Jongeren in kerk vragen actie: ‘Of erven wij straks lege kerken?’

Vorig jaar lanceerde paus Franciscus een synode over synodaliteit. Wereldwijd vonden (en vinden nog steeds) gesprekken plaats in parochies en allerhande groepen om te luisteren naar hoe mensen de kerk vandaag beleven en welke vooruitgang zij graag zouden zien op het vlak van inclusie en participatie.

Tijmen Schouws nam met enkele medestudenten kerkelijk recht het initiatief om de vragenlijst uit Rome enigszins aangepast als digitale enquête naar jongeren door te sturen. Zo hoopten ze een grotere groep jongeren te bereiken met het synodaal proces en enkele ideeën te verzamelen die bij hen leven.

Wie hebben jullie bereikt met de enquête?

Tijmen Schouws • We bereikten 184 deelnemers met een gemiddelde leeftijd van 23 jaar, waarvan 60% gedoopt en praktiserend, 28% wel gedoopt maar niet praktiserend en ten slotte een aantal mensen met een andere levensbeschouwing of agnost.

Welke resultaten zijn het opvallendst?

Het lijkt erop dat we vooral mensen hebben bereikt met polariserende meningen, die zich graag wilden laten horen. In de vrije opmerkingen ging het er soms fel aan toe. Veel openheid voor dialoog over heikele thema’s lijkt er niet te zijn, wat eigenaardig is naast de bijval voor de stelling dat er meer ruimte moet zijn in de kerk voor afwijkende standpunten. Willen ze die ruimte zelf wel waarmaken, vraag ik me dan af?

• Ondanks die verschillen – en dat valt dan extra hard op – is een aanzienlijke meerderheid vóór een actievere rol voor vrouwen in de liturgie als gewijde bedienaren (58% versus 25% tegen en 17% neutraal).
• 47% is vóór een sacramenteel huwelijk voor de queer gemeenschap, 19% houdt het liever op een zegening. Een ontstellende 14% vindt daarentegen dat er geen plaats is voor lgbt in de kerk.
• Een grote groep vindt daarnaast dat leidinggevenden zich sterker moeten toeleggen op missionering. Jongeren voelen zich weinig of niet gehoord en toegesproken in de kerk (slechts 5 respondenten voelen wél gehoord!). Op de stelling ‘De kerk neemt mijn mening ernstig’ antwoordt bijna de helft negatief tot uiterst negatief. Ze vinden ook geen of weinig groepen waarin ze zich religieus kunnen ontplooien (46%).

Wat hoop je zelf voor het synodaal proces?

Dat de stem van jongeren meer ruimte mag krijgen. De kerk is enorm aan het vergrijzen.

Over 10, 20 jaar zijn de huidige kerkvrijwilligers en bedienaars overleden. Dan erven wij lege kerken.

Daarom is het meer ooit tijd om jongeren zoveel mogelijk te betrekken bij het leven van en in de kerk. Ook in het moderne leven en bij jongeren valt Christus te vinden.

Daarom formuleren we graag een aantal suggesties:

• Organiseer jongerengroepen en activiteiten voor jongeren.
• Verzorg de liturgie en bied ook andere liturgische vormen dan de eucharistie. Met onze studentenvereniging Canonica organiseren we, bijvoorbeeld, bij de start van het WK Voetbal een herdenkingsdienst voor de overleden arbeidsmigranten in Qatar, inspelend op de vraag van studenten of ze van het hele voetbalcircus wel kunnen genieten als daar de mensenrechten worden geschonden.
• Blijf jongeren vragen wat hen aanspreekt, zonder hun ideeën meteen te veroordelen. Nodig hen uit en luister naar hen, vooraleer hen al meteen te willen zenden in een kader dat hen niet goed zit.

Ontdek alles over de 'Synode over synodaliteit' op onze themapagina.