Nobelprijswinnaar Jon Fosse werd katholiek door mensen te zien bidden en door te schrijven

In een lang interview met het Weense blad Der Sonntag vertelt de in Oostenrijk wonende Noorse schrijver en Nobelprijswinnaar Jon Fosse (65) uitgebreid over zijn omarming van het katholieke geloof. 

Hij verliet in zijn tienerjaren de Noorse evangelisch-lutherse Kerk en werd enkele jaren atheïst. 'Toen kwam ik in dit schrijfproces terecht,' vertelt de grijzende schrijver, 'waarbij er iets in me opkwam en ik niet wist waar het vandaan kwam. Ik kon het niet begrijpen. Ik kon het niet uitleggen, althans niet op een materialistische manier.'

Vanuit die impuls begint hij 'een soort relatie te ervaren met wat ik God durf te noemen. Ik begon de aanwezigheid en de afstand te voelen van iets wat ik God noem.'

Na enkele jaren bij de Quakers, komt hij in contact met Meister Eckhart, de laat-middeleeuwse theoloog, filosoof en mysticus die hem erg aanspreekt. 'Hij was een dominicaan en een veroordeelde ketter. En natuurlijk ben ik ook een ketter. Maar toen ging ik weer naar de mis en ik vond het leuk. Ik voelde mij er thuis, ook vanwege mijn vrouw, want zij is katholiek. Wij gingen samen. Ze vertelde me alles over het kruis. Ik wist niets.'

Maar het eerste dat iets van verwondering over het katholicisme bij hem opriep, was mensen zien bidden in een kerk. 

'Ik heb vele jaren gereisd om producties van mijn toneelstukken in Europa en daarbuiten te zien. Ik bezocht dan vaak een kerk of kathedraal. En ik zag daar mensen alleen zitten en bidden, in diepe concentratie. Dat maakte veel indruk op mij. Dat kun je je in een protestantse kerk niet voorstellen. Dat was het eerste dat indruk op mij maakte over het katholiek zijn. Op een meer theologische manier waren het de woorden van Meister Eckhart. En toen was het mijn vrouw die mij kennis liet maken met de praktijk van de katholieke Kerk.'

Daarna heeft hij veel gelezen over theologie en de geschiedenis van het christendom en de katholieke kerk. 'Maar dat is niet het punt,' zegt de schrijver stellig. 

Het favoriete gebed van Fosse is het Onzevader. 'Ik hou van bidden en bid meestal gebeden in het Latijn, sommige daarvan zijn beroemde katholieke gebeden of liederen zoals het Salve Regina en de rozenkrans.'

Fosse heeft de Bijbel intensief gelezen, onder meer door zijn medewerking aan een Noorse Bijbelvertaling. Hij ervaart een groot verschil tussen de God van de profetische literatuur – 'een meedogenloze God, vol wraak, oorlog en moord, zonder genade' – en God in het Nieuwe Testament. 'Misschien is God van gedachten veranderd,' zegt hij glimlachend. 'Dit maakte voor mij de betekenis van Christus duidelijk. Hij is God voor mij.'