Jezuïeten opgetogen over onbekend barokportret in het MAS

Beeld je even in. 17de eeuw, China. Een Italiaanse jezuïet ontdekt dat er beschaving is buiten Europa, en wat voor één! Hij legt zich toe op de taal en zuigt de plaatselijke wetenschappelijke kennis op. Als cartograaf tekent hij de grenzen en geografie uit, een werk dat hij vervolgens wil laten drukken en uitgeven. Zo komt de bij leven al vermaarde jezuïetenmissionaris Martino Martini in onze contreien terecht.

Zijn 'Novus Atlas Sinensis' is de eerste atlas die ooit van China werd gemaakt.

En blijkbaar heeft hij ook hier voldoende contacten om zich door een van de beste en meest opmerkelijke schilder van zijn tijd te laten portretteren. Een vrouw, nota bene. Hoewel haar bestaan na haar dood zo goed als volledig uitgewist werd, hoorde Michaelina Wautier als vrouw bij de top van de Vlaamse barokmeesters (ook al was ze afkomstig van Mons en werkte ze in Brussel).

Heeft Martino Martini destijds al bewust gekozen voor de underdog? In ieder geval hield hij er een uitermate boeiend portret aan over. Nog maar onlangs dook het op in Italiaans privébezit. De identiteit kon vastgesteld worden aan de hand van de Chinese naam van de jezuïet: Wei Kuangguo. Het werd aanvankelijk geschat op 12.000 euro, maar verkocht voor 450.000 euro en intussen doorverkocht voor een veelvoud.

Eerste overzichtstentoonstelling voor Michaelina Wautier

Vandaag prijkt het in de allereerste overzichtstentoonstelling die Wautier te beurt valt in het MAS in Antwerpen. En dat is dan weer het levenswerk van kunsthistorica Katlijn Van der Stighelen (KU Leuven), die ruim 30 jaar ijverde voor eerherstel van de uitzonderlijke barokkunstenares.

Opsteker voor jezuïeten

Jezuïeten die zich bezighouden met de nalatenschap van Martino Martini zijn in de wolken over de ontdekking van dit schilderij.

Een Italiaanse delegatie komt het werk binnenkort bewonderen in het MAS.

Ook Nicolas Standaert, jezuïet en sinoloog aan de KU Leuven, deelt in de blijdschap: Je moet weten dat totnogtoe slechts één portret van de man bekend was, zeer gestileerd. Het portret van Michaelina Wautier toont daarentegen een struise, imposante man - en dat was hij ook. Voor het eerst heb je het gevoel dat er een man met karakter voor je staat.

Of Martino Martini nog iets te vertellen heeft aan zijn herwonnen publiek? En of! Nicolas Standaert: Net als in zijn tijd leven we vandaag in Europa alsof China niet bestaat. Hoeveel juristen of journalisten kennen Chinees? En toch is China ook onze toekomst, of we dat nu wenselijk vinden of niet. Laat ons dus net als Martino Martini met open vizier die taal en cultuur tegemoet treden en ons voorbereiden op die ontmoeting.

De tentoonstelling van Michaelina Wautier in het MAS loopt nog tot 2 september.