Hier mag je even gewoon zijn. Bisdom Antwerpen lanceert kwaliteitslabel voor kerken als stilteplek.

‘Onze kerk is elke dag geopend. Mensen lopen binnen en buiten, branden een kaars, zitten even stil. Nu maken we ze officieel tot een stilteplek, een plek van rust en bezinning voor iedereen! Hier mag je even halthouden. Hier mag je gewoon ‘zijn’, wanneer je wil, zolang je wil.’ Met die woorden huldigde pater-pastoor David Chinappan de Sint-Martinuskerk officieel in als stilteplek. Johan Bonny, bisschop van Antwerpen, vroeg Gods zegen over de kerk en al wie er binnenlopen.

Het was een ietwat ongewone, maar daardoor des te indringendere persvoorstelling. Waar een nieuw initiatief doorgaans met veel toeters en bellen wordt voorgesteld, nodigde de aangenaam verwarmde kerk, sfeervol verlicht met kaarsen, de aanwezigen uit om even stil te worden. Omdat ‘we niet altijd hoeven te spreken, we niet altijd een antwoord hoeven te hebben, niet altijd iets moéten doen. Omdat het soms voldoende is om er gewoon te zijn’, bad Jasper Hermans, pastoraal werker in het team van de pastorale eenheid Heilige Familie (Dessel, Retie en Kasterlee).

Bisschop Bonny stipte drie overwegingen aan waarop het bisdom met het kwaliteitslabel van stilteplek wil inspelen. ‘Ten eerste: wat kunnen we doen met onze kerkgebouwen. Ze zijn te mooi om te sluiten? Welke bijkomende bestemming kunnen we ze geven in de lijn van de boodschap van het gebouw?’

Als tweede verwijst hij naar de drukke samenleving, waarin mensen worden opgejaagd door biepjes, berichten en allerhande geluiden. ‘Waar vindt de moderne mens vandaag een plek waar hij even stil kan vallen?’

En tot slot ziet de bisschop het ook als iets wat de kerkgemeenschap aan de samenleving, aan een dorp, kan aanbieden: een stilteplek.
 

Een droom wordt werkelijkheid

Juan Luyten, adjunct van de vicaris voor het dekenaat Kempen-Oost, droomde er al lang van om stilteplekken te creëren in kerken. ‘In onze samenleving krijgt alles een logo mee als kwaliteitslabel. Dus ging ik op zoek naar een logo voor de stilteplek.’ Hij polste bij de Vlaamse overheid die een erkenning uitvaardigt voor stilteplekken in de natuur die aan bepaalde criteria voldoen. Een leuk idee, liet ze Juan weten, maar dat werkt niet voor kerkgebouwen. Terug naar af dus.
 

Het idee sluimert, maar Juan laat ze niet los. Een aantal jaren zoekt het team naar een manier om de meerwaarde van de kerk als stilteplek te valoriseren. Met resultaat. Het laat een logo ontwerpen waarin een kerk of kapel, de rust en de stilte verwerkt zijn, en stelt een aantal criteria op waaraan een stilteplek moet voldoen, wil ze het logo als kwaliteitslabel krijgen. Juan somt ze op: ‘Ten eerste moet het gaan om een kerk of kapel die minstens vier dagen per week open is. Het moet gaan om een kerk waar gevierd en gebeden wordt en het moet een serene plek zijn waar mensen stilte kunnen vinden.’

‘Met de lancering in Retie maken we duidelijk dat zulke stilteplekken niet alleen mogelijk zijn in de stad, of in grote kerken in ons bisdom, maar ook in dorpskerken zoals hier’, zegt Juan. Onder het goedkeurend oog van leden van de kerkraad, burgemeester Patrick Geuens van Retie en zijn opvolger vanaf december, leden van het pastoraal team en de andere aanwezigen kleefde bisschop Bonny het eerste logo op de bakstenen kerkmuur naast de hoofdingang van de Sint-Martinuskerk.

Voor gelovigen en ongelovigen
 

Het stiltelogo sluit aan bij de functie van een kerk als gebedsplaats en bron van religieuze inspiratie, als plek waar mensen zich kunnen verbinden met God en met anderen. Tegelijk is een kerk ook een plaats van spirituele zorg, verdieping en rust. ‘De stilteplekken onderstrepen dat kerkgebouwen openstaan voor iedereen, gelovig of niet. Iedereen is welkom’, benadrukt Christa Damen, coördinator van de pastorale eenheid. ‘Om op adem te komen, om onze gedachten te ordenen, om verdriet een plaats te geven, om dankbaar te zijn, om opnieuw te ontdekken wat echt belangrijk is.’
 

De komende maanden krijgen nog andere kerken in het bisdom Antwerpen het logo Stilteplek. Zo groeit een netwerk van rustpunten waar mensen op zoek naar stilte even kunnen binnenlopen. En krijgen kerken ook vandaag de ruimte om te zijn wat ze al eeuwenlang kunnen zijn: plekken waar mensen even mogen stilstaan. (Ilse Van Halst)

Info: Een overzicht van alle officiële stilteplekken in het bisdom Antwerpen komt op www.bisdomantwerpen.be

.