Peter Peene: ‘Het asielbeleid maakt me boos en triest’

Peter Peene werd in 2016 gelauwerd als Vredesambassadeur van Pax Christi. De voormalige voorzitter van het Davidsfonds was toen volop bezig met het organiseren van Vredeswakes ter herdenking van de Eerste Wereldoorlog in Langemark. Ook na die herdenkingen bleef Peene zich op allerlei manier inzetten voor de vrede. Al twee jaar op rij rijdt hij in de lente 100 km voor Broederlijk Delen, en dat in een speciale tandemfiets met een vrijwilligster die door een infarct volledig verlamd raakte. Ook voor het lot van vluchtelingen steekt hij de nek uit.

#1 Waarover maak je je zorgen?

Peter Peene • Ik ben bezorgd om Ahmad en Farouk en Matiullah en hun vele lotgenoten. Jongeren uit Afghanistan die vurig hopen op kansen: om hier te mogen blijven, om te studeren, om te werken, om een leven op te bouwen in veiligheid en met toekomstperspectief.

De meesten van hen leven in grote onzekerheid. Hun verzoek tot bescherming wordt afgewezen, de beroepsprocedure loopt. Terugkeren naar Afghanistan is geen optie; voor wie een beetje volgt wat daar gebeurt, is dat zonneklaar. Uitwijzing is niet eens uitvoerbaar, want de taliban worden door de meeste landen – ook België – niet erkend als legitiem bestuur, wat betekent dat er geen overeenkomsten kunnen gemaakt worden rond terugname van onderdanen.

Intussen gaat zoveel kostbare tijd verloren. Tijd waarin Ahmad, Farouk, Matiullah en alle anderen een diploma kunnen halen, een vacature invullen, bijdragen aan onze samenleving. We zijn vandaag terecht bezorgd om het psychisch welzijn van mensen. Ik weet wat onzekerheid doet met mensen als Ahmad, Farouk en Matiullah. Ook zij zijn mensen zoals wij.

#2 Wat maak jou boos?

Het maakt me afwisselend boos en verdrietig: het asielbeleid in ons land en in Europa. Ik stond ooit vol ongeloof, niet begrijpend, bij de muur die in Israël joden en Palestijnen scheidt. En nu lees ik vol ongeloof, niet begrijpend, boos en intens verdrietig dat Europa zich met muren en hekken wil afschermen van … mensen. Mensen op zoek naar een beter leven.

Ik ben het zo beu, dat eindeloze mantra ‘dat wij niet de hele wereld kunnen opvangen’.

Dat Europa vol is, zelfs een gerespecteerde bisschop liet het zich ontvallen. Als het nog eerlijk zou klinken als ‘wij willen onze rijkdom voor ons houden en niet delen met wie het met veel minder moet doen’...

En vanzelfsprekend word ik weggeschreven als hopeloos naïef. Het zij zo. Maar voor mij is het eenvoudig: we zijn allemaal mensen en we moeten altijd tot het uiterste gaan om elke mens in veiligheid en waardigheid te laten leven.

#3 Denk je dat ik gekomen ben om vrede op aarde te brengen?

Het is nog maar een paar maanden geleden dat we het hadden over de ‘vredevorst’ die op aarde was gekomen. Uitgerekend die vredevorst zegt in het evangelie (Matteüs 10,34-39) dat hij niet gekomen is om vrede te brengen, maar verdeeldheid. Een zoveelste weerbarstige uitspraak van Jezus, die ons doet twijfelen, in verwarring brengt.

Misschien gaat het erom dat Zijn boodschap van vrede zo radicaal is, dat tegenstand onvermijdelijk is? Doorheen alle evangelies wordt in elk geval duidelijk dat Jezus’ visioen voor de mens geen compromissen toelaat.

Er is maar één leidraad: liefde, niets dan liefde.

Het klinkt mooi en eenvoudig, maar het stelt ons voor radicale keuzes.

#4 Wie beschouw je als je broeders en zusters?

De laatste jaren kijk ik regelmatig ‘nieuwkomers’ in de ogen, ga ik met hen op weg. Het is zo eenvoudig: mensen zijn overal mensen, met dezelfde diepste verlangens en dromen. Gewoon mens te kunnen zijn, graag zien en graag gezien worden, zorgen voor elkaar, iets moois maken van het leven. Het maakt niet uit of iemand zwart of wit is, moslim of christen, of wat dan ook. In wezen zijn we allemaal gewoon mensen, broeders en zusters dus.

#5 Waar zie jij echte naastenliefde?

Echte naastenliefde zie ik overal rondom mij – wie zijn ogen open houdt, hoeft niet ver te zoeken. De vrijwilligers die wekelijks hun beurt doen in de cafetaria van het woonzorgcentrum. Bruno en Siska en Josse die elke maand in Duinkerke haren gaan wassen van de vluchtelingen in het transitkamp. Annemie en Jan die spontaan Oekraïense vluchtelingen in huis namen.

Katrien en Maddy die de voedselbank runnen. Dirk die twee keer per week huiswerkbegeleiding doet in het asielcentrum. Christine die sinds haar pensioen mensen bezoekt in de palliatieve eenheid. Geert die met nieuwkomers op zoek gaat naar huisvesting. Hugo die gevangenen bezoekt. Luc die zijn talenten inzet als voorzitter van het schoolbestuur.

Allemaal mensen die mij enorm inspireren en doen geloven dat de wereld lang niet om zeep is.

#6 Om welke dingen huil je?

Ik ben nogal emotioneel en dat is een familietrekje. Het kan soms heel onverwacht komen, de simpelste dingen kunnen mij diep ontroeren. Samenzijn met de kinderen en dankbaar zijn dat ze gezond zijn, het goed stellen. Een mooie scène in het theaterstuk waarin mijn broer meespeelt. Als ik iets op touw zet en daarbij kan rekenen op de inzet – met de glimlach – van zoveel medestanders, vrijwilligers: het pakt me, elke keer opnieuw.

#7 Waar is je geloof?

De laatste jaren voel ik mij almaar minder ‘thuis’ in de Kerk. Het gaat zover dat ik soms niet meer weet of ik nog wel geloof. En toch blijft er iets aan mij ‘knagen’. Voel ik een hunker. Ik geraak er voorlopig niet uit. Maar ik denk wel dat ik blijf zoeken. Het laat me niet los.