Johan Leman: ‘Racisme kun je niet bannen, je kunt alleen grenzen stellen’ [Otheo Radio]

Wanneer ik hem bel over een mogelijke passage op Otheo Radio, zegt hij dat hij eigenlijk alles al heeft gezegd. Dat blijkt uiteindelijk wel even anders te liggen. Wellicht kent u Johan Leman in eerste instantie als de directeur destijds van het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding. Er is natuurlijk meer. Veel meer.

Johan Leman werd in 1946 geboren in Aalbeke bij Kortrijk. Hij studeerde filosofie en theologie, Oosterse filologie en geschiedenis. Daar bovenop is hij doctor in de sociale en culturele antropologie.

Johan Leman was bijna jezuïet geworden, maar koos er uiteindelijk voor om bij de dominicanen te gaan. Dat was voor hem een belangrijke keuze, maar niet de belangrijkste. Zijn denken is ongebonden. In 1981 wordt hij in Sint-Jans Molenbeek directeur van het integratiecentrum Foyer des Jeunes, kort de Foyer, een plek met pedagogische projecten voor kinderen van 8 tot jongvolwassenen van 25 jaar. Er komt bicultureel, meertalig onderwijs. De Foyer bestaat nog. Voor duizenden kinderen is de plek een haven van ontvoogding gebleken.

In 1989 vroeg christendemocrate Paula D'Hondt, toen pas aangesteld als Koninklijk Commissaris voor het migrantenbeleid, aan Johan Leman om haar kabinetschef te worden. Hij aarzelde. Hij kende Paula D'Hondt niet, had geen partijkaart op zak, en was kritisch ten aanzien van het politieke bedrijf. Hij liet zich overtuigen. De vier jaren in de ingewanden van de politiek tekenen hem. Hij loopt zware ontgoochelingen op, ontgoochelingen in mensen, maar blikt met mildheid terug. Johan Leman incasseert, leert, slaat niet terug. Na zijn tijd als kabinetschef komt het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding tot stand. Johan Leman wordt er de eerste directeur van.