Twee derde van de wereldbevolking heeft beperkte godsdienstvrijheid, zegt Kerk in Nood

De pauselijke stichting Kerk in Nood (ACN International) publiceerde op 21 oktober 2025 haar rapport Vrijheid van Godsdienst in de Wereld 2025. De studie, die 196 landen analyseert over de periode 2023-2024, signaleert een verontrustende trend: meer dan 5,4 miljard mensen leven in 62 landen waar dit fundamentele recht beperkt of geschonden wordt. 

‘Het recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst – beschermd door artikel 18 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens – staat niet alleen onder druk, maar verdwijnt in veel landen ook,’ aldus Regina Lynch, uitvoerend voorzitster van ACN International.

Autoritarisme: de grootste wereldwijde bedreiging

Het rapport identificeert autoritarisme als de belangrijkste drijfveer achter religieuze onderdrukking. Overheden in onder meer China, Iran, Eritrea en Nicaragua gebruiken technologie, censuur, repressieve wetgeving en willekeurige opsluitingen om religieuze gemeenschappen te controleren. De studie spreekt van een ‘bureaucratisering van religieuze onderdrukking’.

'De controle van het geloof is een instrument van politieke macht geworden,' aldus het rapport, dat een steeds meer geavanceerde 'bureaucratisering van religieuze onderdrukking' aan de kaak stelt.

Opmars van jihadisme en religieus nationalisme

Daarnaast blijven jihadistische bewegingen en religieus nationalisme dodelijke gevolgen hebben. In de Sahel eisen milities zoals IS-Sahel en JNIM honderdduizenden slachtoffers. In Azië lijden christelijke en moslimgemeenschappen onder discriminatie in landen als India en Myanmar, waar religie en nationalisme steeds nauwer met elkaar verweven raken.

Nieuwe vormen van vervolging

Ook oorlog, georganiseerde misdaad en gedwongen migratie verergeren het probleem. In Soedan zijn eeuwenoude christelijke gemeenschappen weggevaagd door burgeroorlog. In Mexico en Haïti worden priesters ontvoerd of vermoord door gewapende bendes.

Het Westen is niet immuun

Ook Europa en Noord-Amerika ervaren een uitholling van de vrijheid van godsdienst. Vandalisme van kerken, aanvallen op geestelijken en verstoring van religieuze diensten piekten in 2023 in onder meer Frankrijk, Griekenland, Spanje, Italië en de Verenigde Staten.

In de nasleep van de oorlog in Gaza nam antisemitisch en anti-islamitisch geweld in Europa sterk toe.

Petitie voor vrijheid van godsdienst

Voor het eerst lanceert Kerk in Nood een wereldwijde petitie waarin regeringen en internationale instellingen worden opgeroepen om de bescherming van artikel 18 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens te waarborgen.

‘Vrijheid van godsdienst is een mensenrecht, geen voorrecht,’ benadrukte Lynch. ‘Nu meer dan ooit moet dit recht wereldwijd worden verdedigd.’

Hoopvolle tekenen

Toch bevat het rapport ook hoopvolle voorbeelden. In Mozambique en Burkina Faso bevorderen interreligieuze projecten verzoening en sociale cohesie. 'Vrijheid van godsdienst is de thermometer voor alle andere mensenrechten. De afname ervan duidt op een bredere ineenstorting van fundamentele vrijheden,' besloot Lynch.

Een Nederlandse samenvatting van het rapport kan je hier aanvragen.