‘David tegen Goliat’: waar komt de uitdrukking vandaan?

Op het Wereldkampioenschap voetbal stond onlangs het kleine Curaçao tegenover de voetbalreus Duitsland. Op Curaçao wonen ongeveer 158.000 mensen. Daarmee is Curaçao zowel qua inwonersaantal als qua oppervlakte het kleinste deelnemende land in de geschiedenis van het WK. Duitsland heeft 83 miljoen inwoners en een voetbalploeg met tal van internationale sterren. Het won de wedstrijd met 7-1. Media in de hele wereld spraken dan ook van David tegen Goliat. Wat zijn de Bijbelse wortels van deze uitdrukking?

Waar vind je het verhaal?

Het verhaal van David en Goliat beslaat het volledige hoofdstuk 17 van het eerste boek Samuël. Dit boek van het Oude Testament gaat over de profeet Samuël, over Israëls eerste koning Saul en diens opvolger en vijand David. Het eindigt met Davids rouw over Saul en zijn vriend Jonatan.

Wat gebeurt er? 

In 1 Samuël 17:31-54 lezen we hoe de Israëlieten en de Filistijnen tegenover elkaar staan in de vallei van Ela. In plaats van een grote veldslag, waarbij aan beide zijden zware verliezen zouden vallen, stelt de Filistijnse reus Goliat een tweekamp voor. Als hij de Israëlitische vechter verslaat, moeten de Israëlieten zich overgeven — of omgekeerd. Veertig dagen achter elkaar spot Goliat met het Israëlitische leger, want niemand durft het tegen hem op te nemen. Op de veertigste dag verschijnt de herdersjongen David ten tonele. Hij bezoekt het legerkamp om voedsel te brengen aan zijn broers. Hij hoort Goliat spotten met Israël en met God, en biedt zich aan om tegen de reus te vechten. Wanneer Goliat de jonge herder ziet aankomen, lacht hij hem uit. David antwoordt dat Goliat komt met zwaard, speer en lans, maar dat hij komt in de naam van de Heer van de hemelse machten. Hij heeft alleen een slinger. Daarmee slingert hij een steen, die Goliat recht op het voorhoofd treft. De reus stort neer. David loopt naar hem toe, neemt Goliats  zwaard en onthoofdt hem ermee. Daarna slaat het Filistijnse leger op de vlucht en behalen de Israëlieten de overwinning.

Was Goliat echt een reus?

Volgens de Bijbel was Goliat ongeveer zes ellen en een span lang, wat 2,85 meter is. Oudere handschriften en de Griekse vertaling Septuagint spreken echter van een lengte van vier ellen en een span, dus 2,05 meter. Dat lijkt aannemelijker. Bijbelwetenschappers menen dat de lengte van Goliat in latere versies werd overdreven. Koning Saul maakt namelijk geen verwijzing naar Goliats bovenmenselijke lengte.

Betekenis

De uitdrukking 'David tegen Goliat' wordt vandaag gebruikt om situaties te beschrijven waarin een kleine, zwakkere partij het opneemt tegen een veel grotere, rijkere of sterkere tegenstander. Vaak wint de underdog. Er is ook een gelovige betekenis: David weigert de wapenrusting die Saul hem aanbiedt. Hij overwint de Filistijnse reus zonder een zwaard te gebruiken. Het is JHWH die overwint. Dit verhaal wil verkondigen dat Israël een God heeft die geen redding brengt door het zwaard en de lans, maar door een groot godsvertrouwen. (EDS)