Psychiater Dirk De Wachter krijgt (even) zijn eigen museum

Onze tijd kenmerkt zich door een hoge nood aan betekenis, aan zin, aan zijnsgrond. Dirk De Wachter

Met zijn boek Borderline Times (Lannoo) raakte Dirk De Wachter in 2012 een open zenuw. Zijn analyse - dat de psychische nood bij mensen toeneemt omdat de samenleving zelf ziek is - was zo herkenbaar dat het boek in no time een bestseller werd. De Wachter draagt geen oplossingen aan, maar wijst in het spoor van filosoof Emmanuel Levinas naar engagement voor de ander als houvast.

Engagement is de manier om je staande te houden in al je broosheid en in de chaos van deze samenleving, klinkt het.

Kunst redt de wereld niet

Ook de kunst kan op zichzelf de wereld niet redden, schrijft de psychiater in de catalogus bij zijn tentoonstelling in het Museum Guislain, dat voor de gelegenheid naar hem genoemd wordt.

Wat de kunst wel kan, is de schoonheid van het falen tonen, het ondergaan in stijl. Dirk De Wachter

Ook de kunst mislukt telkens in haar opdracht om het goddelijke te raken. Gelukkig maar, want zo blijven er altijd redenen voor andere kunstenaars om het op hun manier te proberen.

In het falen van de mens en van de samenleving ligt de kiem tot creativiteit. We moeten van ons falen leren houden ook al proberen we het zoveel mogelijk te vermijden, leert De Wachter. Want daarin komt de verbinding tot stand waarnaar we hunkeren.

Museum Dirk De Wachter

Deze benadering van kunst en samenleving brengt een boeiende tentoonstelling tot stand, die associatief tot stand kwam in samenwerking met Erik Thijs. Je vindt werk van geëngageerde kunstenaars en outsiders, zonder onderscheid naast elkaar. Schilderijen wisselen beelden, fotografie en videokunst af.

Een deel van de collectie gaat over psychiaters die een belangrijke rol speelden in het maatschappelijk debat, te beginnen bij Sigmund Freud. Dit deel geeft ook ruimte aan de antipsychiatrie, waardoor De Wachter zich soms laat inspireren, en eindigt (knipooggewijs?) met een foto van het kabinet van deze laatste.

Kunst & Psychiatrie in Borderlinetijden is een tentoonstelling die kwetsbaarheid liefdevol doet aanvaarden, zowel die van jezelf als die van de ander en die van de samenleving. Dan is de blik gauw naar boven gewend, niet zozeer smekend om ontferming, maar gewoonweg dankend. We zijn niet perfect, wat een geluk!

Museum Dirk De Wachter, Kunst & Psychiatrie in Borderlinetijden,loopt tot 25 september in het Museum Dr. Guislain, Jozef Guislainlaan 43 in Gent.