Hoop en veerkracht te midden van geweld: hoe vrouwen zoals Aziza elkaar redden in Oost-Congo

Snit en naad, kapper, schoonmaak of horeca. Bij HOLD zijn tienermoeders welkom en kunnen ze de draad van hun leven weer opnemen. De organisatie ontstond zowat tien jaar geleden in Goma, de hoofdstad van de provincie Noord-Kivu in Oost-Congo. De regio wordt al decennialang geteisterd door geweld en werd eind vorig jaar onder de voet gelopen door de  vanuit Rwanda gesteunde militie M23. (Lees: Oost-Congo: ‘M23 kan onze grond veroveren, maar daarmee nog niet onze harten’)

Tienermoeders vormen een bijzonder kwetsbare groep, zegt ontwikkelingshelper Marti Waals, die de regio zeer goed kent en ook HOLD al lange tijd volgt en steunt. ‘In de meeste gevallen worden deze meisjes en jonge vrouwen uitgestoten uit hun school en familie. Verworpen, geïsoleerd en met een sterk geschonden zelfbeeld, gaan zij én hun kind, een zeer sombere toekomst tegemoet. Wat HOLD doet, is daarom enorm belangrijk.’

Vrouw gered, kind gered

Op tien jaar tijd gaf de organisatie al aan ruim 2000 kwetsbare vrouwen een nieuw toekomstperspectief door hun een beroep aan te leren. Indien nodig komt daar ook een cursus alfabetisering bij. De meisjes krijgen ook de beginselen van handel, rekenen en boekhouding, zodat ze een kleinhandel kunnen opzetten. Uit de opvolging blijkt dat ruim driekwart van hen kan instaan voor een eigen inkomen en daardoor een behoorlijke opvoeding en omkadering van hun kind kan verzekeren. Maar minstens even belangrijk is het herstel van de eigenwaarde en zelfrespect.

Aziza getuigt: ‘Na de dood van mijn ouders trok ik naar mijn grote zus in een militair kamp. Een van de mannen liet me zwanger achter. Mijn leven was ondraaglijk zwaar, maar een vrouw verwees me naar HOLD, waar ik een naaiopleiding kon volgen. Ik kon daarop in een naaiatelier aan de slag. Het helpt me om mijn kind te kunnen verzorgen.’ Aziza droomt van een eigen ateliertje, met een eigen naaimachine en materiaal.

Problemen samen overwinnen

Het sociaal weefsel in Oost-Congo is danig verstoord. Etnische groepen die ooit in vrede samenleefden, op sporadische schermutselingen na, worden opgejut en staan elkaar naar het leven. Op een tweetal plaatsen startte HOLD een bijzonder programma om de veerkracht van de lokale gemeenschappen te herstellen. Hier worden heel bewust kwetsbare vrouwen van diverse etnische groepen geselecteerd om samen een praktische opleiding te volgen en nadien een gezamenlijke handel op te zetten.

‘De gezamenlijke zoektocht naar het creëren van een betere leefomstandigheid voor de verschillende gezinnen, doet beseffen dat problemen gedeeld en gezamenlijk overwonnen kunnen worden’, zegt Marti Waals. ‘Zo proberen ze vanaf de basis de weerbaarheid en veerkracht van de dorpsgemeenschappen weer op te bouwen. Daar waar politieke en militaire  leiders de stereotypen over bepaalde etnische groepen misbruiken als alibi om hun eigen belangen te bestendigen, wordt door gewone, zelfs bijzonder kwetsbare mensen aangetoond dat ze allen hetzelfde lot delen. Concrete projectjes doorbreken de cyclus van geweld en ellende.’

HOLD steunen kan met een financiële bijdrage op rekening van KONTINENTEN in Brugge: BE66 7380 3734 7143, met vermelding: HOLD, GOMA en naam, adres en rijksregisternummer.