Internationaal studiecentrum ‘Lumen Vitae’ sluit de deuren

Recent liet directeur Dominique Martens van het Centre International de Formation en Catéchèse et Pastorale Lumen Vitae via Facebook weten dat de algemene vergadering van zijn instelling net had beslist de academische werkzaamheden stop te zetten op 30 juni 2027, dus na het volgende academiejaar. 

‘Daarna zal Lumen Vitae langzaam sterven, maar als de graankorrel niet sterft… Dit is een weldoordachte beslissing. Hiermee slaan we een mooie en door en door menselijke pagina om, want dit centrum heeft zich decennialang ingezet voor de catechetische en pastorale vorming van ’s werelds armere Kerken.’ De Franstalige webstek Egliseinfo.be, die het nieuws zondag al publiceerde, voegt er terecht aan toe dat deze sluiting illustreert dat het missionaire en pastorale elan intussen omgekeerd verloopt: ons land is geen land meer van missionarissen, maar zelf een missieland geworden.

Sociale rechtvaardigheid

Lumen Vitae gaat terug tot 1946, dus nog voor het Tweede Vaticaans Concilie, toen in Brussel een centrum voor documentatie, onderwijs en onderzoek van de religieuze vorming werd opgezet. Maar sinds 1968 wordt er samengewerkt met de, intussen beide, katholieke universiteiten van Leuven en Louvain-la-Neuve. 

Het centrum werd het kruispunt van uitwisseling tussen de ‘klassieke’ Westerse theologie en nieuwe theologische inzichten uit het Zuiden, zoals bijvoorbeeld de bevrijdingstheologie. Deze theologische dialoog verliep niet altijd zonder slag of stoot: tijdens het academiejaar 1975-1976 bijvoorbeeld sloot het centrum een jaar lang de deuren, nadat een professor er ‘te marxistische’ inzichten had gedoceerd. Maar ook na de heropening in 1976 bleef de inspiratie fundamenteel gericht op een inbedding van de evangelisatie in de moderne cultuur, hand in hand met een strijd voor sociale rechtvaardigheid.

Jezuïeten

Het centrum werd steevast gedragen door de Sociëteit van Jezus. In 2016 verhuisde het trouwens van Brussel naar Namen, waar het onderdak vond aan de lokale jezuïetenuniversiteit. De publicaties van het centrum en het gelijknamige tijdschrift waren tevoren al overgedragen aan de Éditions jésuites. 

Lumen Vitae telt ongeveer vijftig studenten per jaar, vaak uit een vijftiental verschillende landen (in Afrika, Haïti of het Midden-Oosten). ‘Wij moeten trouwens telkenjare een twintigtal studenten weigeren’, vertelt Martens, ‘omdat onze specifieke ignatiaanse pedagogie het niet mogelijk maakt er meer tegelijkertijd te vormen.’ Maar nu is er 200.000 euro te kort om het studiecentrum draaiende te blijven houden. Nadat dus meer dan een halve eeuw lang leken, pastorale medewerkers, priesters en religieuzen uit de hele wereldkerk in ons land werden gevormd voor hun missie in het Zuiden, komt daar nu een einde aan.

Omnes Gentes

Lumen Vitae organiseert samen met beide Leuvense theologiefaculteiten en Missio ook het tweejaarlijkse internationale missiologische colloquium Omnes Gentes. ‘Dat blijft doorgaan’, verzekert Missio-directeur Théogène Havugimana. Maar hoewel het vorige colloquium van najaar 2024 dateert, ziet er niet naar uit dat er in 2026 een nieuwe editie komt. 

Op 18 oktober 2026 vieren we immers de honderdste verjaardag van Wereldmissiezondag. Missio werkt in dit verband aan een speciale campagne en een expositie. Het thema van die honderdste missiezondag luidt ‘Eén in Christus, verenigd in de zending’ en het sluit nauw aan bij de bisschopsleuze van paus Leo XIV: ‘In de Ene zijn wij één’. De nieuwe paus was zelf lange tijd missionaris in Peru, hij weet dus als geen ander hoe belangrijk een gedegen vorming van kerkverantwoordelijken in het Zuiden is. Wat jammer dat de Kerk in het rijke Westen daar blijkbaar geen geld meer voor heeft. In 2027 komt er dan het volgende  internationale missiologische colloquium Omnes Gentes, meer bepaald van 1 tot 3 maart.

Auteur: Benoit Lannoo