De Vraagbaak: kan humor in de kerk? [podcast]

▷ Naar de podcast op Spotify
▷ Naar de podcast op Google Podcast

Wil je de uitzending downloaden en elders beluisteren? Klik dan bovenaan op "share" en vervolgens op het downloadpijltje (pijltje naar beneden).

Beluister ook onze andere podcasts in de reeks De Vraagbaak.

Een onverwachte lach

In de praktijk kan humor in de kerk, maar dan eerder buiten het kerkgebouw: grappige boekjes, cabaret,… Binnen de kerk lijkt het eerder alsof alles ernstig moet zijn. Maar moet dat zo? Het evangelie zit boordevol humor. Dat leerde één van de panelleden van een dominee die schreef aan een ernstige preek over Jezus’ uitspraak “Geef aan de keizer wat de keizer toekomt”, en die tot zijn verbazing merkte dat zijn zoontje er de humor van inzag.

“Ik kan me niet inbeelden dat de leerlingen daar op de achtergrond niet stonden te gniffelen.” (Hans Geybels)

Waar en waarom?

In de kerk benutten we dus te weinig de humor in het evangelie.

“Maar ‘in de kerk’ moeten we ook niet herleiden tot ‘in de eucharistieviering’.” (Kristl Van Cleemput)

Overigens was Jezus als Jood bijzonder vertrouwd met de legendarische joodse humor. Zo wilde Hij dieper raken en zijn publiek verrassen.

Relativeren

Humor helpt ons ook te relativeren. Denk maar aan de ontmoeting tussen Jezus en de overspelige vrouw in het Johannesevangelie. Daarin zitten heel wat humoristische elementen: Jezus die vraagt “Heeft iemand u veroordeeld?”, de oudsten die eerst afdruipen,… 

We moeten wel opletten met overrelativeren. Op zich is het natuurlijk wel positief als mensen een grapje kunnen maken: dat toont hoe vertrouwd ze met elkaar zijn.

“Maar humor mag nooit ten koste zijn van mensen.” (Kristl)

Welke humor, en waar ligt de grens?

Er zijn natuurlijk verschillende vormen van humor. Jezus hanteert eerder ironie dan sarcasme of cynisme.

“Ironie is een hele fijnzinnige vorm van humor, waarbij men een cruciale waarheid zegt zonder te kwetsen.” (Hans)

Toch is de grens niet altijd duidelijk: wat voor de ene nog grappig is, kwetst de ander. Veel hangt af van de context. Zo zijn verzorgers die in de refter lachen met mensen met een fysieke beperking, vaak aan het ontladen. Met humor omgaan, vergt dan ook onderscheidingsvermogen.

Ontladen en ontmijnen

Ook tijdens werkvergaderingen wordt er wel al eens gelachen, maar zonder iemand te kwetsen. Je kan hier inderdaad spreken van ontlading, maar er zit ook het element in vervat van bij elkaar thuis mogen zijn. Verder kan humor ontmijnen: Jezus doet dit meesterlijk in de eerder vermelde Bijbelverhalen.

Humor is dus belangrijk in het evangelie. Een vorming hierover zou best interessant kunnen zijn. Ook een aanrader is het boek: ‘Jeezes da’s een goeie’. Tenslotte vertellen beide panelleden wanneer ze laatst nog eens hartelijk lachten. We sluiten zelfs af met een dubbele versie van hetzelfde grapje!