Op de Camino vind je altijd iets

1. Gele pijlen 
Je bent altijd blij als je onderweg even aan je route twijfelt en zo’n pijl vindt. Deze bewegwijzering is te danken aan de Galicische priester Elías Valiña Sampedro, een fervent pleitbezorger van de Camino. Hij was pastoor in O Cebreiro, een dorpje op de Camino Francés. Met een pot gele verf begon hij – samen met vrijwilligers pijlen te schilderen om pelgrims de weg te wijzen. Dat was nodig omdat de route in verval geraakt was. Waarom gele pijlen? Omdat geel in de natuur goed zichtbaar is. En naar verluidt ook omdat die verfkleur goedkoop was. 

2. De sint-jakobsschelp – al dan niet met la Cruz de Santiago

Sint-jakobsschelpen vind je overal op de Camino. Als stoepschelp, op bordjes die je de weg wijzen, aan bijna elke pelgrimsrugzak, … Vroeger werd de bolle kant van de schelp door Jakobsweggangers gebruikt om uit te eten en te drinken. Over de oorsprong van dit symbool circuleren er vele verhalen. Er is een legende die beweert dat het lichaam van Jakobus de Meerdere tijdens zijn overtocht van Jeruzalem naar Spanje door een storm overboord zou zijn geslagen. Wanneer het aanspoelde aan de Galicische kust zou het overdekt geweest zijn met mantelschelpen. 

Op schelpen die je in souvenirwinkels kan kopen, staat vaak ook een rood zwaardkruis. Ook dat kruis, la Cruz de Santiago, is een symbool van de heilige Jakob. 

3. Gekochte en ‘gevonden’ souvenirs

De stad Santiago de Compostela besloot om in 2024 het aantal souvenirwinkels te beperken. Geen probleem, er zijn er echt wel genoeg. Wie graag snuistert in zulke shops, vindt er zeker een leuk aandenken voor zichzelf of een geschenkje voor het thuisfront. Naast schelpen, magneten, badges, heiligenbeeldjes en pelgrimsstaffen vind je er ook de typische Tarta de Santiago, een amandelcake met citroenzeste. De leukste souvenirs zijn dikwijls echter minder commercieel van inslag: een kei die je onderweg uit een riviertje viste, de wijn die je op dat terrasje in Belorado zo smaakte, dat boek dat je van die ene pelgrim uit Nieuw-Zeeland kreeg …

4. Nieuwe vrienden en ontmoetingen

Op de Camino ontmoet je mensen die je anders nooit zou tegenkomen. Samen onderweg zijn schept een band die moeilijk uit te leggen is. Met sommige andere pelgrims blijft het contact vluchtig of beperkt tot een ‘Buen Camino!’, met andere gaan gesprekken soms verrassend diep. Er zijn heel wat verhalen van pelgrims die hier vrienden voor het leven vinden. Of die in gesprekken onderweg levenswijsheden horen en inzichten vinden. Typisch aan de Camino is dat je gebaren van affectie, bemoedigende woorden en adviezen kilometer na kilometer kunt overdenken en proberen te plaatsen. Over de eeuwenoude paden stappend, ontdek je zo welke patronen in jouw gedrag en geest zijn ingesleten.

Lees hoe Anneleen tussen Pamplona en Compostela ontdekte dat je als mens niet altijd moet geven, maar ook mag ontvangen

5. Gratis maaltijden en onderdak

‘De Camino zorgt voor je’, hoor je pelgrims wel eens zeggen. Onderweg zal je niet gauw omkomen van honger of dorst. In de donativo-herbergen vind je een eenvoudige maaltijd of kan je aanschuiven voor het gezamenlijk avondeten. Je mag geven wat je kunt of wil, maar het is nooit verplicht. Sommige herbergen, vaak gerund door hospitaleros (vrijwilligers) of religieuze gemeenschappen, nodigen pelgrims uit voor een gedeeld avondmaal. Denk aan een grote pot pasta, soep, of linzen met brood en wijn. In kloosters onderweg krijg je naast onderdak soms ook een maaltijd aangeboden. Delen, solidariteit en dankbaarheid zijn niet weg te denken op de Camino.

6. Je compostela

De compostela is niet echt een vondst. Het is iets wat je verdient. Op vertoon van je stempelboekje krijg je dit prachtige kleinood in het Oficina de Acogida al Peregrino in Santiago de Compostela. Het is een document dat bewijst dat je in Compostela bent toegekomen om de apostel Jakobus te vereren. Wandelaars moeten voor de laatste 100 km van hun tocht 2 stempels per dag kunnen voorleggen. Fietsers voor de laatste 200 km. Stempels kan je laten plaatsen in albergues, kerken en gemeentehuizen. Een stempelboekje vraag je best meer dan 3 weken vóór vertrek aan bij het Vlaams Compostelagenootschap.  

7. Verrassingen

De mooiste ontdekkingen vind je in geen enkele Camino-gids. Die zijn zo persoonlijk en afhankelijk van het moment. Een prachtig uitzicht op een moment dat je het even niet ziet zitten, een verborgen kapel waar je tot bezinning komt, een spontaan muziekoptreden van een medepelgrim, … Allemaal souvenirs die je in geen enkele shop vindt. 

“Want wat is pelgrimeren anders dan wandelen met je ziel, kijken met je innerlijk oog, luisteren met je hart, en zo het geheim van het leven op het spoor komen”, schreef Jeroen Gooskens in het boek Ver Onderweg over zijn Camino’s. Elke Compostelaganger die kijkt met zijn of haar innerlijk oog, wordt onderweg getroffen door unieke vondsten.

1. Innerlijke rust en helderheid 

Op een lange wandeltocht als de Camino verdwijnen veel van de prikkels die ons in het dagelijks leven afleiden. Je smartphone zit in je zak, je hoeft nergens op te klikken of te scrollen. Daardoor ontstaat er mentale ruimte om écht rust in je hoofd toe te laten. Of … om diep na de denken in plaats van oppervlakkig te piekeren. Wandelen is bovendien een ritmische, automatische activiteit. Het repetitieve stappen zet als het ware je gedachten in beweging. Aan jou om je gedachten te sturen. Sommigen denken na over zichzelf, over hun daden uit het verleden, over hun dierbaren. Sommigen over hun verhouding tot de wereld of tot God.

2. Zelfvertrouwen en doorzettingsvermogen 

Elke dag 20 à 30 km wandelen is een prestatie. De Camino afleggen leert je dat je veel sterker bent dan je dacht. Je ontdekt dat je met volharding elk doel kunt bereiken.

3. Een ander perspectief op het leven 

Door letterlijk en figuurlijk afstand te nemen van je dagelijkse leven krijg je nieuwe inzichten over wat voor jou écht belangrijk is. Wil ik die job echt altijd blijven doen? Sta ik op de juiste manier in mijn relaties? Moet ik niet eindelijk eens echt tijd maken voor anderen … of voor mezelf? Soms brengen de panorama’s van Noord-Spanje perspectieven die tot ver in België reiken.

4. Een gevoel van verbondenheid 

Het maakt op de Camino niet uit wie je bent, wat je afkomst is en wat je voor kleding draagt: iedereen is gelijk en iedereen helpt elkaar indien nodig. Je voelt dat je een deel bent van iets groters. Sommige Jakobsweggangers hebben het zelfs over hun ‘Camino-familie’. Gelovig of niet, veel pelgrims ervaren een vorm van spiritualiteit in deze diepe verbondenheid met anderen.

5. Een nieuwe kijk op geloof

Er was een periode dat alleen Rooms-katholieke mensen naar Compostela trokken. Naar schatting de helft van de pelgrims is vandaag nog gelovig. Mensen die geloven, kunnen onderweg heel wat ‘vinden’ dat hen dichter bij God brengt. Woon eens een lokale viering bij of neem eens wat tijd voor jezelf in een Romaans kerkje dat je onderweg ontdekt.