Commentaar bijbellezing 1/9: ‘Jezus wil ons hart’ - Saskia Van den Kieboom

Evangelie: Marcus 7, 1-8.14-15.21-23 — ’Wat uit de mens komt, bezoedelt de mens’

Eens kwamen de Farizeeën en enkele schriftgeleerden uit Jeruzalem bij Jezus tezamen, en ze zagen dat sommigen van zijn leerlingen met onreine, dat wil zeggen, ongewassen handen aten. De Farizeeën immers en al de joden eten niet zonder eerst de vingertoppen gewassen te hebben, daar ze vasthouden aan de overlevering van de voorvaderen. Komen ze van de markt, dan eten ze niet voordat zij zich gereinigd hebben; zo zijn er nog vele dingen waaraan ze bij overlevering vasthouden: het afwassen van bekers, kruiken en koperen vaatwerk. Daarom stelden de Farizeeën en de schriftgeleerden Jezus de vraag: ‘Waarom gedragen uw leerlingen zich niet volgens de overlevering van de voorvaderen, maar eten zij met onreine handen?’ Hij antwoordde hun: ‘Hoe juist heeft Jesaja over u, huichelaars, geprofeteerd! Zo staat er geschreven: Dit volk eert Mij met de lippen maar hun hart is ver van Mij. Zij eren Mij, maar zonder zin, en mensenwet is wat zij leren. Gij laat het gebod van God varen en houdt vast aan de overlevering van mensen!’ Daarop riep Hij het volk weer bij zich en sprak tot hen: ‘Luistert allen naar Mij en wilt verstaan: niets kan de mens bezoedelen wat van buitenaf in hem komt. Maar wat uit de mens komt, dat bezoedelt de mens. Want uit het binnenste, uit het hart van de mensen komen boze gedachten, ontucht, diefstal, moord, echtbreuk, hebzucht, kwaadaardigheid, bedrog, losbandigheid, afgunst, godslastering, trots, lichtzinnigheid. Al die slechte dingen komen uit het binnenste en bezoedelen de mens.’

Commentaar Saskia van den Kieboom: ‘Jezus wil ons hart’

Ken je soms dat gevoel? Je hebt veel te veel gegeten en je bent er wat onwel van. Of je hebt te veel gedronken en je hebt er last van. Of je hebt heerlijk gegeten in een duur restaurant, een goede fles wijn erbij, alles erop en eraan. Het eten was echt lekker en je gaat voldaan van tafel. De volgende dag sta je toch weer op met trek voor het ontbijt. Hoe goed en hoe veel eten het ook was, wanneer het verteringsproces achter de rug is, dan krijgt een mens toch weer honger.

Jezus benoemt het in het evangelie van deze week nogal plastisch: wat je ook naar binnen schuift, echt onrein kan het nooit zijn, want het verlaat ons lichaam vanzelf wel weer. Onreinheid kan zich wel veel hardnekkiger nestelen in ons hart, en dan is het niet zo eenvoudig om ervan af te komen.

In de eerste lezing van Deuteronomium en in de tweede lezing uit de brief van Jakobus lezen we over Gods geboden en over Gods woord, hoe die ons op het rechte pad kunnen houden. Jezus doet daar echter nog een schepje bovenop: je houden aan Gods wetten en Gods woord is niet genoeg, het dient met een rein hart te gebeuren, en dat is moeilijker dan je slechts aan wetten van reinheid te houden. We kunnen God inderdaad eren met allerlei uiterlijk vertoon, maar als het niet me de juiste intentie is, wat is het dan waard?

Jezus wilde geen enkele joodse wet afschaffen, maar hij probeerde ze zo nu en dan wel wat te relativeren. Hij ageerde wel tegen het feit dat enkel het streven naar reinheid geen obsessief doel op zich mag zijn, maar dat het in het beste geval voortkomt uit een zuiver geweten en een rein hart. Want wanneer het hart niet rein is, dan ligt de ware bezoedeling op de loer zoals jaloezie, diefstal, hebzucht enzovoort.

Een rein hart komt niet voort door je aan allerlei wetten te houden, het komt wel voort uit een intiem contact met Christus. Wanneer Jezus jou steeds opnieuw mag aanraken en zo als het ware steeds opnieuw je hart mag wassen en verwarmen. Dat zorgt voor reinheid, voor zachtmoedigheid en voor licht. Veel meer wil Jezus dan ook niet, ons hart is genoeg voor Hem! In ons hart is het waar Hij ons kan vormgeven. 

Saskia Van den Kieboom is stafmedewerker gezinspastoraal en aanspreekpunt voor geloof en homoseksualiteit.