Rebecca (26): ‘Binnenkant van armoede weegt het zwaarst’

‘De stroper werd boswachter’, luidt het in de tweede uitgave van De Kansendans. Woede over armoede (Otheo, 2024). Het boek over armoede en gelijkwaardigheid, dat vertrekt vanuit het persoonlijke levensverhaal van ervaringsdeskundige Caro Bridts en sociaal werker Lieven De Pril, werd aangevuld met dat van Rebecca Van Den Steen (27) uit Herzele. Na een stage bij Welzijnsschakels, waar Caro en Lieven actief zijn, behaalde Rebecca een diploma van sociaal werker. Zo evolueerde ze van hulpvrager naar hulpgever. ‘Ik wilde altijd al voor mensen zorgen’, zegt Rebecca. ‘Ik ben blij dat nu te kunnen doen, maar het verleden was hard.’

Hobbelig parcours

Als gevolg van een moeilijke thuissituatie belandde Rebecca op de leeftijd van 13 in kansarmoede. ‘In totaal verhuisde ik al 21 keer. Ook mijn onderwijsloopbaan verliep hobbelig. Op mijn negentiende ging ik alleen wonen en leefde ik van een uitkering. De armoede had me zo getekend dat verder studeren niet ging en ik mentaal volledig crashte. Gelukkig was Lieven er. Mede dankzij hem en jeugdpsychiater Peter Adriaenssens kreeg ik mijn leven weer op de rails.’

Tijdens haar stage bij Welzijnsschakels leerde Rebecca de binnenkant van armoede kennen. ‘In de psychiatrie werd geen rekening gehouden met mijn armoede-situatie, terwijl verdacht veel symptomen van mijn zogezegde psychiatrische diagnose overeenkwamen met kenmerken van een leven in armoede. Ja, het financiële aspect is moeilijk, maar de psychologische kant van kansarmoede weegt nog zwaarder door. Wanneer hulpverleners zich bewust zijn van die emoties, kunnen ze zich makkelijker verplaatsen in de leefwereld van hun doelgroep.’
En dat is precies waar Rebecca goed in is. ‘Als sociaal werker krijg ik soms cliënten over de vloer bij wie ik aanvoel dat ze iets willen vragen, maar dat de schaamte het overneemt. Dan doet het iets als je zegt dat je in het verleden zelf ook hulp nodig had. Ik loop daar uiteraard niet mee te koop, maar het maakt dat ik goed kan luisteren en niet makkelijk oordeel over mensen. Soms helpt dat om vlug vertrouwen te krijgen.’

Samen met Caro was Rebecca al meermaals betrokken bij een nabespreking van De Kansendans, de rondreizende theatervoorstelling met actrice Stefanie Moens. ‘Omdat de voorstelling heel wat emoties losmaakt, gaan we na afloop aan de hand van quotes met de aanwezigen in gesprek. Doordat Caro en ik zelf ervaring in armoede hebben, is het voor ons makkelijker om mensen op te vangen. Ik hoop vooral een ‘kantelpersoon’ te kunnen zijn. Als geen ander weet ik immers hoe belangrijk het is meer dan één kans te krijgen. Mensen hebben nood aan liefde en onvoorwaardelijke acceptatie. Daarom is het van belang de hulpverlening af te stemmen op de persoon en de situatie. Het gedrag van mensen valt meestal niet samen met hun persoonlijkheid. Het is bijvoorbeeld niet omdat iemand razend je bureel binnenstormt dat hij of zij een agressief persoon is. Beter kun je hem of haar eerst laten vertellen. Luisteren, tijd nemen en autonomie zijn voor mij de sleutels tot succes.’

'De Kansendans. Woede over armoede' (Otheo, 2024) is hier verkrijgbaar of in de boekhandel. Info over de theatervoorstelling via www.armoede.org

Andere projecten waar Rebecca aan meewerkte:
- Filmpjes van KLAAR
- Jongerenreportage
- Podcast Pakje van je hart