Zorg voor schepping 'belangrijker en dringender dan ooit', zegt paus Leo

Op 1 september, de Wereldgebedsdag voor de Zorg voor de Schepping, deed paus Leo XIV een dringende oproep om ‘zorg te dragen voor ons gemeenschappelijk huis’. 'Deze dag is belangrijker en dringender dan ooit,' zei hij bij de opening van de scheppingsperiode die loopt tot 4 oktober, feestdag van de heilige Franciscus van Assisi.

Jaarlijks oecumenisch initiatief

Het initiatief voor de gebedsdag voor de schepping komt uit de orthodoxe Kerk, die in 1989 andere kerken uitnodigde om zich daarbij aan te sluiten. De dag is geworteld in een liturgische traditie uit de 5de eeuw, waarin God wordt geprezen als Schepper, het mysterie van de schepping in Christus wordt herdacht en christenen worden aangespoord om zorg te dragen voor de aarde.

In 2015 nam paus Franciscus het initiatief over voor de katholieke Kerk. In een brief benadrukte hij dat de ecologische crisis ons oproept tot een diepgaande spirituele bekering. 'Christenen worden geroepen tot een ecologische bekering waarbij de effecten van hun ontmoeting met Jezus Christus zichtbaar worden in hun relatie met de wereld om hen heen.' Hij noemde de zorg voor de schepping toen 'essentieel voor een deugdzaam leven, geen optioneel of secundair aspect van onze christelijke ervaring'.

Sindsdien groeide deze dag uit tot een volledige scheppingsperiode, die wereldwijd en oecumenisch wordt gevierd tussen 1 september en 4 oktober.

Thema: zaden van vrede en hoop

Het thema voor de scheppingsperiode van dit jaar is 'Zaden van vrede en hoop'. De mensheid staat voor de keuze tussen vernietiging en herstel. Paus Leo riep in een brief alle gelovigen op om met gebed en concrete acties zaden van vrede en hoop te planten door te kiezen voor rechtvaardigheid en duurzaamheid.

Spirituele dimensie

De paus wees erop dat de heilige Franciscus van Assisi, wiens feestdag op 4 oktober de scheppingsperiode afsluit, een blijvende inspiratiebron is. Zijn leven toont hoe zorg voor de schepping onlosmakelijk verbonden is met geloof, eenvoud en vrede. 'In de geest van het Zonnelied, dat hij 800 jaar geleden componeerde, loven we God en hernieuwen we onze toewijding om zijn gave niet te vernietigen, maar zorg te dragen voor ons gemeenschappelijk huis.'

Mis voor de schepping

Sinds dit jaar beschikt de katholieke Kerk ook over een liturgische viering voor de bescherming van de schepping. Het Vaticaan publiceerde daarvoor een misformulier als toevoeging aan het Romeins Missaal. Met de viering van deze mis in het Laudato si’-ecodorp van Castel Gandolfo benadrukt paus Leo XIV dat hij het ecologische elan van zijn voorganger wil voortzetten.

Bronnen:

• Vaticaan (Engels e.a.)
• Milieurechtvaardigheid is een dringende behoefte, zegt paus Leo
• Vaticaan voegt ‘Mis voor de schepping’ toe aan Romeins Missaal
• Ecologische crisis vraagt om contemplatieve blik, zegt paus tijdens eerste mis voor de schepping
• Brief van paus Franciscus voor de instelling van de Wereldgebedsdag voor de Zorg voor de Schepping (Engels e.a.)