Duitse synodale raad is samengesteld, maar wat zegt Rome?

De Duitse Kerk gaat sinds 2018 door een eigen, ingrijpend hervormingsproces. Dat moet nu resulteren in een synodale raad. De Limburgse Josian Caproens (Europees Lekenforum) was als waarnemer aanwezig bij de slotzitting van de Duitse Synodale Weg in Stuttgart, vorig weekend. 

‘Voor mij een boeiende ervaring met interessante contacten en heel wat aandachtspunten om mee te nemen’, zegt Caproens. ‘De Duitse open debatcultuur en het naast elkaar zitten van bisschoppen en leken gaf toch wel een cultuurverandering aan, die ook positief benoemd en ervaren werd. Er klonken kritische bemerkingen in verband met de concrete implementatie, de polarisatie en de onduidelijkheid over juridische binding. Vooral in verband met de positie van vrouwen en de relatie met Rome werd gediscussieerd. De samenstelling van de mogelijke synodale raad werd na veel vijven en zessen uiteindelijk afgeklopt.'

De balans is al bij al positief, maar de reacties zijn zeer gemengd. 

‘Positief, zo werd aangegeven, is dat het proces de synodale betrokkenheid van gelovigen in de Duitse kerk heeft versterkt. Sommige hervormingen zijn lokaal al  ingevoerd, al is het tempo sterk verschillend per bisdom. Er is de wens om met de geplande synodale raad de synodaliteit blijvend te verankeren. Toch zijn er nog aanhoudende controverses en kritiek. Verschillende groepen trokken een kritische conclusie: hervormingsgezinde organisaties zoals jeugd- en vrouwenverenigingen spreken van sobere resultaten en voortdurende controverse, zij menen dat de werkelijke implementatie lang niet voldoende is en dat er structurele problemen blijven bestaan. Ook is er onzekerheid rond Rome en verdere stappen. De relatie met het Vaticaan blijft een belangrijk punt: Duitse bisschoppen benadrukken dat de synodaliteit niet kan zonder de goedkeuring van Rome; zonder toestemming zal de geplande synodale raad niet kunnen starten. Er wordt nog steeds op een antwoord gewacht.’

Wachten op toestemming van Rome?

Een aantal Duitse bisschoppen is zeer kritisch over de hervormingen, enkelen kwamen zowaar niet meer deelnemen aan de vergadering. 

Bisschop Stefan Oster van Passau is een van de kritische stemmen, al was hij wel degelijk aanwezig in Stuttgart om mee te vergaderen. Hij verwacht dat de geplande synodale raad in november bijeenkomt voor haar eerste vergadering. In een interview dat maandag op de website van zijn bisdom verscheen, zei hij dat hoewel het orgaan dat volgens de Synodale Weg is beoogd nog moet worden bevestigd door de Duitse bisschoppenconferentie en Rome, hij toch gelooft dat het als een nieuw orgaan op nationaal niveau zal worden opgericht. Dit, zo zei hij, zou de levensvatbaarheid van de synodaliteit op lange termijn garanderen. Oster sprak laatst nog persoonlijk met paus Leo XIV. 

Lees ook

Vlaamse diaken spreekt aanwezigen toe op slotzitting Synodale Weg van Duitse katholieken

Lees het volledige nieuwsitem

Bisschop Oster: ‘Wat mij verheugde, was dat deze laatste vergadering ook probeerde aansluiting te vinden bij de Romeinse wereldynode over synodaliteit, die ik met genoegen heb bijgewoond. Daar werd intensief gewerkt met de methode van Gesprek in de Heilige Geest. En dit werd voor het eerst geprobeerd tijdens de laatste synodale vergadering in Duitsland.’

In Vlaanderen werkt het Interdiocesaan Pastoraal Beraad (IPB) sinds december ook met deze methode van synodaliteit.

Bisschop Georg Bätzing, voorzitter van de Duitse bisschoppenconferentie en een van de trekkers van de Duitse Synodale Weg, heeft aangekondigd geen tweede termijn na te streven, mede als gevolg van de interne spanningen en reflectie over de richting van de Kerk. Eind deze maand kiezen de bisschoppen een opvolger, die dus het synodale proces zal moeten implementeren. Het is vooralsnog onduidelijk wie kandidaat-voorzitter zal worden. (EDS)