Muurschildering in Antwerps Centraal Station herdenkt straatdoden

In de nacht van 4 op 5 november 2021 overleden Mike en Wesley in het Centraal Station van Antwerpen. Beide mannen sliepen die nacht in de fietsenparking. Ze hadden elk hun eigen levensverhaal en een andere reden om daar te zijn. ‘s Anderendaags zouden hun wegen weer uiteen gegaan zijn, maar de kou maakte dat ze samen gevonden werden. En samen in de krant stonden.

Hun overlijden bracht heel wat deining, verdriet en onmacht teweeg, vertelt Niek Everts van daklozenwerking ‘t Vlot. Niet alleen waren er in het coronajaar 2021 al 50 daklozen gestorven – de meesten in een ziekenhuis of een of andere vorm van opvang – er waren nu twee mensen tegelijk op straat gevonden. Het drukte velen met de neus op een maatschappelijk falen. En terecht.

Jaarlijks houden Niek en haar collega’s van het Straatoverleg in maart een herdenking van de straatdoden. Omdat de plechtigheid Remember Us laatst door corona niet fysiek kon plaatsvinden, lieten ze een gedicht en tekening ontwerpen, waarvan kaartjes en posters werden gemaakt om te worden uitgedeeld. De NMBS gaf toestemming om een artistieke muurschildering van dezelfde kunstenares (Fran van Gysegem) en het gedicht (van Elli Severino Fernandes) aan te brengen op de plaats waar Mike en Wesley vorig jaar werden gevonden.

We droomden al langer van een openbare gedenkplek voor alle straatdoden, zegt Niek Everts.

We hopen dat dit kunstwerk alle voorbijgangers even doet stilstaan bij de nood aan een warmere en meer humane samenleving.

De muurschildering stelt een zittende figuur voor, verstrengeld met de straat, de ogen neergeslagen. Bedelend of mediterend, een zwerver of een pelgrim, je kan het er allebei evenzeer in zien. Het gedicht bij de tekening is even open en uitnodigend om even halt te houden: De weg is mijn ware. Alleen zij kent de zwaarte van de vele voeten die ze raken. 

Het kunstwerk wordt in de nacht van 4 op 5 november in de fietsenstalling Astrid -1 onthuld, precies om middernacht. Het zal stil zijn, en koud. Net zoals in de nacht waarin Mike en Wesley het leven lieten. Alleen een voordrager zal de stilte met het gedicht doorbreken. Tom, een trouwe vriend van Mike, krijgt de eer om het doek voor de muurschildering weg te trekken. Daarna gaan de aanwezigen weer de stilte in, naar huis, voor wie er één heeft…

Intussen staat de winter voor de deur. Wordt die weer ongenadig voor dak- en thuislozen of zorgt het stadsbestuur voor voldoende winteropvang? Niek Everts: Er worden op vele fronten inspanningen geleverd, maar de realiteit is dat het leven alleen maar complexer en duurder is geworden. Dakloosheid neemt helaas alleen maar toe.

En dan, om 24 uur: