Paasboodschap Johan Bonny, bisschop van Antwerpen: ‘Waar God de levende is’

Het is dit jaar niet eenvoudig om een paasbrief te schrijven. Pasen zou moeten gaan over hoopvolle mensen en gebeurtenissen, maar overal neemt de verwarring en onzekerheid toe. Wereldleiders van bedenkelijk allooi bezetten het toneel. Als christen erger ik me danig aan het grove misbruik dat zij maken van geloof en godsdienst, zowel aan joodse, christelijke als islamitische zijde. Wanneer religie niet meer staat voor het belang van de ‘ander’ of de ‘Andere’, wordt het een vergiftigde soep. ‘Niet voor mezelf alleen’ of ‘niet voor onszelf alleen’ is de kern van elke authentieke godsdienstigheid. Het cynisme waarmee wereldleiders geloof misbruiken om hun brute zelfzucht te legitimeren, is hemeltergend. Samen bidden om daarna samen ten oorlog te trekken, blijft godslasterlijk, of het nu gaat om een president of een premier met zijn ministers. Hun gedrag vergiftigt ons menselijke en religieuze leefklimaat.

Hoe moet je over een christelijke Pasen spreken terwijl in de Palestijnse gebieden de etnische zuiveringen doorgaan tot de naam zelf van Palestijnse gebieden geen inhoud meer zal hebben? Terwijl Oekraïne moet meemaken dat de ene grootmacht het militair mag domineren en de andere grootmacht het economisch mag uitbuiten. Terwijl internationale belangengroepen Oost-Congo bezetten om hun diefstal van mineralen op lange termijn te verzekeren. Terwijl handelsoorlogen de levenskosten vooral voor gewone mensen de hoogte injagen. Terwijl het aantal slachtoffers van menselijk geweld wereldwijd toeneemt. Waar blijft dan de verrezen Heer van paasmorgen?

Misschien moeten we twee dagen terug in de tijd. Naar Goede Vrijdag. Daar op het kruis is de verrijzenis begonnen. Meteen. Daar heeft Jezus de dood overwonnen, door de dood te aanvaarden, uit liefde voor de zijnen. Daar heeft hij volbracht wat leven voor God is, in volle vrijheid en verantwoordelijkheid. De gekruisigde Christus is de verrezen Christus, en de verrezen Christus is de gekruisigde Christus. Je kunt de ene niet bekijken zonder de andere te zien. Je kunt niet in de ene geloven, zonder de andere na te volgen. Als we Pasen nu eens op Goede Vrijdag vierden?

Waar zie ik vandaag de Jezus van paasmorgen? In wie vandaag als zondebok de woestijn of de dood worden ingestuurd om het geweten van anderen te ontlasten. Het zijn meestal de zwaksten die zich amper kunnen of mogen verweren. Zij betalen de prijs voor de wraakzucht, frustratie of ambitie van anderen. Met hun dood meent men het kwaad te bezweren of de orde te herstellen. Maar het kwaad ligt niet bij hen, maar bij anderen. Hun uitschakeling brengt geen enkele oplossing dichterbij, integendeel. Bij elk beeld van een vermoord kind, ouder, soldaat of medewerker van de Halve Maan of het Rode Kruis moet ik aan de verrezen Christus denken. Zij belichamen de dood die Jezus is gestorven. En het leven dat Jezus heeft verworven. Aan de overkant, waar God de Levende is. Ik wens u een gelovig paasfeest!

Johan Bonny, bisschop van Antwerpen