De Vraagbaak: hoe omschrijf jij de Kerk met een beeld?

▷ Naar de podcast op Spotify

▷ Naar de podcast op Apple Podcast 

Lichaam van Christus

Het voordeel van dit beeld is meervoudig. Vooreerst is het Bijbels geworteld in de brieven van Paulus, maar het heeft ook tot heel wat theologische en spirituele speculaties geleid doorheen de geschiedenis. Het lichaam is bovendien een organische samenhang: in tegenstelling tot een mechanische samenhang, waarin je gewoon iets vervangt als het niet werkt, zit er leven in een lichaam. Paulus verwijst bijvoorbeeld naar de ledematen als hij de kerk vergelijkt met het Lichaam van Christus: als er iets mis is met één element affecteert dat ook de andere, je moet tijd nemen voor genezing.

Naast de ecclesiale dimensie is er in dit kerkbeeld ook een sacramentele dimensie: de Kerk leeft van de eucharistie (het Lichaam van Christus), en de eucharistie leeft van de Kerk. Heel wat theologen uit de 20e eeuw, onder wie Henri de Lubac, vonden hierin inspiratie. Johannes-Paulus II baseerde zich op de Lubac, maar deze samenhang werd al belicht door kerkvaders en in vroegmiddeleeuwse geschriften.

In het beeld van Paulus kan je met de verschillende ledematen ook onze zending weergeven: ze ‘gaan’ elk op hun eigen manier naar de noden van de armen, van elkaar.

Verscheidenheid in de Geest

Er is ook het beeld van de Wereldjongerendagen: vanuit verschillende culturen en stijlen komen stuk voor stuk unieke jongeren samen rond geloof. Wat hen verbindt, wat ze willen vieren, is de Geest, het enthousiasme, en ook de vreugde en dankbaarheid. 

Eenzelfde dynamiek kan je ervaren in Lourdes: een internationaal gezelschap van bedevaarders die met hun ledematen gaan naar de noden en zorgen van kwetsbare mensen. Dat is daar normaal, spontaan, organisch. Misschien hebben we als Vlamingen dit spontane niet zo sterk in ons, maar als christenen zijn we zo doordrongen van Jezus’ boodschap dat we niet anders kunnen dan anderen te helpen. Dit enthousiasme delen bedevaarders verder wanneer ze thuiskomen. Dat geldt ook voor het universele karakter van Lourdes: als we thuis het Onze Vader bidden, mogen we weten dat mensen dit wereldwijd doen in hun taal, samen met ons. Dit verbindt ons.

Hemel en aarde, één Kerk

Hier is de liturgie van de Eucharistie richtinggevend: kerk betekent dat God mensen samenroept. Zij stellen zich in gemeenschap met de Vader, Zoon en Geest, én met de heiligen. Die verwijzing naar wat ons overstijgt zie je in de architectuur (kerken die erg hoog werden gebouwd) en andere uitdrukkingsvormen. God roept werkelijk iederéén samen, Hij verbindt iedereen met elkaar rond het Lichaam van Christus. Dat Lichaam is misschien wel het enige dat voor iedereen heilig is. Als Jezus’ aardse lichaam overgaat in Zijn verrezen Lichaam, scheurt het voorhangsel van de tempel. Daarachter is niets meer te zien. Alle religieuze plekken en voorwerpen verdwijnen als het ware, alleen het Lichaam van Christus blijft heilig. Alleen Zijn Lichaam verenigt altijd weer en overal mensen in Gods naam. In die zin kan je de menselijke verering van de Hostie verklaren, en ook het feit dat er maar één Lichaam van Christus is. Augustinus zegt “Wees wat gij ziet”: onze zending, onze roeping bestaat in de deelname aan het Lichaam van Christus, om als kerkgemeenschap Lichaam van Christus te worden in de wereld.