Sint-Dominicus bestreed ketterij met eigen orde [portret]

800 jaar geleden, op 6 augustus 1221, overleed Dominicus (de) Guzmán in Bologna (Italië). Hij werd net geen 51 jaar. De Spanjaard, die in de buurt van Burgos werd geboren, ging de geschiedenis in als de stichter van de orde van de dominicanen. Met bijna 6.000 leden is het nog steeds een van de belangrijkste religieuze orden van de katholieke Kerk. Ook in ons land tellen de dominicanen een zeventigtal leden. 

Guzmán kreeg begin de 13de eeuw van de paus de opdracht om in de Languedoc samen met cisterciënzers op te treden tegen de kathaarse ketters. Hij begon er te preken in alle eenvoud en liet zich opmerken door een sobere levensstijl. Eind 1206 stichtte hij in Prouille een  vrouwenklooster, het eerste  van de latere dominicanessen.

In Toulouse richtte Guzmán een eigen orde op die zich zou toeleggen op prediken en het bestrijden van ketterij. Al in 1216 werd de orde erkend door paus Honorius III als de 'Ordo Praedicatorum’. Hierdoor staan dominicanen ook bekend als 'predikbroeders' of 'predikheren'. Dominicus zond volgelingen uit naar Parijs, maar ook naar Spanje en Italië. Niet alleen om te prediken, maar ook om de orde in andere landen ingang te doen vinden. In 1220 werd in Bologna al een eerste generaal kapittel gehouden.

Dominicus stierf op 6 augustus 1221 in een klooster in Bologna. In die stad werd hij ook begraven in de Basiliek van San Domenico. In 1234 werd hij door paus Gregorius IX heilig verklaard.

82 landen

De dominicanerorde telt vandaag nog 5.500 predikheren, die actief zijn in 82 landen over de hele wereld. Bijna de helft van de leden van de orde is afkomstig uit Europa. Daarnaast zijn er nog eens 2.500 contemplatieve zusters en naar schatting 24.000 leden van seculiere zustergemeenschappen. Tot slot zijn er nog eens 120.000 mannen en vrouwen lid van de dominicaanse lekengemeenschappen (de derde orde). In ons land zijn de dominicanen actief in Antwerpen, Brussel, Gent, Knokke-Heist, Leuven, Heverlee, Luik, Louvain-la-Neuve en Schilde. Er zijn dominicanessen actief in Brussel, Namen en Brugge. Sinds 2015 vormen de broeders van beide landsdelen één provincie om aldus beter de uitdagingen van onze tijd aan te kunnen.

Wist je dat...

• De 15de-eeuwse Italiaanse schilder Fra Angelico een dominicaan was? Hij schilderde ook een portret van de stichter van zijn orde (zie bovenaan deze bladzijde)
• Het liedje Dominique van Soeur Sourire over Sint-Dominicus gaat?
• Sint-Dominicus zijn naam gaf aan de Dominicaanse Republiek?