Overslaan en naar de inhoud gaan
Home
  • Abonneer nu
  • Zoeken
  • Help
  • Digitale krant
  • Inloggen
Menu
Sluiten

Hulp nodig? Bel de klantendienst op het nummer
03 210 08 30 (ma-vr: 9-12u, 13-16u) of mail ons

  • Inloggen
  • Digitale krant
  • Verhuis melden
  • Krant niet ontvangen
  • Help
  • Contact
  • Zoeken
  • Ontdek Otheo
  • Otheo voor Kerk en Leven abonnees
  • Wegwijsinfo Kerk in Vlaanderen
  • Vacatures
  • Abonneer nu
  • Bestel proefpakket
  • Ontvang nieuwsbrief
Nieuwsoverzicht
Columns
Paus Leo XIV
Kerk in Vlaanderen
Otheo Radio
Otheo Magazine
previous
next

Op de Camino stap je langs een wonderlijk stukje geschiedenis

Geen gewone reis, maar een ervaring die generaties pelgrims heeft gevormd en al in de eeuwen voor Christus voor spirituele trajecten werd gebruikt.
Een pelgrim bereidt zich voor op de Camino en verwondert zich over de vele stukjes geschiedenis die hem te wachten staan: de bergen, de kathedraal, het landschap ...
De Camino als wonderlijk stukje geschiedenis © Lesliesaurus

De heidense roots van de Camino

De Camino naar Santiago de Compostela is een spirituele reis die wortelt in de prehistorie. Eeuwenlang trokken mensen langs oude paden naar het ‘einde van de wereld’, gedreven door zon- en natuurverering. Lang voor het christendom ontstond, volgden de Kelten al routes richting wat we nu kennen als Finisterre. Daar, aan de oceaan, zagen ze elke dag hoe de zon ‘stierf’ aan het einde van de wereld. 

Het graf van Jakobus de Meerdere

Jakobus de Meerdere was een apostel van Jezus Christus. Na zijn marteldood in Jeruzalem zouden zijn volgelingen zijn lichaam op een mysterieuze boot, zonder zeilen en zonder bemanning, naar Galicië hebben gebracht. Daar, op een heuvel in de buurt van het huidige Santiago de Compostela, werd hij begraven.

Santiago de Compostela werd 1 van de 3 grote pelgrimsoorden van de christenheid, samen met Rome en Jeruzalem. De stad is sindsdien onlosmakelijk verbonden met de figuur van de apostel.

In de katholieke iconografie is de schelp van de Grote Mantel het symbool van de heilige Jakobus. Ze wordt in verschillende talen sint-jakobsschelp genoemd, bijvoorbeeld Coquille Saint-Jacques in het Frans en Jakobsmuschel in het Duits. 

Eeuwenoude paden, eeuwenoude verhalen

In deze reeks van 7 nieuwsbrieven focussen we vooral op de innerlijke reis die Compostelagangers maken. We serveren je geen praktische tips voor je voorbereiding of je tocht zelf. Er zijn genoeg reisgidsen die dat doen. Bij het Vlaams Compostelagenootschap vind je een hele bibliotheek. In onze eerste nieuwsbrief stappen we eerst even in het verleden van de Camino. Zo kunnen we ons in de volgende nieuwsbrieven beter buigen over het heden. Geen enkele missen? Schrijf je dan hier nog snel in.

De Codex Calixtinus

Al in de 12de eeuw beschreef de Codex Calixtinus de Camino in detail. Dit 5-delige middeleeuwse boekwerk, toegeschreven aan de monnik Aymeric Picaud, werd samengesteld om pelgrims te begeleiden op hun tocht naar Compostela. De codex bevat preken, gebeden, hymnes, beschrijvingen van de heilige Jakobus en zelfs de eerste ‘reisgids’ van Europa. Het 5de boek vermeldt routes, rustplaatsen, relieken en gevaren onderweg. De Codex Calixtinus gaf de pelgrimstocht structuur en legitimiteit en versterkte het imago van de Camino als een ‘weg naar het paradijs’.

De Codex Calixtinus © Lesliesaurus

Populariteit in de Middeleeuwen

Tussen de 11de en 14de eeuw bereikte de Camino een hoogtepunt. Jaarlijks trokken tienduizenden pelgrims – getooid met de schelp van Sint Jakob – uit heel Europa te voet naar het graf van Jakobus. De route werd een ware ‘pelgrimsautostrade’, waarlangs abdijen, herbergen, bruggen en ziekenhuizen verrezen om de reizigers te ontvangen. De pelgrimsweg ontwikkelde zich tot een belangrijk sociaal en economisch netwerk binnen middeleeuws Europa.

De pelgrims ontvingen na aankomst in Santiago een certificaat: de Compostela. In een heilig jaar kon een volledige aflaat worden verworven. Er is sprake van zo’n heilig jaar als de 25ste juli, de naamdag van de heilige Jakobus, op een zondag valt.

Herwonnen interesse in de 20ste eeuw

Na eeuwen van neergang bloeide de Camino in de 20ste eeuw opnieuw op. Oorlogen en modernisering zorgden ervoor dat het stil was geworden op de eeuwenoude paden. Vanaf de jaren ’80 groeide de belangstelling weer. Dankzij initiatieven van lokale overheden, kerkgemeenschappen en cultuurorganisaties kreeg de Camino opnieuw de status van symbool voor spirituele en culturele verbondenheid. De heropleving werd versterkt door hedendaagse literatuur, zoals Paulo Coelho’s roman De pelgrimstocht naar Santiago (1987), die de tocht voor een nieuw publiek ontsloot. UNESCO zette in 1993, 1998 en 2013 verschillende Camino’s op de Werelderfgoedlijst. 

Waar komen de plaatsnamen Santiago en Compostela vandaan?

In het Spaans en Portugees wordt de naam van de heilige Jakobus (Santo Iago of San Yago) verkort tot Santiago. Jakobus de Meerdere gaf zo zijn naam aan Santiago, de hoofdstad van Chili. Maar ook aan de plek waar hij begraven is: Santiago de Compostela. 

En ‘Compostela’ dan? Volgens een legende uit de 9de eeuw zou een herder een mysterieuze ster boven een veld hebben gezien. Daar ontdekte men het vermeende graf van Jakobus. De plek kreeg de naam Campus Stellae, ofwel ‘veld van de ster’. Daaruit ontstond de naam Compostela.

Finisterre © Lesliesaurus

Voor mijn allereerste tocht koos ik voor de Camino Portugués. Ik startte vanaf de grens tussen Portugal en Spanje, op zo’n 150 km van Santiago. Deze route past perfect bij mij omdat ze minder druk is dan de Camino Francés, een groot stuk langs de kust kronkelt en iets minder hoogtemeters telt dan de andere routes. Ideaal om voor de eerste keer kennis te maken met wat de Camino inhoudt. 

Pelgrim Pauline (29)

Klaar om te vertrekken?

Er zijn veel verschillende Camino-routes naar Santiago de Compostela, elk met hun eigen karakter, geschiedenis en landschap. Hieronder vind je enkele van de bekendste. Daarnaast zijn er heel wat minder bekende, maar historische Camino-routes die al in Vlaanderen, Nederland, Duitsland en andere delen van Europa beginnen. Dit zijn geen aparte Camino’s, maar eerder pelgrimswegen die aansluiten op de grote routes in Frankrijk en Spanje. Welke je wil nemen? En hoe je naar Compostela gaat: te voet, met de fiets, op een ezeltje … Jij kiest!

1. Camino Francés (de klassieke route)

  • Lengte: ± 780 km
  • Startpunt: Saint-Jean-Pied-de-Port (Frankrijk)
  • Landschap: Bergen (Pyreneeën), glooiende vlaktes (Meseta), groene heuvels van Galicië.
  • Ervaring: Populair, veel pelgrims uit de hele wereld.

2. Camino del Norte (de ruige kustroute)

  • Lengte: ± 825 km
  • Startpunt: Irún (bij de Franse grens)
  • Landschap: Prachtige kliffen, stranden, groene heuvels.
  • Ervaring: Zwaarder door hoogteverschillen, maar heel puur en minder toeristisch.

3. Camino Portugués (de route vanuit Portugal)

  • Lengte: ± 620 km (Lissabon) / ± 260 km (Porto)
  • Startpunt: Lissabon of Porto
  • Landschap: Afwisselend – van wijngaarden en bossen tot kuststreken.
  • Ervaring: Zachter klimaat, vriendelijke sfeer, veel historische steden.

4. Camino Primitivo (de oorspronkelijke route uit de 9e eeuw)

  • Lengte: ± 320 km
  • Startpunt: Oviedo
  • Landschap: Bergen, bossen, rustige natuur.
  • Ervaring: Introspectief, minder druk, fysiek zwaar.

5. Camino Inglés (de ‘Engelse’ route)

  • Lengte: ± 120 km
  • Startpunt: Ferrol of A Coruña
  • Landschap: Kust, heuvels, Galicische dorpen.
  • Ervaring: Ideaal voor een korte pelgrimstocht.

6. Via de la Plata (de Zilverroute, vanuit het zuiden)

  • Lengte: ± 1000 km
  • Startpunt: Sevilla
  • Landschap: Droog, uitgestrekte velden, Romeinse wegen.
  • Ervaring: de langste route, minder voorzieningen, maar een unieke ervaring voor ervaren wandelaars.

Ik heb deze ‘vergeten Camino’ afgewandeld, een oude route ten noorden van de klassieke Camino Francés. 500 km lang zag ik geen andere pelgrim. Je loopt door de bergen. Als je dan boven staat, en je kijkt 360 graden in het rond … Die weidse, machtige natuur, die bergen! Daar word je stil van.

Pelgrim Heidi (67) blikt terug op haar tocht over de Camino Olvidado

Volg de gids © Lesliesaurus

Engelengeduld?

Je hoort mensen wel eens zeggen dat ze op weg naar Compostela een ‘engel’ zijn tegenkomen. Dan gaat het niet om een hemels wezen met vleugels. Eerder over iemand die uit het niets komt helpen in een moeilijke situatie, of over een andere pelgrim met wie een vertrouwensband ontstaat. In Nieuwsbrief 5 hebben we het over de unieke samenhorigheid die ontstaat op de Camino.

Lees meer

Tom Dossche

Ondanks uitgezaaide kanker stapt Tom Dossche voor de 10de keer naar Compostela

Tom Dossche heeft uitgezaaide prostaatkanker. In mei trok hij opnieuw naar Compostela, en daar zal het zo te horen niet bij blijven.

Pelgrimstocht Lam Gods

College uit Sint-Niklaas op pelgrimstocht naar Lam Gods

Leerlingen van het Sint-Jozef-Klein-Seminarie van Sint-Niklaas trokken te voet naar Gent ten voordele van vzw Kalasi, actief in Congo.

Geertrui De Cock in Lourdes

Geertrui opnieuw mee als vrijwilliger naar Lourdes: ‘Niet alleen geven, maar ook ontvangen’

In de zomer gaat Geertrui De Cock (56) voor de derde keer mee als vrijwilliger met Bedevaarten Bisdom Gent naar Lourdes. 'Alsof ik daar moet zijn.'

Bocelli legde een deel van de Via Francigena af, een historische pelgrimsroute van Canterbury naar Rome.

Andrea Bocelli deed camino te paard

Samen met zijn vrouw trok de blinde zanger in drie weken van het Sint-Pietersplein naar hun woonplaats Lajatico. Hij schreef er ook een boek over.

Home
Algemeen
  • Inloggen
  • Digitale krant
  • Ontdek Otheo
  • Kerk & Leven abonnees
  • Wegwijs Kerk in Vlaanderen
  • Deelsite op Otheo
  • Vacatures
Klantendienst
  • Abonnementen
  • Proefpakket
  • Nieuwsbrief
  • Verhuis melden
  • Krant niet ontvangen
  • Help
  • Contact
Sociale kanalen
  • Facebook
  • Instagram
  • Twitter
  • YouTube
Liturgische hoogtepunten
  • Advent en Kerstmis
  • Pasen
  • Pinksteren
  • Hemelvaart
  • Allerheiligen en Allerzielen
Bisdommen
  • Bisschoppenconferentie
  • Aartsbisdom Mechelen-Brussel
  • Bisdom Antwerpen
  • Bisdom Brugge
  • Bisdom Gent
  • Bisdom Hasselt
  • Vicariaat Brussel
  • Vicariaat Vlaams-Brabant en Mechelen
© Otheo 2026
  • Gebruiksvoorwaarden
  • Abonnementsvoorwaarden
  • Vacatures

Nieuw bij Otheo? Ontdek hier wie we zijn en wat we voor je kunnen doen.

CIM