Vaticaan stelt nieuwe benadering van pastorale zorg voor: ‘Kijk verder dan abortus en euthanasie’

Het document Het leven is altijd een goed kwam uit op de 30ste verjaardag van de encycliek Evangelium vitae van paus Johannes Paulus II en gaat over hoe de Kerk de pastorale zorg voor het menselijk leven kan bevorderen. De titel is een citaat uit die encycliek. Bij de voorstelling van het document geeft prefect Kevin Farrell als baseline mee: 'En daarom moet het ook als zodanig voorgesteld, beschermd en bevorderd worden in elke situatie.'

Menselijke waardigheid is meer dan abortus en euthanasie

Die toevoeging in elke situatie is belangrijk. Als het in de Kerk over de waardigheid van de mens gaat, dan gaat het meestal over het begin en het einde van het leven. Kardinaal Farrell schrijft in het voorwoord van de tekst: ‘In een tijd van zeer ernstige schendingen van de waardigheid van de mens in landen die geteisterd worden door oorlog en geweld – in het bijzonder tegen vrouwen, kinderen voor en na de geboorte, adolescenten, mensen met een handicap, ouderen, armen, migranten – is het noodzakelijk om vorm te geven aan een echte Pastorale Zorg voor het Menselijk Leven.’

Even verderop stelt hij met een citaat uit een toespraak van paus Franciscus: ‘De plaag van abortus is een aanval op het leven. Toestaan dat onze broeders en zusters sterven op boten in de Straat van Sicilië is een aanval op het leven. Sterven op het werk omdat de minimale veiligheidsnormen niet worden gerespecteerd, is een aanslag op het leven. Doodgaan door ondervoeding is een aanslag op het leven. Terrorisme, oorlog, geweld; euthanasie is dat ook. Het leven liefhebben betekent altijd zorgen voor de ander, het beste voor hem willen, zijn transcendente waardigheid cultiveren en respecteren.’ (Paus Franciscus, Wetenschap en Leven, 30 mei 2015)

Pastoraal kader

‘Het menselijk leven verdedigen, bevorderen en dienen, moet een constante en dynamische zorg zijn voor elke gedoopte, vanuit een consistente pastorale zorg’, klinkt het nog. 

In een schets toont het document dat er een accentverschuiving moet komen: van de logica van acties met een welbepaald doel naar de logica van medeverantwoordelijkheid en transformatief leerlingschap. Met andere woorden, van politieke acties als manifestaties aan abortusklinieken naar volgehouden begeleiding in gelijkwaardigheid. Pijler hiervan is ‘Gods constante, bekommerde tussenkomst in ieders leven’.

Uit een bevraging tijdens ad-liminabezoeken van bisschoppenconferenties blijkt dat de biomedische kwesties het vaakst aan bod komen in de bespreking van schendingen van de waardigheid. Toch komen andere onderwerpen ook nadrukkelijk naar voren, vooral:

• Mensenhandel
• Doodstraf
• Geweld op vrouwen

In overleg consistente praktijk ontwikkelen

De bedoeling van het document is om een consistente pastorale praktijk in het leven te roepen, die begint met een pastorale bekering van de beleidsmensen. Het pleit voor een ‘kerkelijke intelligentie’ op het vlak van pastorale zorg. ‘We moeten samen nadenken en onze ervaringen delen’, klinkt het. De medeverantwoordelijkheid van alle gedoopten is voorwaarde voor de nieuwe pastorale zorg.

Het document somt dan 5 punten op die de methode voor de nieuwe pastorale zorg moeten kenmerken:

1. Vertrekken van concrete situaties en ontmoeting, niet louter van theorie of statistieken
2. Kritische analyse van die situatie
3. Daarin onze roeping of opdracht onderscheiden
4. Experimenten opzetten
5. Tot een operationele planning komen

Daarnaast somt het ook nog zes bekwaamheden op:

1. Creatieve trouw
2. Onderscheiding
3. Trouw blijven aan de visie in de praktijk
4. Diversiteit zien als een verrijking
5. Generatieve begeleiding: kunnen luisteren en van daaruit tot nieuwe ideeën en goede voorstellen komen
6. Nieuwe ideeën kunnen integreren

Zaden van hoop

In het hoofdstukje 'Zaai zaden van hoop' volgt een uiteenzetting over de geseculariseerde wereld waarin de pastorale zorg zich moet voltrekken. 'Laat je daardoor niet afschrikken. 'Er zijn genoeg mensen die ons nu nodig hebben. Laat ons niet wachten op het goede moment om er voor hen te zijn. Als christenen geloven we dat er meer zaadjes van leven zijn dan zaadjes van dood. Daarmee kunnen we aan de slag gaan.'

Het document is beknopt en schematisch opgesteld. Klaar voor gebruik.

Bron: Vatican News / America Magazine