Achels Antonius-lied nu al in Vaticaanse en Paduaanse bibliotheek

Dat 13 juni de feestdag is van Sint-Antonius van Padua, wordt in Achel met de paplepel meegegeven. Sinds in 1978 pastoor Jan Kwanten de sacramentsprocessie en Mariaprocessie aan de bestaande Antoniusprocessie koppelde en zo een nieuwe adem gaf, wordt elke (eerste zondag na de) 13de juni het Antoniusbeeld rondgedragen en loopt de ommegang over in een dorpsfeest. Het beeld staat in de dorpskerk sinds 1820. Dat zou in 2020 uitgebreid gevierd worden. Zou … Corona, u weet wel. Jaarlijks werden klassen van bepaalde leerjaren ingewijd in de geschiedenis van Antonius in Achel. Werden ... U weet wel. Om een doorstart te maken voor deze (geloofs)cultuuroverdracht en de 200+2 jaar luister bij te zetten, organiseert het Antoniuscomité een tentoonstelling. Die werd op zaterdag 4 juni jl. geopend.

'Oratorium'

Er werd voor het eerst een lied ten gehore gebracht, met een bijzonder verhaal. Na zijn pensionering keerde Jan Kwanten terug naar Achel. Hij motiveerde het comité om het vuur brandend te houden. Hij ondersteunde de gedachte dat Antonius met de ezel intussen misschien meer patroon was geworden van zoekende mensen, meer dan van verloren voorwerpen. Hij droomde met zijn gekend enthousiasme van een grootse viering in 2020. Een oratorium. Hij had zelfs al een componist erover aangesproken! Met zijn plotse overlijden in 2015 kwam die droom wat op de achtergrond.

Adeleyd

Toen in eind augustus 2018 de voorzitter van het comité, eerder bij toeval, een mail terugvond van Jan Kwanten met naam en toenaam van de auteur die hij had aangesproken, was er een moment van paniek. Er zal toch wel niets zijn toegezegd, dat we straks niet kunnen waarmaken?, vertelt Raf Lust na. De auteur bleek zr. Rosa Olaerts te zijn, die publiceert onder de naam Adeleyd. In een ontmoeting werd de kwestie uitgeklaard en haalden zowel organisatie als auteur opgelucht adem: er waren geen verwachtingen of verplichtingen.

Lut Dreesen

Maar inkt kruipt waar hij niet stromen kan. Twee weken later stuurde Adeleyd op eigen initiatief een liedtekst, die schreeuwde om een partituur. Daar wilde Lut Dreesen zich wel aan zetten, als lerares notenleer/praktische harmonie/harmonie op de muziekhumaniora MUSART van KJ Hasselt en toenmalig dirigent van Noorderklanken. Toen sinds maart 2020 duidelijk werd dat een première in juni niet haalbaar zou zijn als koren niet mochten samenkomen, was dat slechts een voorbode: niet één van alle feestelijkheden n.a.v. 200 jaar Antonius in Achel zou kunnen plaatsvinden.

Maar intussen was er wel een vraag gekomen uit Nederland. Of er nieuw materiaal was om op te nemen in de misschien wel laatste bijlage van een bundeling met teksten op rijm voor Antoniusdevotie in de Lage Landen? De verzameling gaat terug tot 1620 en bevat gezangen, kleine getijden, oratoria, litanieën en gedichten uit de Lage Landen.

Première

Zo kwam het dat, nog voor het lied ooit gezongen werd, het al terug vinden was in de Biblioteca Apostolica (de Vaticaanse Bibliotheek), de Biblioteca Antoniana (de Antoniusbibliotheek in Padua), in conservatoria en op universiteiten. Bij de opening van de tentoonstelling werd het lied voor het eerst ten gehore gebracht door een gelegenheidskoor onder leiding van Lut Dreesen, in aanwezigheid van Adeleyd.

Bron: Raf Lust, voorzitter van het Processiecomité Sint-Antonius van Padua

• De tentoonstelling 200+2 jaar Antonius in Achel () is te bezoeken op zaterdag 17 en 18 juni van 13.30 tot 18.00 uur.
• Bekijk de partituur van de 1ste strofe en het refrein van het Achelse Sint-Antniuslied.
• Bekijk hieronder de videoclip met de opname van de première door Gerard Bloemen.