Zeven kruiswoorden in de spirituele zorg: het lijden van de mens weerspiegelt Jezus’ lijden [boek]

Licht en donker, alle kleuren van de regenboog, stilte en klank, getuigenissen, meditaties, reflecties, poëzie, beeld … In de prachtige setting van de kapel van Sint-Augustinus, de campus Wilrijk van ZAS – Ziekenhuis aan de Stroom, tijdens de Goede Week, proefden velen van de zeven kruiswoorden van Jezus, in boekvorm gegoten door zorgpastores Bert Lodewijckx en Elke De Greef. En het smaakte.

Het gebeurt niet vaak dat een spirituele activiteit al enige tijd op voorhand volzet is, zowel die in Antwerpen als de dag daarna in Gent. Het boek De Zeven Kruiswoorden met verhalen uit de spirituele zorg over het lijden van zieke, kwetsbare en stervende mensen en hun naasten raakt dan ook iets fundamenteels bij menigeen. Worden we niet allen geconfronteerd met lijden, ziekte, kwetsbaarheid en sterven? Zoeken we niet alleen naar kapstokken om dat innerlijk te beleven en te verwerken? Hopen we niet allen dat die woorden van Jezus aan het kruis geen laatste afscheidsgroet zijn, maar zullen getuigen van een blijvende aanwezigheid en diepe liefde?

’Lijden en het spreken over lijden en kwetsbaarheid zijn vandaag enigszins taboe in onze samenleving, maar tegelijk alom aanwezig’, stelt Inge Schellekens vast. Inge is medewerker van CCV Antwerpen en coördinator van VOZ – Vorming en Ondersteuning Zorgpastores. ’We moeten pijn en verdriet recht in de ogen durven te kijken. Het lijden moet alle kans krijgen om er te zijn. En daarin heeft de pastorale en spirituele zorg een uitgelezen plaats om mensen nabij te zijn.’

Ze benadrukt: ’Spirituele zorg is een essentieel onderdeel van de totaalzorg voor een zieke of lijdende medemens, want als mensen ziek zijn, komen vragen bovendrijven naar de zin van het leven, naar betekenis vinden, naar houvast vinden. Dit boek geeft die spirituele dimensie een concrete vorm.’

En die vorm is er geen van pasklare antwoorden noch een systematische uiteenzetting, maar een van beleven in woord, klank en beeld, doorleven, ervaren en delen, met een perspectief op opstanding, want – zo leert het boek – het lijden van de mens weerspiegelt het lijden van Jezus die ons voorging; het eindigt niet in een donkere nacht, maar opent naar nieuw leven. ’Met het boek willen we sporen aanreiken om mensen op weg te zetten’, duidt Bert Lodewijckx, samen met Elke De Greef redacteur van het boek. En die sporen zijn zowel bruikbaar in groep als individueel, in dialoog als in bezinning, in spiritualiteitsgroepen als in parochieteams …

De idee kreeg vorm na een vormingsdag voor pastores, georganiseerd door VOZ, met de titel De ziel op het spoor komen, waar Bert vanuit zijn eigen ervaring getuigde. ’Het is de taak van een zorgpastor om mensen bij te staan in de bewegingen van de ziel. Op weg gaan met mensen om dicht bij hun ziel te komen en de bewegingen van de ziel te ontdekken, vraagt een luisteren in de diepte’, stelt Bert. 

Aan de hand van de zeven kruiswoorden, waarin Bert zeven bewegingen van de ziel onderkent wanneer mensen met zwaar lijden geconfronteerd worden, verkent hij de diepere gelaagdheid van de ziel. ’De zeven kruiswoorden vertolken tegelijk de rauwheid van het lijden, én de diepe liefde die zowel aanwezig kan zijn in een sterfproces of bij rouwverwerking en waarin elke mens mag thuiskomen.’

Bert Lodewijckx, Elke De Greef, Zeven kruiswoorden. Verhalen uit de spirituele zorg, Otheo Books, 25,99 euro paperback, 12,99 euro e-book. Meer info via www.pastoralezorg.be. De website krijgt ook een digitaal inspiratieplatform met QR-codes die verwijzen naar de muzikale begeleiding van Jan Huylebroeck (die u trouwens ook terugvindt na elk hoofdstuk in het boek zelf), materiaal om te downloaden, impulsen voor vorming en opleiding in pastorale en spirituele zorg.