Kruisverheffing

In het Romeinse Rijk was “kruisiging” de meest onwaardige executiemethode voor slaven en vreemden. Dit werd beschouwd als de wreedste en meest schandelijke straf met als gevolg dat geen enkele Romeinse burger ooit werd gekruisigd. Zo stierven de apostelen Petrus en Paulus bijvoorbeeld rond dezelfde tijd de marteldood, maar terwijl Petrus werd gekruisigd, bleef Paulus als Romeins burger van die schande gespaard en werd hij onthoofd. Het christendom heeft dit teken van pijn en schande omgevormd tot het symbool van liefde en leven die Christus door middel van Zijn overwinning op het kruis heeft behaald. In 2014 bevestigde paus Franciscus dit nogmaals als volgt: „Wij verheerlijken niet zomaar elk kruis of alle kruisen: wij verheerlijken het kruis van Jezus, omdat daarin Gods liefde voor de mensheid ten volle is geopenbaard.” De Kruisverheffing erkent de onschatbare waardigheid die het kruis heeft verkregen door de dood en verrijzenis van Christus.

Het feest dateert uit de 4e eeuw, nadat de vervolging van christenen in het keizerrijk was gestopt. Helena, de moeder van Constantijn, bezocht verschillende plaatsen in Jeruzalem waar, met de hulp van de bisschop Macarius, opgravingen op Golgotha leidden tot de ontdekking van het Ware Kruis van Christus. Het werd hoog opgericht zodat de menigten pelgrims het konden komen vereren. Het jaarlijkse feest ter herdenking van deze verheffing vond plaats op 14 september, en werd een ruime tijd later gevolgd door een andere gebeurtenis in de 7e eeuw, nadat de Perzen Jeruzalem hadden veroverd en de relikwie van het Kruis hadden meegenomen. Keizer Heraclius rustte niet vooraleer hij had gestreden en het Kruis had teruggehaald. Op 14 september 629 werd het op triomfantelijke wijze in Jeruzalem teruggeplaatst.

Christenen vinden troost en hoop in het kruis van Christus. Dit is een van de belangrijke betekenissen van Christus' woorden dat Hij verheven moet worden (Joh. 3:15). Hun ervaring van lijden is zo verenigd met die van Christus dat de pijn wordt omgevormd tot een bron van genade. Hoewel dit voor sommigen heden ten dage misschien als dwaasheid klinkt, is het inderdaad de onbetwistbare wijsheid van God (1 Kor. 1:18).

Het is opmerkelijk dat het feest van de Kruisverheffing tussen twee Mariafeesten valt: enerzijds Maria’s Geboorte en anderzijds het feest van Maria, Moeder van Smarten. Ook Maria is in haar leven, in eenheid met Jezus, niet gespaard gebleven van pijn en zorg . Haar ‘ja’ aan Gods wil heeft stand gehouden ook als zij met Jezus de weg naar het kruis moest gaan. Zij week geen ogenblijk van Zijn zijde en haar armen die Hem als kind in Bethlehem hadden geknuffeld, vouwden zij nu rond Zijn lichaam toen Hij van het Kruis werd afgenomen en op haar schoot werd gelegd. Zij moedigt ons allen aan om vol te houden te midden van innerlijke worstelingen en uiterlijke tegenstand. Moge wij allen getuigen blijven van het kruis waardoor Jezus de wereld heeft verlost, en moge ons ‘ja’woord aan God waar en levend blijven ons leven lang.