Belgische Kerk plaatst nieuwkomers centraal in synodaal proces
Van 14 tot 17 september komen in het Oostenrijkse Linz meer dan 170 deelnemers uit heel Europa samen voor het symposium Synodaliteit vormgeven in Europa: van visie naar routekaart. België is vertegenwoordigd door onder anderen Nathalie Beurrier, Anne Ferrier, Bart Coenegrachts, Geert De Cubber, Rick Van Lier en Christof Bauweraerts. Het symposium wordt georganiseerd door de afdeling Synodaliteit van de Katholieke Universiteit Linz en de Raad van Europese Bisschoppenconferenties (CCEE).
Lees ook
De bijeenkomst komt op een belangrijk moment. Na de Wereldsynode van 2024 bevindt de katholieke Kerk zich in een fase waarin de aanbevelingen uit Rome lokaal in praktijk moeten worden gebracht. Paus Leo XIV zet daarbij de synodale weg voort die onder paus Franciscus werd ingezet. Volgens medeorganisator Klara Csiszar gaat synodaliteit om veel meer dan nieuwe structuren. De diepste verandering zit volgens haar in de kerkelijke cultuur: luisteren naar elkaar, samen onderscheiden, verantwoordelijkheid delen en gezamenlijk de Kerk vormgeven.
Concrete focus
In België krijgt die opdracht dit najaar een concrete focus. De bisschoppen nodigen parochies, bewegingen en religieuze gemeenschappen uit om stil te staan bij nieuwkomers in de geloofsgemeenschap. Dat begrip wordt bewust ruim opgevat. Het kan gaan om volwassenen die zich voorbereiden op het doopsel, mensen die opnieuw aansluiting zoeken bij de Kerk, katholieke migranten, jongeren of gelovigen die na een verhuis in een nieuwe parochie terechtkomen. De centrale vraag luidt niet hoe zulke nieuwkomers zo snel mogelijk kunnen worden ingepast in bestaande structuren. Ze is omgekeerd: wat kunnen bestaande geloofsgemeenschappen van hen leren? Wat brengen zij binnen en wat kan daardoor veranderen?
Daarmee sluit het Belgische initiatief aan bij het slotdocument van de Wereldsynode, waarin ontmoeting, wederzijdse verrijking en het samen opbouwen van een gemeenschap centraal staan.
Niet spreken over, maar spreken mét
Het Nationaal Synodaal Team maakte een brochure waarmee lokale gemeenschappen zelf aan de slag kunnen. Ze bevat achtergrondinformatie en een draaiboek voor een bijeenkomst van ongeveer twee uur volgens de methode van het gesprek in de Geest.
Een opvallende aanbeveling is om nieuwkomers niet alleen tot onderwerp van het gesprek te maken, maar hen ook daadwerkelijk uit te nodigen. Wanneer dat niet mogelijk is, kan een lege stoel symbolisch duidelijk maken dat hun stem ontbreekt en dat voor hen bewust plaats wordt gehouden.
Ook het Forum van het Interdiocesaan Pastoraal Beraad staat op 10 oktober in het teken van die vraag.
De Belgische bisschoppen vragen geloofsgemeenschappen om hun ervaringen uiterlijk op 1 februari 2027 aan hun bisdom te bezorgen. In het voorjaar volgen diocesane ontmoetingen. Later in 2027 moeten de bevindingen samenkomen op nationaal niveau en uitmonden in een Belgisch rapport voor het Secretariaat van de Synode in Rome.
