Overslaan en naar de inhoud gaan
Home
  • Abonneer nu
  • Zoeken
  • Help
  • Digitale krant
  • Inloggen
Menu
Sluiten

Hulp nodig? Bel de klantendienst op het nummer
03 210 08 30 (ma-vr: 9-12u, 13-16u) of mail ons

  • Inloggen
  • Digitale krant
  • Verhuis melden
  • Krant niet ontvangen
  • Help
  • Contact
  • Zoeken
  • Ontdek Otheo
  • Otheo voor Kerk en Leven abonnees
  • Wegwijsinfo Kerk in Vlaanderen
  • Vacatures
  • Abonneer nu
  • Bestel proefpakket
  • Ontvang nieuwsbrief
Nieuwsoverzicht
Columns
Paus Leo XIV
Kerk in Vlaanderen
Otheo Radio
Otheo Magazine
previous
next

Hoe Antoon Van Dyck een Siciliaanse pestheilige beroemd maakte

Op 4 september vieren we Rosalia van Palermo. Hoe kwam Van Dyck bij haar terecht? En de Spaanse zangeres Rosalía?

Lieve Wouters

Op 4 september vieren we de feestdag van Rosalia van Palermo, de beschermheilige tegen de pest en een van de meest fascinerende figuren uit de Siciliaanse geschiedenis. Maar wist je dat haar wereldwijde roem voor een groot deel te danken is aan een Antwerpse meester?

Rosalia leefde in de 12de eeuw als kluizenares in de grotten van de Monte Pellegrino nabij Palermo. Ze was van Normandische en koninklijke afkomst (Sicilië was in die tijd een Normandisch koninkrijk). Een vrouw van die status had maar één opdracht in het leven: een strategisch huwelijk aangaan en een aristocratisch leven leiden. Maar dat zag Rosalia niet zitten. Ze trok zich terug en graveerde volgens de overlevering op haar grot: 'Ik, Rosalia, dochter van Sinibald, heer van [Monte] delle Rose en Quisquina, heb besloten om in deze grot te leven uit liefde voor mijn Heer, Jezus Christus.' 

Ze stierf er even alleen als ze er aangekomen was.

Eeuwenlang bleef ze een lokale volksheilige, totdat Palermo in 1624 werd getroffen door een verwoestende pestepidemie. Volgens de legende verscheen Rosalia aan een zieke jager en wees ze hem de plek aan waar haar beenderen lagen. Nadat haar overblijfselen in een processie door de stad werden gedragen, week de pest. 

Palermo was gered.

Een Antwerpse influencer, Antoon Van Dyck

Toevallig zat de Vlaamse barokschilder Antoon Van Dyck in 1624 vast in Palermo door de quarantaine die wegens de pestepidemie was opgelegd. De jonge Antwerpenaar greep de kans om de heilige op doek vast te leggen. De Vlaamse meester zou haar minstens vijf keer portretteren. Altijd met een schedel, rozenkrans en blonde krullen. Dankzij de verspreiding van zijn schilderijen en gegraveerde prenten – en ook die van vele andere kunstenaars na hem – werd Rosalia een religieuze superster in heel barok Europa.

Lees hieronder verder
Rosalia vereert de Madonna met kind, terwijl ze met een rozenkrans gekroond wordt door het kindje Jezus.
Kroning van Rosalia van Palermo, door Antoon Van Dyck. © Wikicommons

Van relikwie tot popcultuur

De verering van de Siciliaanse heilige reikt tot op de dag van vandaag. Zo verwijst de Spaanse zangeres Rosalía op haar album Lux in het nummer Reliquia een paar keer subtiel naar haar naamgenote (naar wie ze onbewust genoemd werd door haar ouders).

  • De heilige Rosalia schoor volgens de overlevering haar hoofd kaal om afstand te doen van haar schoonheid. De zangeres zingt: [...] y en la ciudad de cristal fue que me trasquilé / Pero el pelo vuelve a crecer... (en in de kristallen stad was het dat ik mijn haar afknipte / Maar het haar groeit weer aan)
  • In Reliquia vergelijkt Rosalía de tol van roem en liefdesverdriet met een religieus beeldje of lichaam dat langzaam verbrokkelt en over de wereld verspreid raakt ten dienste van anderen: haar handen in Jerez, haar ogen in Roma, haar tong in Parijs. Ze zingt: Coge un trozo de mí... Seré tu reliquia (Neem een deel van mij... Ik zal je relikwie zijn).

Kleine heilige

Rosalia van Palermo wordt liefkozend La Santuzza genoemd, de kleine heilige. Op 4 september bestaat in Sicilië de traditie om ter ere van haar op blote voeten van Palermo naar haar grot op de berg Pellegrino te lopen.

Welke nieuwsbrieven wil je ontvangen? *
Bij inschrijving op de nieuwsbrief ga je automatisch akkoord met onze gebruiksvoorwaarden.

Delen

E-mail
Facebook
X
Print

Nieuws

Het aandeel christenen daalt wereldwijd, behalve in Sub-Sahara Afrika

In 2070 zou nog één op de drie inwoners van België zich christen noemen

Wereldwijd zou het aantal christenen tegen 2070 met bijna 690 miljoen groeien. Vijf vaststellingen uit een nieuwe studie van Pew.

Aartseparch Jean-Abdo Arbach met enkele door extremisten gedesacraliseerde iconen uit Homs.

Na overval op aartsbisschop waarschuwen patriarchen voor geweld tegen christenen in Syrië

Drie kerkleiders vragen de Syrische autoriteiten om onderzoek naar terugkerende aanvallen en ontvoeringen.

156 bussen vol levenslust vieren 70 jaar OKRA

Senioren enkel een kost? Bijna 10.000 OKRA-leden bewijzen het tegendeel in de AFAS Dome met muziek, dans en zorg voor elkaar.

Meegemaakt: herdenking voor overleden voetbalsupporters in het stadion van KRC Genk

Een arena van gejuich en gevloek is voor één avond een oase van ingetogen stilte en gedeeld verdriet. Philippe Ghysens was erbij namens Otheo.

kerstboom bengelt aan helikopter

Spectaculair: Kerstboom komt per helikopter aan op Sint-Pietersplein

Gisteren vertrok de 24 meter hoge spar uit het Nationaal Park van Pollino in Zuid-Italië. Hij krijgt een plek naast de obelisk voor de basiliek.

Mozaïeken van de van misbruik beschuldigde priester Marko Rupnik worden afgedekt in Lourdes op 31 maart 2025

Leo XIV onderzoekt hoe de Kerk spiritueel misbruik kan bestraffen

Leo XIV erkent hiermee een blinde vlek in het kerkrecht. Het bewustzijn over de impact van spiritueel misbruik groeit.

Meer nieuwsberichten
Laatste aanpassing op 04/09/2026 om 13:20

Lees meer

Sant’Egidio en Italië evacueerden al 2.000 kinderen uit Gaza

De Italiaanse krant ‘Avvenire’ steunt de campagne om de Nobelprijs voor de Vrede aan de kinderen van Gaza toe te kennen.

Meegemaakt: eucharistie en conferentie met père Guy Gilbert in Koekelberg

Een misviering én groepsgesprek met de 91-jarige père Gilbert: daar komt veel volk naartoe. Ook het bevriende prinsenpaar ontbrak niet in Brussel.

Home
Algemeen
  • Inloggen
  • Digitale krant
  • Ontdek Otheo
  • Kerk & Leven abonnees
  • Wegwijs Kerk in Vlaanderen
  • Deelsite op Otheo
  • Vacatures
Klantendienst
  • Abonnementen
  • Proefpakket
  • Nieuwsbrief
  • Verhuis melden
  • Krant niet ontvangen
  • Help
  • Contact
Sociale kanalen
  • Facebook
  • Instagram
  • Twitter
  • YouTube
Liturgische hoogtepunten
  • Advent en Kerstmis
  • Pasen
  • Pinksteren
  • Hemelvaart
  • Allerheiligen en Allerzielen
Bisdommen
  • Bisschoppenconferentie
  • Aartsbisdom Mechelen-Brussel
  • Bisdom Antwerpen
  • Bisdom Brugge
  • Bisdom Gent
  • Bisdom Hasselt
  • Vicariaat Brussel
  • Vicariaat Vlaams-Brabant en Mechelen
© Otheo 2026
  • Gebruiksvoorwaarden
  • Abonnementsvoorwaarden
  • Vacatures

Nieuw bij Otheo? Ontdek hier wie we zijn en wat we voor je kunnen doen.

CIM