Vrijgevigheid blijft standhouden in tijden van crisis, zo blijkt uit Barometer van Filantropie
De Barometer van Filantropie is een driejaarlijks rapport waarin de Koning Boudewijnstichting een kwantitatieve en kwalitatieve analyse maakt van (de steun voor) goede doelen in België. Ook goede doelen die niet in de stichting zijn ondergebracht, zoals 11.11.11 en zijn 54 partnerorganisaties, zijn meegenomen in de analyse. (De Filantropie-index steunt enerzijds op objectieve gegevens, onder meer van de Nationale Bank, de FOD Economie en de FOD Financiën en anderzijds op een kwalitatieve enquête door IPSOS bij 1.000 Belgen.)
De nieuwste barometer toont dat de Belg vrijgevig is en blijft, ook na de verlaging van de fiscale attesten in 2025. Enkele cijfers:
- 8 op de 10 Belgen zijn ervan overtuigd dat een gift bijdraagt aan een betere wereld
- 6 op de 10 doen ook effectief een gift aan één of meerdere goede doelen
- 81% van de Belgen vindt filantropie belangrijk voor de samenleving en 35% zelfs essentieel
- 75% vindt het vandaag gezien de actualiteit nog crucialer om goede doelen te steunen
‘Ondanks opeenvolgende crisissen zoals de oorlog in Oekraïne en de energiecrisis bevestigt de filantropie haar essentiële rol in de Belgische samenleving’, stelt het rapport vast.
Rol van fiscale stimuli
De rol van fiscale stimuli is dubbel. Ze zijn een belangrijke motor voor vrijgevigheid, vooral dan bij de actieve bevolking. Dat is een van de verklaringen waarom de giften in 2020 de hoogte in gingen ondanks de onzekere financiële toestand van velen. Tijdens de coronapandemie lag de fiscale aftrekbaarheid van giften op 60 procent.
Opvallend is evenwel dat het aantal giften daarna, ondanks de verlaging opnieuw naar 45 procent en vorig jaar zelfs naar 30 procent, globaal stabiel bleef, zowel in aantal als in bedrag. (Het daadwerkelijke effect voor 2025 moet echter nog worden bevestigd door officiële cijfers.) In de enquête bevestigen veel donateurs dat de fiscaliteit een rol speelt, maar dat ze hun gift niet laten afhangen van de aftrekbaarheid van de belastingen. ‘Een sterk signaal’, vindt de KBS: ‘De vrijgevigheid van de Belgen blijft overeind.’
Vrijgevigheid van Belgen blijft ook in crisissen overeind.
Sterk vertrouwen in goede doelen
Filantropie is een onmisbare pijler van onze samenleving, vindt de Belg. Ze bevordert sociale innovatie en versterkt de sociale samenhang. Ze maakt tal van initiatieven mogelijk in cruciale domeinen zoals gezondheid, armoedebestrijding, milieu en cultuur. Ondanks grote maatschappelijke uitdagingen, lijkt ze relevanter dan ooit en biedt ze hoop door bij te dragen aan een meer solidaire, inclusieve en veerkrachtige wereld.
Impact maximaliseren
- 62% van de Belgen vindt dat de overheid niet genoeg doet voor goede doelen
- 70% vindt dat ook bedrijven een steentje moeten bijdragen
Nauwe samenwerking tussen filantropie, overheid en privésector is nodig om de impact voor de samenleving te maximaliseren, zo vinden donateurs.
Een solidariteit die standhoudt, ondanks de crisissen
Ontdek ook
Het gemiddelde bedrag van de giften, gecorrigeerd voor inflatie, blijft in de tijd globaal stabiel. Tijdelijke stijgingen zijn vooral gelinkt aan de actualiteit (gebeurtenissen en rampen in 2025), terwijl dalingen vooral te verklaren zijn door een verslechtering van de eigen financiële situatie.
- Nederlandstaligen schenken iets vaker dan Franstaligen, hoogopgeleiden iets vaker dan laagopgeleiden, en mensen van 35 jaar en ouder iets vaker dan de jongere leeftijdsgroepen
- In 2025 gaf 65% van de Belgen die een gift deden tot 250 euro. Hogere bedragen (500 euro en meer) zijn in terugval, terwijl het middensegment (250 tot 499 euro) sterk groeit
- De goede doelen die het populairst blijven bij schenkers zijn gezondheid en medisch onderzoek (64%), humanitaire acties en ontwikkelingshulp (53%), en armoedebestrijding en sociale rechtvaardigheid (46%)
Testamenten minder gericht op goede doelen
Het aandeel Belgen dat een testament heeft opgesteld, stijgt van 13% in 2022 naar 17% in 2025, maar het aandeel dat een goed doel opneemt in hun testament is sterk gedaald, van 23% in 2022 naar 13% in 2025.
De Koning Boudewijnstichting viert dit jaar haar 50-jarig bestaan en blijft een belangrijke steunpilaar in de werking van goede doelen.
