Jezuïetenactie Zuid-Libanon: bewoonbaar gemaakte woningen voorlopig intact

Bekijk

Al-Qaouzah (Libanon): Tussen hamer en aambeeld [video]

Lees het volledige artikel

In maart 2025 bezocht Marc Desmet s.j., regionaal overste van de jezuïeten in Vlaanderen en Nederland, Al-Qaouzah, een dorp in het uiterste zuiden van Libanon. Het christelijke dorp ligt op amper 200 meter van de grens met Israël.

In 2024 kreeg de regio herhaaldelijk zwaar te lijden onder de vijandelijkheden tussen Hezbollah en Israël. De meeste huizen van de 62 gezinnen in Al-Qaouzah raakten zwaar beschadigd of werden grotendeels vernield. Veel bewoners trokken naar de Libanese hoofdstad Beiroet, waar voor hen nauwelijks werk en dus weinig toekomstperspectief is.

Hun grootste hoop was ooit te kunnen terugkeren naar hun geliefde geboortegrond, waar ze al generaties lang in vrede samenleven met Libanezen van verschillende geloofsovertuigingen. Die terugkeer is er uiteindelijk gekomen. Maar opnieuw voltrekt zich een drama.

Na het bezoek van Marc Desmet s.j. aan Al-Qaouzah hebben de jezuïeten een actie opgezet die meer dan 150.000 € heeft opgebracht. Met dat geld hebben de bewoners zelf heel wat huizen die niet compleet vernield waren weer bewoonbaar gemaakt. Uiteindelijk konden ze weer in Al-Qaouzah gaan wonen. In de lente van dit jaar zou hun terugkeer gevierd worden met een dorpsfeest. Het is helaas anders gelopen.

Evacuatiebevelen

Volgens de Verenigde Naties zijn in Libanon inmiddels ruim 800.000 mensen uit hun huizen verdreven. Dat is een enorm aantal voor een land met bijna 6 miljoen inwoners. Het betekent dat zo'n 16% van de bevolking op de vlucht is voor het geweld. Vertaal dit naar België en het zou gaan om 1,7 miljoen mensen. 

De massale evacuatiebevelen en bombardementen van Israël tegen de door Iran gesteunde gewapende groep Hezbollah hebben het land veranderd in een nieuw front van de almaar driestere oorlogsvoering in het Midden-Oosten. Nadat Hezbollah vorige week raketten op Israël had afgevuurd als vergelding voor de moord op de Iraanse opperleider Ayatollah Ali Khamenei, ging het Israëlische leger in de tegenaanval: het begon Beiroet te bombarderen – waar de jezuïeten hun Sint-Jozefuniversiteit hebben - en beval de evacuatie van Zuid-Libanon en delen van Beiroet. 

Volgens de Libanese autoriteiten zijn sindsdien bijna 600 mensen in Libanon omgekomen. Het zuiden waar tot enkele weken geleden nog honderdduizenden mensen woonden, is nu grotendeels ontvolkt door onophoudelijke Israëlische bombardementen.

In Libanon, een land dat nog herstelt van de laatste oorlog in 2014 tussen Israël en Hezbollah, dreigt nu een humanitaire crisis. Tienduizenden mensen verblijven in scholen en overheidsgebouwen die zijn ingericht als noodopvang. Anderen brengen de nachten door in auto's en op straathoeken. De boulevard van Beiroet is een geïmproviseerd toevluchtsoord geworden voor ontheemde gezinnen.

Vredelievende mensen

In het Zuid-Libanese stadje Alma al-Shaab, aan de grens met Israël en op 17 km ten westen van Al-Qaouzah vertrokken de weinige overgebleven inwoners die de evacuatiebevelen hadden genegeerd, dinsdag 10 maart onder begeleiding van VN-vredeshandelaars.

'Wij zijn vredelievende mensen,' zegt burgemeester Chadi Sayah aan The New York Times. Sayah ontvluchtte hevig geëmotioneerd het overwegend christelijke stadje nadat het Israëlische leger evacuatiebevelen had uitgevaardigd aan de enkele tientallen inwoners die er waren achtergebleven. 'We willen in vrede leven met onze buren. We willen in ons huis blijven.'

'Ik hoopte te kunnen blijven, maar de situatie is gevaarlijk,' zegt de burgemeester, en hij vervolgt: 'een buur is enkele dagen geleden omgekomen bij een Israëlische aanval terwijl hij in zijn tuin aan het werk was.'

Schendingen oorlogsrecht

Libanon is van oudsher een divers mozaïek van religieuze en etnische gemeenschappen. Hoewel de zuidelijke grensgebieden van het land grotendeels sjiitisch-islamitisch zijn, de belangrijkste steunbasis van Hezbollah, omvatten ze ook kleine christelijke, soennitische en druzische stadjes die de militante groep niet steunen. Het merkwaardige is dat het Israëlische leger ook evacuaties beveelt op plaatsen waar geen enkele militaire activiteit – lees aanwezigheid van Hezbollah – is.

Bekijk ook

De kleine zusters van Nazareth en de taal van de glimlach [video]

Lees het volledige artikel

Human Rights Watch waarschuwde vorige week dat Israëls algemene evacuatiebevel voor iedereen ten zuiden van de Litani-rivier – een lijn die Zuid-Libanon feitelijk scheidt van de rest van het land – 'ernstige risico's op schendingen van het oorlogsrecht' met zich heeft meegebracht. Israël verdedigt de maatregel als een middel om burgerslachtoffers te voorkomen.

Tekort aan àlles

Ook de bewoners van Al-Qaouzah hebben nu hun dorp verlaten, hoewel hun huizen nog intact zijn. 'Het dorp ligt op een heuvel, vlak bij de grens met Israël, de situatie werd simpelweg te gevaarlijk,' vertelt ons Roger Khairallah, zeer gewaardeerd medewerker van de jezuïeten in het zuiden van Libanon: 'De bewoners schuilen nu, samen met bewoners van andere christelijke dorpen, in Mreich. Zuid-Libanon verlaten willen ze liever niet. Ze vrezen er begrijpelijkerwijs voor dat ze dan nooit meer terug kunnen. Ze houden er rekening mee dat Zuid-Libanon een bufferzone wordt tussen Israël en Noord-Libanon.'

'We moeten nu spreken over een noodsituatie,' stelt Roger Khairallah, 'Donaties aan Libanon zijn aanzienlijk afgenomen, vooral sinds de V.S. hulp van USAID heeft stopgezet. In verschillende donorlanden gaat het geld nu niet meer naar mensen in nood, maar naar defensie. En dat terwijl ontheemde gezinnen een tekort aan werkelijk alles hebben: essentiële medicijnen, voedsel en basisproducten voor persoonlijke hygiëne.'

'In ons mooie land Libanon wordt al jaren een oorlog uitgevochten die niet de onze is, waar wij niets mee te maken hebben noch willen hebben. Wij zitten tussen hamer en aambeeld. Dat is ons trieste lot,' aldus nog Roger Khairallah.

De jezuïeten, medewerkers en vrijwilligers gaan door heel wat moeite om de bewoners van Al-Qaouzah en andere vluchtelingen noodhulp te bieden: voeding, kleding, dekens, … 

Gebedswake

“We hopen zeer dat er snel - internationale - solidariteit op gang komt en dat het conflict beëindigd wordt,” zegt Marc Desmet s.j.  Hij roept ook op tot gebed. 

Op woensdag 18 maart om 18.30 uur vindt in de kerk van het jezuïetenhuis aan de Waversebaan  220 in Heverlee een vredeswake voor Libanon en het Midden-Oosten plaats. 

Marc Desmet s.j. gaat voor samen met Walter Ceyssens s.j. 

Steun

Maak uw gift voor noodhulp (medicatie, kleding en etensmiddelen) over naar HUBEJE vzw: BE43 4352 0990 0101 met vermelding ‘Noodoproep Libanon’