Aline over wake voor slachtoffers misbruik: ’Getuigen helpt mij om het misbruik te verwerken'

‘Ik ben soms scherp voor het instituut en vind dat nog steeds terecht,’ zegt mede-organisator Aline rechtuit, ‘maar als de Kerk je een kans aanreikt om echt samen te werken, ben ik het aan mezelf verplicht om mee te doen. Enkel zo kunnen we vooruitgaan en echt iets veranderen.’ 

Ze bood al eerder haar hulp aan, en toen de idee voor een wake concreter werd, zei Aline Colpaert, hoewel zelf niet gelovig, onmiddellijk haar medewerking toe aan een werkgroep van het bisdom Antwerpen. In die groep zitten nog twee andere slachtoffers die met Aline dit herdenkingsmoment organiseren. ‘De organisatie van deze wake, in overleg en respect, toont dat oprechte samenwerking echt wel kan werken in de praktijk. Ik ervaar het als een echt ‘samen’.’

Eerder getuigde Aline al op een samenkomst in de kerk in Vosselaar, waar ze opgroeide. ‘Gesprekken met gelovigen achteraf ervoer ik als heel aangenaam en verhelderend. Ik hoop dat dat ook kan na de wake in de kathedraal. Het zou me deugd doen dat mensen me aanspreken. Ik merk dat heel wat gelovigen niet weten hoe ze moeten omgaan met ons – slachtoffers en overlevers – uit schrik om iets verkeerd te doen of te zeggen. Soms gaan ze ervan uit dat je het als slachtoffer zelf maar moet zeggen als je hulp nodig hebt. Maar wij moeten de hele tijd al zoveel vragen; dat word je beu.’

Menselijkheid

‘De sleutel in dat alles is menselijkheid’, meent Aline. ‘Natuurlijk reageert elk slachtoffer of elke overlever anders. Maar alles draait om menselijkheid. Als je weet dat er iemand in je buurt slachtoffer is van misbruik, neem dan voorzichtig – desnoods via via – contact op met die persoon. En vraag: heb je geen zin om een koffie te gaan drinken? Kan ik misschien helpen met poetsen? Kan ik boodschappen voor jou doen? Eerlijk, op sommige momenten, als het weer chaos is in mijn hoofd of als de eenzaamheid in de innerlijke pijn ondraaglijk snijdt, zou me dat echt veel helpen. Voor gelovige slachtoffers kan het ook veel betekenen als mensen beloven voor hen te bidden.’ 

Ze vervolgt: ‘Slachtoffers zullen wel reageren. Tegelijk vraag ik begrip als je die stap zet, want slachtoffers kunnen eerst soms afwijzend of cru reageren. Dat heeft te maken met hun trauma. Respecteer dat en vat het niet persoonlijk op.’

‘Getuigen helpt mij in mijn verwerkingsproces. Na mijn eerste getuigenis in de parlementaire onderzoekscommissie, en de mediastorm na het bezoek van paus Franciscus aan ons land, kreeg ik vaak bemoedigende feedback van andere slachtoffers en overlevers, die (nog) niet de moed hebben om te spreken. Daarvoor heb ik alle begrip. Je kan maar spreken eens je de schaamte voorbij bent. En dat kan pas als je beseft dat je nul komma nul schuld hebt aan het misbruik. Die schuld ligt enkel en volledig bij de dader en de instelling waartoe hij behoort.‘ 

Opnieuw leven

Lees ook

Terugblik pausbezoek (2) | Aline sprak met paus over misbruik: ’Ik had hoop, en die is bevestigd’

Lees het volledige artikel

De getuigenissen van andere overlevers deden Aline beseffen dat haar stem, haar eigen getuigenis en verhaal ook helend kunnen werken voor anderen. ’Het geeft zin aan mijn engagement. Tegelijk wil ik met deze getuigenis dat engagement afronden. Niet omdat ik mijn trauma vergeten ben – dat kan nooit –, maar omdat ik er niet in wil blijven hangen. Ik wil verder met mijn leven. Ik wil leven.’

Vergeving is belangrijk volgens Aline. ‘Ik heb mijn dader allang vergeven’, zegt ze. ‘Na het overlijden van paus Franciscus tekende ik het rouwregister. Ik heb hem daarin bedankt en tegelijk gevraagd om me te steunen om het instituut te kunnen vergeven. Dat wil ik echt doen, in die zin dat het me niet langer bezwaart in mijn leven. Dat wil niet zeggen dat ik het de dader of het instituut makkelijk maak.’ 

Ze verwijst naar het boek Het moois dat we delen van auteur Ish Ait Hamou die stelt dat ’vergeven nodig is om je rust terug te vinden en verder te gaan met je leven, maar dat het niet wil zeggen dat je vergeet wat er gebeurd is.‘

‘Ik had vroeger een hardheid in mij waarop ik niet fier was, maar ze was er wel’, blikt Aline terug op haar groeiproces naar heling. ‘Een van mijn angsten bij het bezoek van Franciscus was dat ik erg boos zou worden wanneer ik hem zou ontmoeten. Met mijn lichaamstherapeuten heb ik eraan gewerkt om niet in de boosheid te verzeilen, mocht de ontmoeting tegenvallen. Gelukkig bleek dat niet nodig, want de bijeenkomst deed deugd. Dat probeer ik nu ook ten opzichte van het instituut. Ik heb alle begrip en respect voor slachtoffers die dat niet kunnen, maar voor mij is het de enige weg naar mezelf, naar de authentieke Aline die wil leven, plezier maken en in verbinding gaan. Zolang er nog boosheid in me zit, lukt dat niet volledig in alle vrijheid.’

De wake in de Antwerpse kathedraal vindt plaats in de middenbeuk. ‘Dat is een bewuste keuze’, duidt Aline. ‘We verdienen die plek, in het midden van de kathedraal. We hoeven niet weggestopt te worden in een hoekje.’ 

Op de wake, en nog een week daarna, zullen slachtoffers en overlevers kunstwerken exposeren. ‘Het thema van de wake is: Wanneer Gebrokenheid een Stem vindt. Dat kan op tal van manieren: in woorden, in boosheid en woede, maar evenzeer in kunst, in samen zingen, in stilte, in zachtheid’, legt Aline uit. ‘Een wake is een herdenking, een moment van erkenning en steun, maar ik hoop dat het verder reikt, dat het een echt samenzijn kan zijn, een moment van verbinding met gelovigen en niet-gelovigen. Dat zou zo’n deugd doen.’

Kom naar de wake ’Wanneer Gebrokenheid een Stem vindt‘

• Kathedraal van Antwerpen
• op 23 november om 15.00 uur
• Info via wake@bisdomantwerpen.be