Overslaan en naar de inhoud gaan
Home
  • Abonneer nu
  • Zoeken
  • Help
  • Digitale krant
  • Inloggen
Menu
Sluiten

Hulp nodig? Bel de klantendienst op het nummer
03 210 08 30 (ma-vr: 9-12u, 13-16u) of mail ons

  • Inloggen
  • Digitale krant
  • Verhuis melden
  • Krant niet ontvangen
  • Help
  • Contact
  • Zoeken
  • Ontdek Otheo
  • Otheo voor Kerk en Leven abonnees
  • Wegwijsinfo Kerk in Vlaanderen
  • Vacatures
  • Abonneer nu
  • Bestel proefpakket
  • Ontvang nieuwsbrief
Nieuwsoverzicht
Columns
Paus Leo XIV
Kerk in Vlaanderen
Otheo Radio
Otheo Magazine
previous
next

Politicoloog James Patterson over neo-integralisme: ‘Pure machtspolitiek is het doel’

Mensen als Amerikaans vicepresident Vance dromen van autoritaire katholieke regimes. Hoe groot is hun invloed en hoe reageert de Kerk best?

Lieve Wouters

In recente debatten over rechts-conservatieve of extreemrechtse stromingen in kerk en politiek wordt het katholieke neo-integralisme steeds vaker genoemd als een belangrijke stroming. Maar waar komt het vandaan en wat is het doel? De Amerikaanse politicoloog James M. Patterson van de Universiteit van Tennessee legt dit uit in een interview met Steffen Zimmermann van het Duitse nieuwsagentschap Katholisch.

Wat betekent neo-integralisme precies?

Patterson • De term verwijst naar een radicale politieke theologie die ernaar streeft de katholieke Kerk te herstellen als opperste autoriteit over de seculiere orde. Voor neo-integralisten is burgerlijke vrede alleen mogelijk als alle burgers katholiek zijn.

In hun boek Integralism: A Manual of Political Philosophy schrijven Alan Fimister en Thomas Crean bijvoorbeeld dat een christelijke gemeenschap ongedoopte mensen moet uitsluiten van alle vormen van het openbare leven. Alleen gedoopte mensen die het katholieke geloof belijden, kunnen burgers met volledige rechten zijn.

Voor neo-integralisten is burgerlijke vrede alleen mogelijk als alle burgers katholiek zijn.

James M. Patterson

Hoofddocent Public Affairs, Universiteit van Tennessee

Portret professor James Patterson.
James Patterson is hoofddocent Public Affairs aan de Universiteit van Tennessee. © Privé

Vertegenwoordigers zoals Patrick Deneen en Chad Pecknold stellen dat het liberalisme zijn beloften heeft gebroken omdat het mensen heeft vervreemd van religie, familie en gemeenschap. Vrijheid zonder toewijding aan de waarheid leidt tot een samenleving van isolatie, eenzaamheid en desoriëntatie. Hoewel Deneen en Pecknold niet publiekelijk oproepen tot discriminatie van mensen met een ander geloof, hebben ze de standpunten van Fimister en Crean nooit ronduit verworpen.

Waar liggen de wortels van het neo-integralisme?

Neo-integralisme is direct verbonden met de katholieke reactionairen van de 19de en vroege 20ste eeuw. Veel van deze auteurs waren openlijke antisemieten, complottheoretici en bittere vijanden van democratische bewegingen. De vertegenwoordigers bewonderen openlijk dictaturen van de 20e eeuw zoals het Spanje van Franco of het Portugal van Salazar.

Welke politici zijn vandaag een model voor neo-integralisten?

Vandaag is de onbetwiste held van veel neo-integralisten de Hongaarse president Viktor Orbán. Het feit dat hij protestant is, deert hen nauwelijks – waar het om gaat is zijn beleid: het uitbreiden van politie en leger, het bevorderen van traditionele gezinnen en het beperken van persvrijheid en oppositie. Rechts-populistische politici zoals Matteo Salvini in Italië of Marion Maréchal in Frankrijk spreken hen ook aan.

Veelzeggend is de houding van sommige neo-integralisten ten opzichte van de Volksrepubliek China. Adrian Vermeule bijvoorbeeld bewondert de Chinese overheid om haar effectieve gebruik van staatsmacht.

Numeriek gezien is de beweging klein, maar strategisch gezien zeer gevaarlijk. 

De belangrijkste politieke bondgenoot van de neo-integralisten is echter de Amerikaanse vicepresident J.D. Vance. Hij beweegt zich in de directe kringen van denkers als Deneen, Vermeule en Pecknold. Vance trekt herhaaldelijk de aandacht met uitspraken die een door het katholicisme beïnvloed autoritarisme verraden. Hij vertegenwoordigt een nieuw rechts in de VS dat niet langer klassiek conservatief denkt, maar radicaal postliberaal.

Hoe groot is het gevaar van het neo-integralisme?

Numeriek gezien is de beweging klein, maar strategisch gezien zeer gevaarlijk. Het doel is niet om meerderheden te behalen bij verkiezingen. Het doel is om sleutelposities te bekleden in de politiek, het bestuur, de universiteiten en de kerk – sluipend, op de lange termijn en systematisch. Vermeule is bijvoorbeeld professor aan Harvard Law School en Deneen aan de gerenommeerde University of Notre Dame. Veel andere actoren zijn actief aan katholieke universiteiten.

Vermeule spreekt graag van een new ralliement, verwijzend naar paus Leo XIII, die in de 19de eeuw katholieken in Frankrijk opriep om actief deel te nemen aan de politiek. Tegenwoordig bedoelt Vermeule de gerichte toetreding tot besturen, ministeries en denktanks om staten van binnenuit te herstructureren. Het is een langetermijnplan – en juist daarom zo gevaarlijk.

Hoe moet de katholieke Kerk erop reageren?

De Kerk moet neo-integralisme duidelijk benoemen en veroordelen. Paus Franciscus deed dat al in 2019, toen hij het een ‘plaag’ noemde. Het is belangrijk om de manipulatieve beloften van deze ideologie aan de kaak te stellen: het gaat niet om het beschermen van geloof, maar om brute machtspolitiek onder het mom van religie.

Bron: Katholisch.de

Welke nieuwsbrieven wil je ontvangen? *
Bij inschrijving op de nieuwsbrief ga je automatisch akkoord met onze gebruiksvoorwaarden.

Delen

E-mail
Facebook
X
Print

Nieuws

Het aandeel christenen daalt wereldwijd, behalve in Sub-Sahara Afrika

In 2070 zou nog één op de drie inwoners van België zich christen noemen

Wereldwijd zou het aantal christenen tegen 2070 met bijna 690 miljoen groeien. Vijf vaststellingen uit een nieuwe studie van Pew.

Aartseparch Jean-Abdo Arbach met enkele door extremisten gedesacraliseerde iconen uit Homs.

Na overval op aartsbisschop waarschuwen patriarchen voor geweld tegen christenen in Syrië

Drie kerkleiders vragen de Syrische autoriteiten om onderzoek naar terugkerende aanvallen en ontvoeringen.

156 bussen vol levenslust vieren 70 jaar OKRA

Senioren enkel een kost? Bijna 10.000 OKRA-leden bewijzen het tegendeel in de AFAS Dome met muziek, dans en zorg voor elkaar.

Meegemaakt: herdenking voor overleden voetbalsupporters in het stadion van KRC Genk

Een arena van gejuich en gevloek is voor één avond een oase van ingetogen stilte en gedeeld verdriet. Philippe Ghysens was erbij namens Otheo.

kerstboom bengelt aan helikopter

Spectaculair: Kerstboom komt per helikopter aan op Sint-Pietersplein

Gisteren vertrok de 24 meter hoge spar uit het Nationaal Park van Pollino in Zuid-Italië. Hij krijgt een plek naast de obelisk voor de basiliek.

Mozaïeken van de van misbruik beschuldigde priester Marko Rupnik worden afgedekt in Lourdes op 31 maart 2025

Leo XIV onderzoekt hoe de Kerk spiritueel misbruik kan bestraffen

Leo XIV erkent hiermee een blinde vlek in het kerkrecht. Het bewustzijn over de impact van spiritueel misbruik groeit.

Meer nieuwsberichten
Laatste aanpassing op 16/07/2025 om 15:13

Lees meer

Eigen kijk

Trage wegen — Barbara Mertens [column]

Een ontmoeting op de trein doet Barbara nadenken over hoe onze levens zich ontvouwen. ’Je kan niet sneller gaan dan de genade.’

De cel werd een kapel, de tafel een altaar. Het verhaal van de Putse priester Vincent Mercier

Na Breendonk werd hij ter dood veroordeeld in Sint-Gillis. Celgenoot Léon-Ernest Halkin was ooggetuige van Merciers veerkracht en diens laatste mis.

Eigen kijk

De jas - Kolet Janssen [Kolet op zondag]

Hoe deel je jouw jas in een wereld vol overvolle kleerkasten? Een bedenking bij de zondagse blog van Kolet Janssen

Home
Algemeen
  • Inloggen
  • Digitale krant
  • Ontdek Otheo
  • Kerk & Leven abonnees
  • Wegwijs Kerk in Vlaanderen
  • Deelsite op Otheo
  • Vacatures
Klantendienst
  • Abonnementen
  • Proefpakket
  • Nieuwsbrief
  • Verhuis melden
  • Krant niet ontvangen
  • Help
  • Contact
Sociale kanalen
  • Facebook
  • Instagram
  • Twitter
  • YouTube
Liturgische hoogtepunten
  • Advent en Kerstmis
  • Pasen
  • Pinksteren
  • Hemelvaart
  • Allerheiligen en Allerzielen
Bisdommen
  • Bisschoppenconferentie
  • Aartsbisdom Mechelen-Brussel
  • Bisdom Antwerpen
  • Bisdom Brugge
  • Bisdom Gent
  • Bisdom Hasselt
  • Vicariaat Brussel
  • Vicariaat Vlaams-Brabant en Mechelen
© Otheo 2026
  • Gebruiksvoorwaarden
  • Abonnementsvoorwaarden
  • Vacatures

Nieuw bij Otheo? Ontdek hier wie we zijn en wat we voor je kunnen doen.

CIM