Hulp nodig bij het tuinieren? Vraag bovennatuurlijke hulp aan de heilige Fiacre van Meaux

De heilige Fiacre van Meaux (ca. 600 - 670) – ook wel van Breuil genoemd – was een 7de-eeuwse Ierse kluizenaar, abt, tuinier en herborist die zich in Frankrijk vestigde.

Hij kwam uit een adellijke familie in Ierland en kreeg zijn onderwijs in een klooster. Daar kwam zijn talent aan het licht om planten te kweken en zieken te genezen met behulp van kruiden. 

Nadat hij tot priester was gewijd, vestigde hij zich in een kluis ten zuiden van Kilkenny, Ierland, waar hij vele jaren een sober leven leidde. Toch kreeg hij bezoek van veel zieken die beroep deden op zijn vaardigheden als kruidengenezer. De plaats ontwikkelde zich tot een klooster waarvan Fiacre de abt werd. 

Toen zijn broer de troon besteeg, stond niets hem nog in de weg om te emigreren naar het Karolingische rijk (nu Frankrijk), samen met zijn zuster en enkele volgelingen. In 628 kwam hij aan in Normandië en vestigde hij zich met de hulp van bisschop Faro nabij Meaux, ten oosten van Parijs. Daar bouwde Fiacre een kluizenaarswoning, een oratorium en een zogenaamd hospitium, een gastenverblijf voor reizigers en zieken. Hij ontginde er het woeste land tot een uitgebreide groentetuin om gasten van eten te voorzien en een kruidentuin met geneeskrachtige planten om zieken te genezen. Al tijdens zijn leven werd het een trekpleister. 

In vele legendes wordt Fiacre voorgesteld als een eenzame kluizenaar, maar aangenomen wordt dat hij een klooster leidde met veel gasten en volgelingen aan wie hij een groot deel van de handenarbeid uitbesteedde. 

Legendarische uitbreiding

In een van de meest gekende legendes over Fiacre, vroeg de heilige aan bisschop Faro om meer land, zodat het klooster de snelle aanwas van gasten en volgelingen zou kunnen bijhouden. 

De bisschop gaf Fiacre een spade en beloofde hem al het land dat hij in één dag zou kunnen afbakenen met een gegraven voor. De heilige begon al lopend te bidden en sleepte zijn staf achter zich aan. Die trok een diepe voor in de bodem, waarbij de bomen links en rechts omvielen. 

Afbeeldingen van Fiacre

Fiacre is in Vlaanderen minder bekend, maar is vooral in Frankrijk en ook in Wallonië een populaire heilige. Je vindt er veel beelden en glasramen van hem. Dison, nabij Verviers, heeft een Sint-Fiacriuskerk en -school. 

De heilige Fiacre wordt meestal afgebeeld met een schop of spade. 

Fiacre vandaag

Op de plaats van de kluizenaarswoning en het klooster van Fiacre bevindt zich nu de kerk van Sint-Fiacre en Sint-Jan-de-Doper in het dorpje Saint-Fiacre, dat vroeger Breuil genoemd werd. Het ligt op 50 km ten oosten van Parijs. 

Relikwieën van de heilige tuinier en herborist bevinden zich in een schrijn in de kathedraal van Meaux en in de kapel van Sint-Fiacre in Radenac, Bretagne. 

Om het tweede millennium te vieren werd in 1999 een Sint-Fiacratuin – Saint Fiachra's Garden – geopend in Tully, Kildare, Ierland, het geboorteland van Fiacre. De tuin is onderdeel van de Irish National Stud & Gardens waarin ook een wereldberoemde Japanse tuin te bezoeken is. De Sint-Fiacratuin lijkt vermoedelijk niet erg op de nutstuinen van de heilige Fiacre in Meaux, maar brengt met veel rotsen en water wel een eerbetoon aan het Ierse landschap dat een toevluchtsoord was voor de monastieke en kluizenaarsbeweging van de 6de en 7de eeuw in Ierland.

Feestdag van de heilige Fiacre is 30 augustus. Hij is de patroonheilige van alle tuiniers, telers van groenten en medicinale planten, boomverzorgers, boomkwekers, bloemisten, herboristen, enzovoort, maar ook van koetsiers en taxichauffeurs. 

Hij wordt aangeroepen bij onvruchtbaarheid, geslachtsziekten en bij aambeien, die in de middeleeuwen 'vijgen van Sint-Fiacre' werden genoemd. Kardinaal Richelieu vereerde naar verluidt zijn relikwieën in de hoop van die laatste kwaal verlost te worden.

Bidden met de heilige Fiacre

Gezegend zijt Gij, God,
Schepper en Heer van al wat leeft,
van mens en natuur, planten en dieren, schimmels en eencelligen, 
van al het leven boven en onder de grond.
Gij hebt het levensweb met liefde geweven,
Gij houdt het in Uw liefhebbende hand. 

Wij danken U voor het voorbeeld van heilige vrouwen en mannen,
zoals de heilige Fiacre van Meaux, die ons voorleven 
hoe wij in de natuur onze toevlucht kunnen nemen om heling en diepgang te vinden, 
hoe wij ons door de natuur kunnen laten voeden, zoals door een moeder, 
hoe wij met de natuur mogen meewerken in plaats van ertegenin,
hoe wij met de genezende kracht van de natuur gezond kunnen zijn,
hoe wij altijd en overal leven kunnen bevorderen en verbindingen herstellen.

Wij vragen U, scheppende en liefhebbende God, 
op voorspraak van de heilige Fiacre,
maak ons gevoelig voor natuurlijke processen,
wek in ons Uw groene scheppingskracht,
geef ons de eenvoud om met genoeg tevreden te zijn,
zegen onze tuinen met Uw uitbundige leven,
verbind al onze inspanningen met Uw menswording,
en maak het tot een bron van eeuwig leven.

Amen.

Bronnen: Wikipedia (Frans) - Wikipedia (Engels)