Onwillekeurig voerden de beelden van het bezoek van paus Leo XIV in Frankrijk me terug naar eind september 2024. Ook bij ons waren de media verrast over het grote enthousiasme dat het pausbezoek, toen van paus Franciscus, teweegbracht. Voor de mis in het Koning Boudewijnstadion waren ook toen de tickets in een mum van tijd uitgedeeld.
En wat me daar in dat stadion toen enorm opviel, was hoe gekleurd onze Kerk in België is. De wereld leek er samen te stromen, en dan nog wel in een heerlijke geest van samenhorigheid. Een Pinkstergeest.
Een woord van vrede, aub
In de liveblog die we over de pausreis bij onze zuiderburen bijhielden, hadden we een poll verwerkt. Welk thema dat tijdens het bezoek aan bod zou komen, sprak onze lezers het meeste aan: migratie, jongeren, vrede of spiritualiteit? Een 450-tal lezers deed mee aan de bevraging en klikte een van de vier voorgestelde thema’s aan. Het zal je misschien niet verrassen, maar met een overweldigende meerderheid werd gekozen voor het thema ‘vrede’ (250 stemmen). En dat is toch veelzeggend.
Inderdaad, we snakken naar een woord van vrede in een wereld die getekend wordt door verdeeldheid, vijandigheid en instabiliteit. Alleen al door links en rechts gezamenlijk op de been te brengen, ging er van het pausbezoek een sterk appel tot vrede uit. Leo XIV gaf ook het voorbeeld van hoe christenen als een minderheid in een geseculariseerd en multicultureel land toch hun stem kunnen laten horen, luid en krachtig, maar niet arrogant. Dat voorbeeld houdt in: doen wat je predikt.
Een Franse historicus noemde het pausbezoek ‘een betoverende onderbreking’ van de constante dreiging en agressiviteit. Toeschouwers en deelnemers omschreven het als een ‘zucht van vrede’.
Water geven
Wat bij de poll eveneens opviel, was het kleinste aantal stemmen. En dat ging naar het thema migratie (33 stemmen). Ook dat is veelzeggend. Migratie is een thema dat sterk polariseert. En we wilden net een mooie boodschap over vrede horen! Toch kan het één niet zonder het ander. De thema’s vrede en migratie zijn met elkaar verstrengeld. Een oproep tot vrede gaat het ene oor in en het andere oor uit als ze niet leidt tot een engagement om broederlijkheid concreet te maken en meer inclusief te denken, in plaats van mensen uit te sluiten. In de pauselijke toespraken gingen de thema’s ook vaak hand in hand.
Vrede is een verantwoordelijkheid. Als we willen dat het pausbezoek blijvend effect heeft, zullen we de zaadjes ervan water moeten geven, zoals kardinaal Aveline achteraf al stelde. Na Franciscus hebben we opnieuw een paus die een moreel en spiritueel baken voor de wereld is.
