Katholieke leiders doen een gewetensoproep aan de VN-Klimaatconferentie

De Turkse kuststad Antalya is van 9 tot en met 20 november 2026 gastheer van de VN-klimaatconferentie COP31. Bij de start vragen Afrikaanse en Amerikaanse katholieke leiders om concrete maatregelen voor kwetsbare gemeenschappen en ecosystemen. Nu de grens van 1,5 °C de komende jaren zeer waarschijnlijk zal worden overschreden, komt het erop aan de omvang en de duur van die overschrijding zo veel mogelijk te beperken. Daarvoor moeten eerdere beslissingen worden omgezet in concrete acties. Diverse katholieke organisaties zijn aanwezig op de conferentie.

Die oproepen sluiten aan bij de integrale ecologie van paus Franciscus: de zorg voor de natuur en de zorg voor mensen horen samen. In Laudato si’ beschrijft hij een enkele crisis die zowel de natuur als de samenleving omvat. Hij roept op tot oplossingen die armoede aanpakken, de waardigheid van de uitgeslotenen herstellen en ecosystemen beschermen. Milieubeleid moet daarom ook rekening houden met de mensen en de sociale omstandigheden ter plaatse.

Druk op Afrikaanse bossen en hulpbronnen

Het Symposium van Bisschoppenconferenties van Afrika en Madagaskar (SECAM) roept de deelnemers aan COP31 op om Afrika's bossen, wateren, gronden en biodiversiteit te beschermen. Die bescherming is volgens de Afrikaanse bisschoppen essentieel voor het behoud van de planeet en een rechtvaardige en duurzame toekomst.

De Afrikaanse bisschoppen schrijven: ‘Afrika herbergt ecosystemen van mondiaal belang. In het hart van dit ecologische erfgoed ligt het regenwoud van het Congobekken: het op één na grootste tropische regenwoud ter wereld en een van de meest vitale reservoirs van koolstof en biodiversiteit op onze planeet. De bossen, rivieren, wetlands en veengebieden in dit gebied reguleren het klimaat, ondersteunen het levensonderhoud, bevorderen de voedsel- en waterzekerheid, en vormen zowel een thuis als een culturele basis voor miljoenen mensen. De bescherming van het Congobekken is daarom niet uitsluitend de verantwoordelijkheid van Afrika; het is een mondiale verantwoordelijkheid.’

SECAM maakt zich zorgen over de druk op Afrikaanse bossen en natuurlijke hulpbronnen door onder meer ontbossing, onduurzame mijnbouw en houtwinning, vervuiling en klimaatverandering. Die druk treft vooral arme en kwetsbare bevolkingsgroepen die voor hun levensonderhoud afhankelijk zijn van gezonde ecosystemen.

De bisschoppen vragen onder meer voorspelbare klimaatfinanciering en bescherming van de rechten van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen. In de geest van Laudato si’ pleiten zij voor een klimaataanpak die de menselijke waardigheid, de bescherming van ecosystemen, rechtvaardigheid tussen generaties en het algemeen welzijn centraal stelt.

‘Aan de zijde van de zwaarst getroffenen’

Twee leden van de Amerikaanse bisschoppenconferentie (USCCB) deden samen met Sean Callahan, president en CEO van de Amerikaanse katholieke hulporganisatie Catholic Relief Services (CRS), een oproep aan wereldleiders om daadkrachtig op te treden ter bescherming van het leven op onze gemeenschappelijke aarde.

In hun gezamenlijke verklaring schrijven aartsbisschop Shelton J. Fabre, bisschop A. Elias Zaidan en Callahan onder meer:

‘Wij staan aan de zijde van degenen die het zwaarst worden getroffen door een veranderend klimaat en de gevolgen daarvan, zoals extreem weer, een stijgende zeespiegel en het verlies aan biodiversiteit. Vooral jongeren lopen voorop in deze beweging; zij eisen klimaatrechtvaardigheid voor hun eigen generatie en voor toekomstige generaties. Hun getuigenis biedt hoop: het is het bewijs dat ons geloof, wanneer het wordt omgezet in daden, een antwoord vormt op de meest weerbarstige realiteiten.’

‘Wij dringen er bij wereldleiders en instellingen op aan om extra klimaatfinanciering beschikbaar te stellen, waarbij de voorkeur uitgaat naar subsidies boven leningen. Zo kunnen arme landen investeren in veerkracht en aanpassing, zonder dat zij gebukt gaan onder nog meer schulden.’

De twee prelaten en Callahan sloten zich aan bij de woorden van paus Leo: ‘Wij vragen de leiders om Antalya pas te verlaten nadat zij hun toezeggingen hebben afgestemd op de omvang van de nood – en om zich in elke onderhandelingsruimte te blijven herinneren dat achter elk cijfer een gezin schuilt dat dagelijks moeilijke beslissingen moet nemen om te overleven, te midden van steeds extremere, grilligere en frequentere klimaatschokken.’ (EDS)