Commentaar Bijbellezing 28/9: ‘Ware tevredenheid voor dat het te laat is’ - Saskia Van den Kieboom

Evangelie: Lucas 16, 19-31 – 'Daarom ondervindt hij de vertroosting maar wordt gij gefolterd'

In die tijd zei Jezus tot de Farizeeën: ‘Er was eens een rijk man die in purper en fijn linnen gekleed ging en iedere dag uitbundig feest vierde, terwijl een arme die Lazarus heette, met zweren overdekt voor de poort lag. Hij verlangde ernaar zijn honger te stillen met wat bij de rijkaard van de tafel viel. Maar er kwamen alleen honden die zijn zweren likten. Nu gebeurde het dat de arme stierf en door de engelen in de schoot van Abraham werd gedragen. De rijke stierf ook en kreeg een eervolle begrafenis. In de onderwereld, ten prooi aan vele pijnen, sloeg hij zijn ogen op en zag van verre Abraham en Lazarus in diens schoot. Toen riep hij uit: Vader Abraham, ontferm u over mij en geef Lazarus opdracht de top van zijn vinger in water te dopen en mijn tong daarmee te komen verfrissen, want ik word door de vlammen hier gefolterd. Maar Abraham antwoordde: Mijn zoon, herinner u hoe gij tijdens uw leven uw deel van het goede hebt gekregen en hoe op gelijke manier aan Lazarus het kwade ten deel viel; daarom ondervindt hij nu hier de vertroosting maar wordt gij gefolterd. Daarenboven gaapt er tussen ons en u voorgoed een wijde kloof, zodat er geen mogelijkheid bestaat, - zelfs als men zou willen - van hier naar u te gaan noch van daar naar ons te komen. De rijke zei: Dan vraag ik u, vader, dat gij hem naar het huis van mijn vader wilt sturen, want ik heb nog vijf broers; laat hij hen waarschuwen opdat zij niet eveneens in deze plaats van pijniging terecht komen. Maar Abraham sprak: Zij hebben Mozes en de profeten; laten ze naar hen luisteren. Maar hij zei: Och neen, vader Abraham! Maar als er een uit de doden naar hen toegaat, zullen ze zich bekeren. Abraham echter sprak tot hem: Als ze naar Mozes en de profeten niet luisteren, zullen ze zich ook niet laten overreden als er iemand uit de doden opstaat.’

Commentaar Saskia Van den Kieboom: ‘Ware tevredenheid voordat het te laat is’

Dat Jezus af en toe best streng kan zijn, dat is niet onbekend. Hij neemt geen blad voor de mond, ook niet tegenover de Farizeeën, die vaak veel aanzien en macht hadden. Sommige Farizeeën stonden erom bekend dat ze voornamelijk zichzelf dienden. Ze keken niet om naar armen en de zwakkeren, ze hadden altijd commentaar maar stelden hun eigen levensweg niet in vraag. En daar kon Jezus niet goed tegen. Om zijn punt duidelijk te maken, schetste Jezus het beeld van een rijke man die uitbundig feestvierde en zijn rijkdom goed liet zien, maar het niet kon opbrengen om een arme een klein beetje te komt in de hel, terwijl de arme na zijn dood voortdurend wordt getroost. Ook in de eerste lezing horen we Amos duidelijk zeggen dat het luie, liederlijke gedrag van rijken tegen de borst stoot wanneer ze niet omkijken naar de armen. En Paulus roept op om te streven naar gerechtigheid: ervoor te waken dat iedereen krijgt wat hem toebehoort, ook de armen. Het enige dat werkelijk leven geeft en tevredenheid biedt, is het geloof in Christus. 

Maar even terug naar de rijke man in de parabel van Jezus. Zijn rijkdom is een blinde vlek geworden. Hij leeft alleen nog maar voor uiterlijk vertoon en oppervlakkig genot. Zeer vergankelijk plezier. Heeft Jezus dan iets tegen feestvieren of tegen rijkdom? Nee, niet per se. Jezus vierde zelf ook graag feest, hij genoot ervan. Maar als Jezus feestvierde, wilde hij feest voor iedereen. De rijke man in het verhaal vierde iedere dag feest. Zonder er nog echt van te genieten en zonder oog te hebben voor de ander. Hoe vreugdeloos kan een feest dan zijn als het steeds maar gevierd wordt door een klein gezelschap zonder echte blijdschap? Dat is geen feest. Dat is leven zonder echt te leven. Het is bijna net zo deprimerend als de situatie die Jezus beschrijft in de hel. Pijnlijk, met afwezigheid van ware vreugde en geen tevredenheid… En daar draait het om: het besef dat enkel rijkdom geen tevredenheid genereert. De zorg voor een ander wel. De liefde van Christus wel. Het delen met de ander wel. Dat wilde Jezus de Farizeeën meegeven: ware tevredenheid, voordat het te laat is.

Saskia Van den Kieboom is stafmedewerker gezinspastoraal en aanspreekpunt voor geloof en homoseksualiteit.