Paus Leo XIV benoemt bisschop in China en volgt daarbij de politiek van zijn voorganger

Paus Leo XIV benoemde op 11 juni voor het eerst een Chinese bisschop volgens de overeenkomst van het Vaticaan met Peking uit 2018, wat aangeeft dat hij een van de meest controversiële beslissingen van paus Franciscus op het gebied van Chinapolitiek voortzet. Bisschop Joseph Lin Yuntuan (73) is voortaan hulpbisschop van Fuzhou.

Het Vaticaan toonde zich in een korte verklaring tevreden over het feit dat de benoeming door de Chinese autoriteiten werd erkend. Men verklaarde dat deze benoeming ‘een nieuwe vrucht (kan) vormen van de dialoog tussen de Heilige Stoel en de Chinese autoriteiten en een belangrijke stap voor het bisdom mag zijn'.

Joseph Lin Yuntuan was een zogeheten ‘ondergrondse’ priester, die geen banden had met de kerkstructuren ingericht door het communistische regime. Hij werd bisschop gewijd in 2017. Yuntuan werd deze week al geïnstalleerd in de kathedraal van Fuzhou in het bijzijn van honderden gelovigen. De ceremonie werd geleid door Vincent Zhan Silu, bisschop van Mindong en een van de Chinese prelaten die in oktober aanwezig waren tijdens de synode in Rome. De ‘nieuwe’ hulpbisschop zwoer respect aan de wetten van het land en het principe van zelfbestuur van de katholieke Kerk in China.

De erkenning door de Chinese overheid moet eenheid brengen in een verdeelde katholieke gemeenschap. In januari laatst had paus Franciscus de 57-jarige Cai Bingrui tot bisschop van het bisdom benoemd. Yuntuan schreef het Vaticaan toen een brief waarin hij wees op zijn inspanningen om ‘zijn’ ondergrondse gelovigen de nieuwe bisschop te laten aanvaarden.

De zogeheten China-deal was een van de meest controversiële beslissingen van het pontificaat van paus Franciscus. Het doel was om bisschoppen te benoemen die zowel door Rome als door de communistische regering aanvaard worden. Bedoeling was ook de verdeeldheid onder Chinese katholieken op te heffen. De details van de overeenkomst uit 2018 werden nooit bekendgemaakt, maar deze geeft de door het regime gecontroleerde katholieke structuren wel inspraak in de benoeming van bisschoppen, hoewel Franciscus erop stond dat hij zijn vetorecht over de uiteindelijke beslissing behield.

Kritiek tijdens conclaaf

De deal is door sommigen bekritiseerd, met name binnen de katholieke rechtervleugel, omdat Franciscus was gezwicht voor de eisen van Beijing en de ondergrondse gelovigen in China had verraden. Het Vaticaan heeft gezegd dat het de beste deal was die het kon krijgen en is sindsdien regelmatig verlengd. Naar verluidt maakte de oude Chinese kardinaal Joseph Zen  tijdens het preconclaaf brandhout van Franciscus’ beslissing. Veel ondergrondse priesters en bisschoppen hebben immers fel geleden voor hun trouw aan Rome, onder meer in concentratiekampen.

Leo XIV, de eerste Amerikaanse paus in de geschiedenis, moest dus beslissen of hij de overeenkomst zou verlengen of gehoor zou geven aan conservatieve eisen en wijzigingen zou doorvoeren. Hij blijft dus duidelijk op de lijn van Franciscus.

De website AsiaNews stelde dat de uitdaging nu is om te zien welke rol hulpbisschop Lin Yuantuan daadwerkelijk zal krijgen in het bestuur van het bisdom en in hoeverre zijn aanwezigheid werkelijk zal bijdragen aan het overbruggen van de kloof tussen de ‘officiële’ katholieken en de ‘ondergrondse’ gemeenschappen. (eds)