Vertragen langs kunst in Sint-Denijs-City

Wie natuur en cultuur in één adem wil ontdekken, kan deze zomer terecht in Avelgem. Naast drie wandeltochten langs kapellen, georganiseerd door de pastorale eenheid Heilige Familie Avelgem, vindt er opnieuw de kunstbiënnale Sint-Denijs-City plaats, georganiseerd door vzw Sint-Denijs. Na een eerste succesvolle editie in 2023 is er dit keer werk te zien op meer dan twintig binnen- en buitenlocaties met als centraal thema ‘Stad en platteland’. Deze variëren van de kerk en oude hoeves tot bruine kroegen, historische gebouwen, een voedselbos, een wijngaard en de typische landelijke weides en velden. 

‘Het doel is om de stad naar het dorp te brengen en vooral de trage wegen van Sint-Denijs te promoten,’ zegt curator Jan Leysen, advocaat uit Kortrijk en in zijn vrije tijd gepassioneerd door kunst. ‘Vroeger waren de vele kerk- en stapwegen de snelwegen waarlangs men te voet of met de fiets snel naar het centrum kon. Nu leiden de trage wegen je vanuit het centrum langs de mooiste plekjes van het dorp. De kunstroute loopt over een afstand van 6,8 kilometer en is dus perfect te voet te doen.’ 

Wie de Sint-Dionysius & Sint-Genesiuskerk binnenstapt wordt haast meteen getriggerd door het werk Mantle of Love van de befaamde Belgische kunstenaar Koen Vanmechelen: een opgezette liggende tijger met vleugels in zwart marmer. Jan Leysen: ‘In de verhalen van tijgerjager Jim Corbett was het zelden de aard van het beest die doodde, maar de verwonding die de mens eraan toebracht. De mantel der liefde bedekt niet uit mededogen, maar uit angst om te zien wat wringt, bijt, ontwricht. In de sacrale stilte van de kerk wordt dat bedekken moreel: camouflage in plaats van confrontatie. Wat bekleed is, wordt immers niet bevraagd. Maar precies daar sluimert het gevaar. Niet het instinct is dodelijk, maar het ritueel dat weigert het in de ogen te kijken. Wie bedekt wat, en waarom?’

In dezelfde kerk is ook de sculptuur Orb van Daan Gielis (1988-2023) te zien, geïnspireerd op De Misantroop (1568) van Pieter Bruegel de Oude. Vanuit zijn eigen ervaring met een ingrijpende auto-immuunziekte onderzocht Gielis de tegenstrijdigheden van het menselijk bestaan: de verwevenheid van geluk en verdriet, vervulde verlangens die alleen maar nieuwe verlangens opwekken. 

Waar de tijd stilstaat

Vlakbij de kerk is er de installatie Casa del tempo (Huis van de tijd), gelegen in een ietwat verborgen huis aan de Spiereweg in het midden van de dorpskern. Dankzij lokale kunstenaar Ronny Delrue opent het huis, dat al jaren opgesloten staat, nu zijn deuren. 

In het huis ruik je de geur van het verleden, verweven met een prikkel van drogende olieverfschilderijen. Vooral de beelden uit de reeks Blood on the hands laten je niet onaangeroerd. Ze verwijzen naar de verschrikkelijke gebeurtenissen in Oekraïne, Gaza en Iran. Ronny: ‘Hoe zal men hier naar terugkijken als ook dit tot het verleden behoort? De schilderijen hebben iets giftigs, er kleeft op vandaag immers heel veel bloed aan de handen.’

Ook andere werken en heel wat details in het huis doen de tijd even stilstaan. Letterlijk zelfs, want de staande klok tikt maar heeft geen wijzers. Ronny: ‘Het werk ontstond wanneer ik de laatste keer mijn moeder zag na haar overlijden en voor haar een afscheidstekst werd voorgelezen met de onder andere de zin ‘voor u zijn er geen uren meer maar eeuwigheid’. Die woorden lieten me niet meer los en bepaalden het ontstaan en de groei van dit beeld. De staande klok refereert naar een lijkkist. Mijn moeder is niet meer, maar de tijd gaat verder en staat nooit stil. Ik wil de bezoekers meegeven dat ze moeten genieten van wat er is, van het nu, in het besef dat de tijd altijd maar doorgaat. Ook de toekomst wordt ooit eens het verleden.’ 

Sociale participatie

Sint-Denijs-City 2025 zet ook extra in op participatie en wil zo de nadruk leggen op het sociale aspect van het leven in het dorp. Zo gaat kunstenaar Tinus Vermeersch in het sociale voedselbos De Tuin van Adem en Eten in dialoog met de vele vrijwilligers om van daaruit een kunstwerk in situ te creëren. De lokale basisschool werkte een familieparcours uit om ook de jongsten te prikkelen en op een speelse manier te laten kennismaken met de tentoongestelde hedendaagse kunst op Sint-Denijs-City.

Kunstroute Sint-Denijs-City is te bezoeken tot en met 21 september, telkens van donderdag tot zondag. Meer op www.sintdenijscity.be

Beluister hier het radiointerview met curator Jan Leysen voor Culture Club