Het licht op de tegelvloer - Mark Van de Voorde [column]

Door de fusie van parochies tot één grote parochie en het sluiten van een paar kerken ga ik sinds enkele jaren op zondag terug naar de kerk van mijn kinderjaren. De kerk waar ik mijn eerste communie deed en werd gevormd. Lang geleden is dat. Lang geleden door de jaren die er zijn overgegaan, en nog langer geleden door de veranderingen die sindsdien hebben plaatsgegrepen in kerk en samenleving.

Ik heb mijn kinderjaren doorgebracht op de grenslijn van het Rijke Roomse Leven en het Tweede Vaticaans Concilie. De veranderingen die daarna hebben plaatsgegrepen, zijn met ons meegegroeid en wellicht wij nog meer met hen. Je moet al eens terugkeren naar de parochie van je kinderjaren om dat te beseffen: door de herinneringen die op zo’n plek uit je vergetelheid opduikelen.

Daar heb ik de evolutie weten beginnen. Met de schuchtere pogingen van de volksmissen en een eerste gedurfde retoriek van een gastpredikant. De oude houten preekstoel onder een hemel met bladgouden duif verdween voor een lagere kansel in marmer met koperen inlegwerk. Lang heeft hij geen dienst gedaan. In het koor kwam een lezenaar, en de preek heette voortaan homilie.

Het weerzien met de parochiekerk van mijn kinderjaren leerde mij niet alleen dat veel veranderd is, maar ook dat de essentie is gebleven. Er is nog altijd hetzelfde evangelie van Ons Heer, al klinkt de boodschap nu misschien verstaanbaarder en hebben daardoor velen het er moeilijker mee. Er zijn nog steeds het offer van brood en wijn, de woorden en gebaren van troost en zegen, vermaning en verzoening. En het ronde glasraam is er ook nog steeds.

Als kind kon ik minutenlang turen naar het door het veelkleurige glas afstralende zonlicht. Een mistige pastelbundel viel schuin door het ronde venster. Duizenden stofdeeltjes dwarrelden in het ingekleurde licht. Op de witzwarte vloertegels spatte een colorietvlek in abstracte schoonheid open. En dat gebeurde nu ook weer.

Ondertussen hebben velen de kerkdeur achter zich dichtgetrokken. Ze zijn in het beste geval het volle licht buiten gaan zoeken. Maar ze vonden het niet. Want alleen de bemiddeling van de Kerk maakte het volle licht zichtbaar in vele kleuren, filterde het tot coloriet. Soms kijken zij die weg zijn gegaan, nog eens naar die Kerk van toen, met woorden van kritiek die hun heimwee moet verbergen.

Immers, van de buitenzijde gezien is een glasraam slechts een zwart gat. Je moet binnenkomen om de kleuren te zien. Er blijven om de verschuivingen op te merken.