De Vraagbaak: kunnen mensen echt veranderen, kunnen ze zich bekeren?

▷ Naar de podcast op Spotify 

▷ Naar de podcast op Apple Podcast 

Wat is verandering? Een axioma

Uiteraard veranderen we allemaal, zowel fysiek als mentaal. Bij bekering spreken we van een nog andere, fundamentele verandering. We dienen daarbij het geloof dat mensen kùnnen veranderen als een axioma te aanvaarden (het is niet altijd empirisch te bewijzen): de ontmoeting met Jezus heeft mensen diep existentieel getekend en veranderd. Van dit geloof hangen veel andere zaken af, zoals spirituele groei en interactie tussen mensen.

Anderzijds wordt verandering ook altijd bemiddeld door de Andere (of de anderen). Tegelijk moeten we onszelf voorhouden dat wij zelf iemand niet kunnen veranderen, de persoon in kwestie moet zelf ook een stap zetten. Soms verplicht het leven mensen ook om te veranderen, zoals bij een ongeval. Mensen denken dan soms ook na over het leven en gaan hun gedrag veranderen.

Heiligen: voorbeeld van verandering

Denken we maar aan Ignatius van Loyola: een ongeval en de daarmee gepaard gaande beperkingen veranderden zijn leven cruciaal. Ook de heilige Bavo, die zijn echtgenote verliest en Amandus ontmoet, is een voorbeeld.

“Van daaruit is heel zijn leven radicaal veranderd.” (Joris Geldhof)

Ook Don Bosco kan inspireren, heel concreet via onderwijs en speelpleinwerking; dat kan je eigen omgaan met kinderen en jongeren sterk gaan kleuren.

“Dit heeft mij gevormd tot wie ik geworden ben.” (Kristl Van Cleemput)

Ook de inzichten van de psychologie helpen ons om veranderingsprocessen beter te begrijpen; er is immers geen eenduidig recept om verandering teweeg te brengen. Als mensen hun leven anders gaan inrichten op ecologisch vlak, is dat vaak het gevolg van een bewustmakingsproces.

Landbouwers van de ziel

Om te kunnen veranderen, hebben we ook aanmoediging van de mensen rondom ons nodig. Eigenlijk moeten we een goede akker zijn voor anderen, opdat er in onze ziel onkruid gewied kan worden. We moeten zelf ook willen veranderen. Paul Ricoeur maakt in dit verband onderscheid tussen ‘idem’ (hetzelfde) en ‘ipse’ (een zelf). Het eerste heeft betrekking op voorwerpen die niet veranderen, het tweede op mensen: die evolueren en blijven als persoon tegelijk een stukje wat ze geweest zijn, maar dat besef hebben we alleen door verhalen die over ons zijn verteld.

“De identiteit van menselijke personen is altijd veel meer dynamisch, narratief, en afhankelijk van andere personen.” (Joris)

In die zin mogen we hopen dat we doorheen het leven ook effectief evolueren.