Eerste encycliek van paus Leo heet ‘Magnifica humanitas’
Paus Leo XIV zal volgende week maandag, op 25 mei, zijn eerste encycliek voorstellen. Die heet Magnifica Humanitas (‘Prachtige Menselijkheid’) en zal gaan over de opkomst van AI.
Lees ook
Het document zal waarschijnlijk het gebruik van AI in oorlogsvoering veroordelen en bespreken hoe de technologie de rechten van werknemers onder druk zet, aldus bronnen dicht bij het Vaticaan. De paus ondertekende de tekst vorige vrijdag, op 15 mei. Geen toeval: op die dag in 1891 publiceerde paus Leo XIII zijn beroemde encycliek Rerum Novarum,die betere lonen en arbeidsomstandigheden voor arbeiders verdedigde tijdens de industriële revolutie. Magnifica Humanitas wordt gezien als een hedendaagse versie ervan, in het licht van de opkomst van artificiële intelligentie.
Leo XIV zal de encycliek zelf mee presenteren. Dit is een primeur. Voordien deden kardinalen of persverantwoordelijken dat.
Ook AI-onderzoeker Chris Olah zal aanwezig zijn. Hij is medeoprichter van Anthropic, een van de belangrijkste bedrijven in de sector. De officiële presentatie zal worden gedaan door kardinaal Víctor Manuel Fernández, prefect van het Dicasterie voor de Geloofsleer, en kardinaal Michael Czerny, prefect van het Dicasterie voor de Bevordering van Integrale Menselijke Ontwikkeling. Zij zullen worden vergezeld door Anna Rowlands, hoogleraar politieke theologie en sociale leer van de Kerk aan de Universiteit van Durham.
Ook Leocadie Lushombo, een wetenschapper op het gebied van politieke theologie en katholieke sociale leer aan de Jezuïetenschool voor Theologie van de Universiteit van Santa Clara, zal een presentatie geven.
Kardinaal-staatssecretaris Pietro Parolin zal de bijeenkomst afsluiten, waarna paus Leo XIV persoonlijk zijn toespraak en zegen zal geven.
Volgens Vaticaankenner John Thavis schetst een eerste encycliek meestal de prioriteiten van een paus en de morele en sociale problemen die hij als het belangrijkst ziet voor de moderne wereld. Het belooft een van de bepalende teksten van dit pontificaat te worden.
Risico's, maar ook kansen
De focus op kunstmatige intelligentie maakt deel uit van een thema dat herhaaldelijk is benadrukt door het recente leergezag, Het perspectief dat de titel aangeeft, suggereert een reflectie niet alleen op de risico's, maar ook op de kansen die nieuwe technologieën bieden, in de wetenschap dat alle technologische ontwikkeling gericht moet blijven op het integrale welzijn van de mens. In een tijd waarin de snelheid van innovatie vaak de capaciteit voor culturele en normatieve ontwikkeling overtreft, belooft het document van Leo XIV een bijdrage te zijn die antropologie, ethiek en sociale verantwoordelijkheid verenigt. Magnifica Humanitas positioneert zich daarmee als een mogelijk referentiepunt in het wereldwijde debat en bevraagt niet alleen gelovigen, maar de hele internationale gemeenschap.
Parallel
De Italiaanse katholieke krant Avvenire stelt dat het geen toeval is dat de titel Magnifica Humanitas duidelijk de intentie benadrukt om de menselijke waardigheid centraal te stellen in een historische transitie die wordt gekenmerkt door de groeiende invloed van digitale technologieën en kunstmatige intelligentie. De verwijzing naar Rerum Novarum suggereert volgens de krant een parallel tussen de transformaties van de wereld van werk en economie aan het einde van de 19e eeuw en de veranderingen die zich vandaag de dag voltrekken, waarbij kunstmatige intelligentie productieprocessen, sociale verhoudingen en zelfs de dynamiek van kennis herdefinieert. In die zin belooft de nieuwe encycliek een verreikende bijdrage te leveren, die criteria kan bieden voor ethische afweging en richting kan geven aan een samenleving die zowel veelbelovende als ambivalente innovaties ervaart.
