Drie priesters over hun roeping: ‘Mijn roeping kunnen volgen, dat maakt me gelukkig’

Wie geregeld Facebook of Instagram opent, heeft een van deze priesters vast een keer zien langskomen. In korte filmpjes roepen ze ongeremd op om het priesterschap te overwegen. Wat beweegt hen?

Walter Ceyssens (52), jezuïet: ‘Alle stukken vielen in elkaar'

Walter Ceyssens is afkomstig uit As in Limburg en was leraar klassieke talen toen hij rond zijn 25ste het geloof opnieuw begon te onderzoeken en zijn roeping vond bij de jezuïeten. Vandaag is hij geestelijk directeur van het Johannes XXIII-seminarie in Leuven. Als coördinator van de commissie Roepingenpastoraal geeft hij de jaarlijkse campagne voor Roepingenzondag mee vorm. Die vraagt voor het eerst in ruim twintig jaar nog eens uitdrukkelijk aandacht voor priesterroepingen. Een opvallende keuze. Er zijn op dit moment amper één of twee nieuwe priesterstudenten per jaar in de Vlaamse bisdommen.

Wat maakt jou gelukkig als priester?

‘Mijn roeping kunnen volgen. Rond mijn 16de had ik besloten dat het geloof niets voor mij was en had ik gekozen voor de rede. Gaandeweg besefte ik dat er meer was tussen hemel en aarde en dat ik mezelf geweld aandeed door de draad van mijn geloof en de katholieke traditie door te knippen. Achteraf zie ik mijn leven van toen als een verzameling ronddrijvende ijsschotsen: mijn professionele leven, mijn achtergrond, mijn interesses waren stukken die op zee dreven. Dankzij een priester in de parochie kwam ik God weer op het spoor en uiteindelijk ook mijn roeping. Al die stukken vielen in elkaar en ik wist: dit is wat ik wil doen, dit past bij mij. Leven in overeenstemming met dat diepe verlangen om te antwoorden op de roep van God, dat is wat mij vreugde geeft.’

Het zijn nochtans geen makkelijke tijden voor priesters.

‘Dat klopt. Het zijn spannende tijden. De Kerk wordt klein, kwetsbaar en machteloos, maar ik bekijk dat positief. Deze nieuwe toestand, waaraan we ons nog altijd aan het aanpassen zijn, schept ook kansen. Ik voel veel openheid bij jonge mensen. (Walter is studentenpastor aan de KU Leuven, nvdr.) Als priester roep ik zeker bij jonge mensen heel wat vragen op. Ik zeg wel eens dat een priester een wandelend vraagteken is. Als ik bij hen iets van de boodschap van Jezus kan laten klinken, dan voel ik me intens gelukkig.’

Het synodaal proces legt de nadruk op het priesterschap van alle gelovigen. De rol van de priester verandert. Hoe zie jij dat?

‘Ik vind het synodaal proces een geweldig geschenk. Het leert ons dat geen enkele roeping op zichzelf staat. We hebben elkaar nodig om elkaars roeping waar te maken. Alleen in de goede interactie kan de Heilige Geest waaien, als we hem toelaten. Het priesterschap wordt de laatste tijd enorm bekritiseerd, ook in de samenleving naar aanleiding van de documentaires over het seksueel misbruik. Toch zie ik dat ook de vraag leeft naar iemand die, zoals de priester, Gods aanwezigheid op een bijzondere manier bij mensen brengt.’

Jonge mensen zijn zoekend gelovig, maar minder institutioneel dan ooit. De stap naar het seminarie is bijzonder groot. Zie jij manieren om de grond vruchtbaarder te maken?

‘Een van de manieren lijkt mij wel om aanwezig te zijn in de digitale wereld. Dat proberen we alvast dit jaar te doen met de campagne voor Roepingenpastoraal. Tegelijk moet ik eerlijk toegeven dat ik behoorlijk uit mijn comfortzone moest komen om mee te werken aan het filmpje (te bekijken op Facebook en Instagram op de pagina Roepingenpastoraal, nvdr). Ik ben een beetje cameraschuw. Het ligt ook niet in mijn aard om mezelf in de kijker te werken op sociale media. Dus als ik het al zou doen, dan zou ik er hulp bij kunnen gebruiken. Het moet goed zijn, anders doe je het beter niet.’

Zou de openstelling voor gehuwde mannen een verschil kunnen maken? Bisschop Bonny is alvast van plan om er tegen 2028 te wijden.

‘Dat zal het draagvlak zeker verbreden, maar ik zou dan wel graag zien dat we er met de Kerk als geheel voor kiezen. Nu al zijn er bij ons op het seminarie getrouwde priesterstudenten. Sommigen hebben zelfs al een gezin. Ze komen uit de oosters-katholieke Kerk, waar geen verplicht celibaat bestaat. En ik zie dat het goed functioneert, dus ik ben er zeker niet tegen. De invulling van het priesterschap zal wel een stukje anders zijn.’

Birger Dassonneville (33), medepastoor Basiliek Dadizele: ‘Elke priester is anders’

Birger Dassonneville uit Heule werd in 2020 tot priester gewijd. Hij is nog steeds de jongste priester van het bisdom Brugge. Onlangs werd hij aangesteld als medepastoor in de basiliek van Dadizele. In zijn campagnefilmpje benadrukt hij de rol van de priester als vertrouwenspersoon, een mensenmens, aanwezig op de kruispunten van het leven: geboorte en afscheid, vreugde en verdriet, zoeken en geloven. ‘Priester zijn is geen rol spelen, maar jezelf geven én vinden.’

Wat maakt jou gelukkig als priester?

‘Al van mijn zevende wist ik dat ik priester wou worden. We hadden een heel inspirerende pastoor. Dat ik vandaag mee mag werken aan een mensnabije pastoraal in de basiliek waar ik als kind vaak kwam, geeft me veel voldoening. Ik voel me goed in mijn vel en haal vreugde uit zowel mijn relatie met Christus als uit de band met mensen aan wie ik ben toevertrouwd.’

Hoe ga jij om met de uitdagingen van deze tijd voor de Kerk en haar priesters?

‘Ik ben in 2010 aan de priesteropleiding begonnen, het jaar van de onthullingen over de pedofiele misdrijven van de toenmalige bisschop. Als West-Vlaming was het misschien nog minder vanzelfsprekend dan voor andere jongeren om te kiezen voor het priesterschap. De teneur is de afgelopen jaren opnieuw erg negatief. Bij velen heerst toch een zekere schrik om te zeggen dat ze priester zijn en het ambt wordt sterk in vraag gesteld.’

Is jouw visie op het priesterschap geëvolueerd?

'Goh, zoveel priesters als er zijn, zoveel beelden van het priesterschap, denk ik. Als je kijkt naar Walter, Ali en mezelf, dan zie je al drie priesters met een heel andere opdracht. Walter is geestelijk directeur van het seminarie, studentenpastor en hij begeleidt jongerentochten in de ignatiaanse spiritualiteit. Ali is deken van Hasselt en leraar. Zelf heb ik een pastorale opdracht in het grootste bedevaartsoord van West-Vlaanderen en ben ik medewerker van de Interdiocesane Commissie voor Liturgie. Elk van ons staat op een andere manier in het leven. Zij zijn vijftigers, ik een jonge dertiger. Ik wil vooral inzetten op een verzorgde liturgie die evangeliserend is en het hart van mensen raakt.’

Paus Franciscus kon fel tekeer gaan tegen klerikalisme (dat de priester in een superieure positie zet). Zie jij daar nog restanten van?

‘Hij kon inderdaad nogal uithalen. Waarschijnlijk was dat soms ook nodig, maar het was voor veel priesters toch confronterend. Onlangs bespraken we op een bijeenkomst met de actieve priesters van het bisdom Brugge een tekst van paus Leo over het Tweede Vaticaans Concilie en de rol van de priester in een synodale Kerk. Daarin stelt hij dat het priesterlijk dienstwerk niets van zijn belang verliest. Integendeel, de priester zal zich in een synodale Kerk nog meer kunnen concentreren op zijn specifieke taken. Het gaat erom de eigenheid van elke roeping – ook die van leken – te erkennen en ruimte te geven. Die benadering kan me wel enthousiasmeren.’

Hoe denk jij dat we de grond in Vlaanderen vruchtbaarder kunnen maken voor priesterroepingen?

‘We moeten het priesterschap durven ter sprake blijven brengen en voor roepingen bidden. Uiteindelijk moet de roeping groeien vanuit de gemeenschappen zelf. Als die er niet van overtuigd zijn dat ze priesters nodig hebben, dan zullen er geen komen.'

Hoe sta jij tegenover de wijding van gehuwde mannen en het instellen van een gewijd ambt voor leken-pastores?

'Op de campagnevideo’s voor priesterroepingen krijgen we wel heel wat reacties die ons uitdagen. Bijvoorbeeld: ‘Ik wil wel maar ik ben een vrouw. Wat kan ik doen?’ Misschien zijn deze initiatieven daar wel een mogelijk antwoord op. Maar als het louter is om de gaten te stoppen, dan doet zo’n hervorming tekort aan de eigenheid en schoonheid van de roeping. Ik geloof niet dat gelovigen anders naar het priesterschap gaan kijken als het opengesteld zou worden voor gehuwden of voor vrouwen. Dat zal de grond op zich niet vruchtbaarder maken.’

Ali Cornelissis (55), deken van Hasselt: ‘Eerlijk en degelijk getuigen’ 

Ali Cornelissis is afkomstig uit Tongeren en deken van Hasselt. Hij geeft ook het vak godsdienst in het middelbaar en RZL in het hoger onderwijs. In zijn campagnefilmpje legt hij er de nadruk op dat priesters ook moeten blijven groeien als mens, met vragen, passies, vriendschap en grenzen. En zijn passie? Dat zijn z’n hondjes, die hem op wandel door de stad makkelijk in contact brengen met anderen.

Wat maakt jou gelukkig als priester?

‘Ik vind het een voorrecht om priester te mogen zijn, zelfs als dit niet de makkelijkste tijd is. Het is nu eenmaal in deze tijd en samenleving dat we geroepen zijn, niet in een droomwereld. Wat veel mensen misschien afschrikt, is de onduidelijkheid over wat nu eigenlijk de rol van de priester vandaag is. Wat wordt er precies van ons gevraagd? Maar het is aan onszelf om dat te verduidelijken. Dat spanningsveld vind ik wel interessant.’

Hoe zie jij die rol dan?

‘Meer en meer ontdekken we wat we eigenlijk al wisten: je eigen roeping en verantwoordelijkheid kun je maar ontdekken in relatie tot anderen. Als priester ben je geroepen om teken te zijn van Jezus in een gemeenschap. We mogen niet in de val trappen om te veel een bestuurder te worden. Ik ben geen elastiek die steeds verder kan uitgerekt worden. Ik moet dus ook mijn grenzen bewaken en blijven focussen op de kern.’

De campagne stelt scherp op priesterroepingen terwijl Vlaanderen nog volop aan het afrekenen is met klerikalisme…

‘We hebben er lang over nagedacht: zouden we dat wel doen? Maar uiteindelijk hebben we beslist om niet toe te geven aan de negatieve sfeer. Het was ruim twintig jaar geleden dat de commissie Roepingenpastoraal nog eens expliciet aandacht had gevraagd voor priesterroepingen. We zullen in Vlaanderen toch ook een zeker evenwicht moeten terugvinden.’

Hoe denk jij dat de grond voor priesterroepingen bij ons vruchtbaarder kan worden?

‘Door op een authentieke manier aanwezig te zijn in onze samenleving. Niet bang zijn om naar buiten te treden, maar ook niet triomfalistisch. Gewoon getuigen, werkt. Eerlijk en degelijk. De manier waarop Bart Paepen (pastoor van de kathedraal van Antwerpen, nvdr.) dat doet, vind ik wat dat betreft een goed voorbeeld. Hij getuigt via TikTok en deelt er zijn visie op actuele onderwerpen, heel eenvoudig en duidelijk.’

Hoe kijk jij naar eventuele nieuwe gewijde ambten in de Kerk?

‘Dat kan zeker goed zijn. Het is belangrijk om ruimte te scheppen voor diverse charisma’s en daartoe moeten we zoeken naar nieuwe mogelijkheden. Tegelijk moeten we oppassen dat we niet alles ambtelijk gaan maken in de Kerk, waardoor je een nieuwe tegenstelling kunt krijgen tussen mensen met een wijding en mensen zonder. Je kunt perfect gelijkwaardig samenwerken als geëngageerde gelovigen mét of zonder wijding.’

Met welke hoop beëindig je zondag de roepingencampagne?

‘Als je kijkt naar het groeiende aantal catechumenen in het buitenland maar ook bij ons, dan geloof ik rotsvast dat er Iemand aan ons voorafgaat, die zaadjes plant in het hart van jonge mensen. Want we weten niet waar al die nieuwkomers vandaan komen – ze hebben het geloof meestal niet gevonden in het kerkgebouw. Ik hoop dus dat onze campagne hier en daar iets mag wakker maken.’

Wie zich aangesproken voelt of vragen heeft, kan mailen naar roepingenpastoraal@gmail.com