Meegemaakt: ‘Amen. En nu’, het festival voor de Kerk van morgen

WAT: Amen. En nu. 
WANNEER: Zaterdag 30 mei. (Begonnen op vrijdagavond, einde was zondagnamiddag.)
WAAR: Handelsbeurs en Hilton Hotel in Antwerpen
HOEVEEL: 617 ingeschreven deelnemers
DUUR: hele dag
VOOR OTHEO TER PLAATSE: journalist Philippe Ghysens

Vooraf

Een zomerse zaterdag in Antwerpen. Dat is synoniem voor shoppen, terrassen en genieten van de zon op de Kaaien. Maar Otheo geeft vijf redenen om iets helemaal anders te doen tijdens het mooie weekend: bezoek Amen.En Nu. Een festival in de stad. Verrassende workshops, een festivalmis in de kathedraal, inspirerende sprekers. Carmody Grey. Rik Torfs! Ik schrijf me in en krijg meteen een bevestiging, een barcode en alle praktische informatie. Ik bedank wel voor de uitnodiging om meerstemmig te zingen. Antwerp, here we come.

Wat ik meemaak

De Handelsbeurs in hartje Antwerpen, net achter de Meir, is het soort gebouw dat op elke voorbijganger een speciale aantrekkingskracht uitoefent. Hier wil je eens binnen gaan. Statig, majestueus en getooid met een rijke geschiedenis die vier eeuwen teruggaat. Ik laat me overwelmen door het indrukwekkende neogotische beursplein, waar honderden stoelen klaar staan om de gasten van Amen. En Nu te ontvangen. Vrijwilligers verwelkomen de bezoekers als gasten in een hotel. Barcode scannen, inchecken. Een badge wordt geprint, een flesje water erbij, een programmaboekje als leidraad.

Aan de rijkgevulde  stand van Otheo Books hoor ik datHet jongetje dat bijen at momenteel de meest geliefde titel is. Ik loop er meteen medeorganisator Luc Vanmaercke tegen het lijf. Hij vertelt dat Amen.En Nu het resultaat van zes jaar samenwerken is. ‘Het project Space for Grace heeft de voorbije jaren in Vlaanderen en Nederland parochies en lokale geloofsgemeenschappen ondersteund. Vandaag hebben we die allemaal uitgenodigd voor een feest van ontmoetingen en inspiratie. Hier kunnen ze van elkaar leren en ontdekken dat elke parochie met dezelfde uitdagingen worstelt.’

De naam van het festival is origineel maar vraagt toch om enige duiding, zeg ik. ‘Wij vormen een brug tussen het verleden, het heden en de toekomst. Met Amen bevestigen wij de 2.000 jaar oude christelijke traditie. En we voegen En Nu toe, want wij zeggen aan de gelovigen dat ze zich voor de Kerk moeten blijven inzetten en het evangelie telkens opnieuw verkondigen op een manier die aangepast is aan de tijd.’

De rij infostandjes lijkt eindeloos. Veel deelnemers uit Nederland ook. Het oudste franciscaanse klooster in Velp nodigt me uit voor een weekend van rust en stilte. Marica en Eddy van het ignatiaanse netwerk vertellen over de levenslessen van Ignatius van Loyola. Ik blader door het magazine van de Mariënburgvereniging, dat ‘van en voor kritisch katholieken’ is, en dat ook laat blijken: ’Steeds vaker wordt ons geloof misbruikt door politici van voornamelijk extreem-rechtsen huize om hun werkelijke doel, macht winnen, te legitimeren’, met een verwijzing naar de Amerikaanse minister van Oorlog.

Een gevarieerd aanbod met veel voer voor de hersenen. Op de eerste verdieping pronkt de Handelsbeurs met de grandeur van vroeger: eiken vloeren, glasramen, hoge plafonds. In de break-out rooms zijn de workshops in volle gang. Op de deur van de Schilderskamer hangt een bordje met de titel Goddelijke Inspiratie, kunst als geloofstaal met Sieneke Spiegel. De naam van de lesgeefster alleen al volstaat om mijn nieuwsgierigheid te prikkelen. In het lokaal staan tafels vol verfspullen, op de vloer liggen schilderwerkjes. Lesgeefster Sien praat met een van de deelnemers, Rita. Ze toont me fier de twee schilderwerkjes die ze maakte en ze thuis gaat ophangen. ’Er is veel ruimte voor inspiratie en ook voor loslaten. Je laat een kunstwerk spontaan ontstaan. Je krijgt het in je en je geeft het vorm zonder dat je ego een rol speelt’, vertelt Rita. 

Sien is in elke workshop nog verbaasd over de schoonheid die er ontstaat.  ‘Ik werk zelf ook met de geest als ik schilder. Ik laat het door me heen gaan en gebeuren. Dat wil ik de mensen leren: dat ze minder in hun hoofd Bijbelteksten benaderen maar meer leren voelen en vertrouwen op wat er gebeurt.’ Sien geeft me een setje postkaarten mee gesierd met schilderijen die ze maakte. De kleuren spatten van de kaarten.

Ik stop nog aan een werk in uitvoering. Goddelijke coöperatie heet het, en de naam van de kunstenaar is Koen Lemmens. Hij heeft een ruimte van genade gebouwd met een ijzeren raamwerk en draden in alle vormen, kleuren en materialen. Koen was geïnspireerd door the Anointing Screen, het scherm dat bij de Britse kroning wordt opgesteld bij de zalving. Charles gebruikte daarvoor in 2023 drie grote stoffen panelen. ‘Al die draden houden de kerk bijeen. Die geweven structuur, dat zijn wij. Bezoekers kunnen een tekst op spiegelpapier schrijven. Al die spiegels zijn een confrontatie met onszelf’, legt de kunstenaar uit, terwijl hij nog wat draadjes bijhangt.

Bekijk

Herbeleef ‘Amen. En nu’: een terugblik in foto's

Lees het volledige artikel

Het aanbod op Amen.En Nu is immens. Leerrijke workshops, boeiende lezingen, een karrenvracht aan folders en brochures. Dertig standhouders op de Ideeënmarkt.  En dan zijn er nog de panelgesprekken, de eucharistieviering, de influencers, de gedichten, de gezangen. De organisatie is perfect. Professioneel. Eenmalig. ‘We zijn een jaar bezig geweest met de voorbereiding’, zegt Luc Vanmaercke. ‘We hebben kunnen rekenen op een evenementenbureau dat ons geholpen heeft. En we hebben geluk met deze prachtige locatie. We vonden het belangrijk om midden in een stad aanwezig te zijn, omdat ook de kerk daar moet zijn: midden in het leven, waar de mensen wonen.’ 

Ik wandel door de stad naar de andere festivallocatie. In het Hilton Hotel lopen de workshops en lezingen op hun laatste benen. In de banketzaal verzamelen de eerste deelnemers voor de lunch. Lange buffetten met broodjes en wraps verwelkomen de festivalgangers. Er wordt nagekaart, genetwerkt, afspraken gemaakt. 

Amen zit erop. En nu wacht.