Meegemaakt: de zomerexpo van YOT in Brugge

De zomer staat dit jaar voor mij in het teken van loslaten. Het recente verlies van mijn schoonvader laat een stilte achter die ik nog niet helemaal kan plaatsen. Ze doet me nadenken over het leven en over de cyclus van sterven en wedergeboorte. Een bezoek aan De weg van de Feniks, dit jaar de zomerexpo van YOT in de Brugse Magdalenakerk, komt dan ook op het goede moment.  

Bij de ingang word ik meteen gegrepen door een grote afbeelding van een feniks, een mythische vogel die om de vijfhonderd jaar in vlammen opgaat en herrijst uit zijn eigen as. Als bezoeker krijg je meteen ook een vraag voorgeschoteld: ‘Wat drijft de cyclus van leven en sterven? Is het de liefde of is het God?’ Benieuwd ga ik op pad. 
 

De Kapel van het Vuur 

Beginnen doe ik in de ‘Kapel van het Vuur’, de plek van het leven dat ontvlamt, oplaait en naar buiten treedt. Hier ontdek ik een bijzonder weetje: de dadelpalm draagt de wetenschappelijke naam Phoenix dactylifera. Deze boom, die het langste bloeit van alle vruchtbomen, werd al door de oude Egyptenaren vereerd als symbool voor triomf, wedergeboorte en eeuwig leven.

Terwijl ik rondkijk, komen diverse uitspraken me tegemoet. Bij een paar blijf ik iets langer hangen. Zo schreef de dominicaan en mysticus Meister Eckhart (ca. 1260-1328): ‘Es ist ein Funke in der Seele, der weder Zeit noch Fleisch berührt’ (Er is een vonk in de ziel die niet geraakt kan worden door tijd of vlees). En de Oostenrijkse psychiater Victor E. Frankl (1905-1997) herinnert me aan het volgende: ‘Om licht te kunnen geven, moet men bereid zijn te branden.’ 

Het zet me aan het denken. Waarvoor kom ik zelf in vuur en vlam? Wat is mijn passie, en wat kan ik, hoe klein ook, bijdragen aan de wereld? 

De Kapel van de As

Aan de andere kant van de kerk is er de ‘Kapel van de As’, ondergebracht in de intieme doopkapel, een plek van inwijding, van verstilling en van leegmaken. Meditatieve muziek vult de ruimte en maakt plaats voor emoties. Het is confronterend te beseffen dat we op een bepaald moment niet meer lijken te zijn dan as. En toch voel ik in deze donkere ruimte geen wanhoop, maar troost. Duisternis wordt al te vaak geassocieerd met een tekort aan licht. De feniks leert ons iets anders: de duisternis is niet leeg. Ze ademt, wacht en draagt in zich de kiem van alles wat nieuw is.

In kapel weerklinken de woorden van de alchemisten: ‘transformatie is pas mogelijk na nigredo, de fase van de zwartingt. Het oude moet eerst sterven, ontbinden en oplossen voor er iets nieuws kan ontstaan. Ook de vroegchristelijke bisschop Gregorius van Nyssa (ca. 335-395) begreep deze mystiek. Hij schreef dat ‘Mozes’ visie van God begon met licht. Daarna sprak God in een wolk, maar naarmate Mozes volmaakter werd, zag hij God in het duister’.

Dan is het tijd voor een vleugje creativiteit: helemaal mijn ding! Via een paar eenvoudige oefeningen word je als bezoeker uitgenodigd zelf de weg van de feniks te ervaren. De opdracht eindigt in het hoogkoor van de kerk, waar een groot nest staat opgesteld. Vuur en as komen er samen. Ik voel hoe er een rust over me neerdaalt. Als mens worden we uitgenodigd alles te omarmen: het licht én de duisternis, de vreugde én het verdriet. Amor Fati: ‘kiezen om lief te hebben wat jou gevormd heeft: het goede, het kwade en het pijnlijke’. 

Om mijn bezoek af te sluiten ga ik nog even langs in de koffiebar in de pastorietuin naast de kerk. Ik laat er alles rustig bezinken. Even later keer ik huiswaarts, getroost en gesterkt door de gedachte: ‘Uit de as van wat we loslaten, kiemt altijd weer een nieuw begin’.

De zomerexpo van YOT ‘De weg van de feniks’ loopt nog tot 30 september in de Brugse Magdalenakerk, dagelijks gratis te bezoeken van 13.00 tot 17.00 uur. Info: www.yot.be