Kardinaal Jozef De Kesel over de rol van de Kerk in Europa

Kardinaal Jozef De Kesel ging met New Europe in gesprek over de rol van de katholieke Kerk in het Europa van vandaag, waar pluralisme en secularisme de dynamiek tussen de Europese burgers en hun relatie met een van de oudste instellingen van het continent hebben veranderd. Wat betekent het om katholiek te zijn in Europa vandaag? Wat zijn de kernwaarden die een katholiek zou moeten vertegenwoordigen? Wat zijn de uitdagingen voor de katholieke Kerk vandaag als het gaat om haar rol in Europa? Vragen waarop de kardinaal omstandig ingaat.

Op de vraag: Wat zijn voor u, die bekend staat als een 'progressieve' of 'liberale' kardinaal, de belangrijkste punten waarop de katholieke kerk in de moderne wereld zou moeten evolueren?, antwoordt kardinaal De Kesel het volgende.

Kardinaal De Kesel • Om te beginnen, hou ik niet van etiketten. Sommigen zeggen dat ik progressief ben, anderen beweren het tegenovergestelde. Ik voel me niet op mijn gemak als me wordt verteld dat ik ‘progressief’ ben. Ik verkies het woord ‘open’. Vooruitgang, wat betekent dat? Als we bijvoorbeeld over euthanasie praten, is dat dan vooruitgang of niet? Vooruitgang is alleen een ‘vooruit gaan’ als ze geldt voor elk mens en voor de hele mensheid. Omdat we economisch kunnen evolueren, kunnen we rijk worden en tegelijkertijd geestelijk en menselijk toch heel arm zijn. De Kerk moet streven naar openheid gebaseerd op respect voor de ander.

Armoede

Kardinaal De Kesel • De grootste uitdaging in de wereld van vandaag is iets wat paus Franciscus altijd herhaalt: de armoede. Het is een wereldwijd probleem dat ook het probleem van immigratie beïnvloedt. Het kan alleen opgelost worden door solidariteit. De Kerk moet in onze moderne wereld opkomen voor het respect van een mens, voor zijn vrijheid, en de solidariteit verdedigen.

We moeten zoeken naar een balans tussen vrijheid en solidariteit. Kardinaal De Kesel

De Kerk kan zich niet terugtrekken uit de maatschappij. Wij werken met alle burgers aan een rechtvaardiger samenleving. Zoals paus Franciscus zegt, onze planeet is onze 'gemeenschappelijke thuis', waarvoor we samen verantwoordelijk zijn. We kunnen niet alles privatiseren. Als we een religieuze overtuiging hebben, zijn we tegelijkertijd burgers. We kunnen de twee niet scheiden. Dat is waar voor katholieken en voor andere religies en overtuigingen.

Natuurlijk is er een scheiding tussen Kerk en staat, maar we maken nog steeds deel uit van het maatschappelijke middenveld.

Er is geen scheiding tussen religieuze overtuiging en burgerschap. Ik ben een religieus persoon en ik heb gestemd.

Dit blijft een uitdaging omdat er extremistische tendensen in de samenleving zijn. Ook binnen onze Kerk brengt dit ons dichter bij onszelf. Het is de zending van de Kerk om samen te werken voor een menselijker en rechtvaardiger samenleving. Dat is wat we moeten realiseren en daarvoor moeten we met elkaar samenwerken.

Jongeren

Zijn boodschap aan de jonge generaties met betrekking tot België en Europa?

Kardinaal De Kesel • Ik zou jongeren op het hart willen drukken dat ze het verleden moeten kennen. We mogen niet vergeten wat er in Europa is gebeurd, bv wat er is gebeurd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Jongeren moeten weten wat er in België is gebeurd tijdens de razzia’s in de Joodse gemeenschap. In Antwerpen collaboreerde de politie met de bezetter en arresteerde ze Joden in de stad. In Brussel weigerde de politie dat bevel te gehoorzamen. Jongeren moeten dat onthouden.

Ik zou jonge mensen ook vertellen hun ziel niet te verliezen.

Er is behoefte aan spiritualiteit. Wat zegt de maatschappij vandaag tegen jongeren als ze vragen wat ze met hun leven moeten doen? Ze antwoordt: Wat je maar wil! Maar wat geeft er zin aan mijn leven? Wat kan mijn leven vervullen? Waar word ik blij van? Die vragen vinden hun antwoord in spiritualiteit.

Solidariteit

Kardinaal De Kesel • En ik zou ze ook graag willen oproepen tot solidariteit. We leven in een nogal individualistische samenleving waarin het in de mode is om te zeggen dat geluk is om ‘in staat zijn te doen wat ik wil.’ Maar dat vervult een leven niet. Wat mij gelukkig maakt, is wat ik voor een ander kan betekenen. Het is een deel van mijn engagement om te vragen wat ik kan doen voor mijn gezin, voor mijn vrienden, voor de wereld.

Natuurlijk, je engageren betekent ook een beetje vrijheid verliezen. Maar het zijn die grenzen aan mijn vrijheid die ook zin geven aan mijn vrijheid. Dat is engagement. Het geeft antwoord op de vraag: Wat moet ik doen met mijn leven?

Het leven is zo mooi, maar je moet er iets mee doen. Een mensenleven zonder grenzen slaat nergens op en we moeten niet alleen voor onszelf leven. Kardinaal De Kesel

Je moet weten hoe je een deel van jezelf kunt geven. Er zijn veel vormen van engagement mogelijk voor een rechtvaardiger samenleving, voor schoonheid, voor kunst, voor het milieu ... En dat is wat echt belangrijk is in het leven.

Het uitgebreide interview in het Engels van New Europe, is integraal te lezen op de website van New Europe en verschijnt eerstdaags ook in print.