Abdij Westvleteren inspireert onderwijs: 3 ontmoetingen met leerlingen, leerkrachten en bestuurders

Vanuit het Vicariaat Onderwijs van het bisdom Brugge hebben we de laatste jaren een sterke band opgebouwd met de Sint-Sixtusabdij in West-Vleteren. We belichten graag enkele initiatieven waarin directies, leerlingen, bestuurders en pedagogisch begeleiders in contact kwamen met de monniken van Westvleteren.

Artikel door: Kris T'Seyen (begeleider pastoraal op school) en Rik Depré (identiteitscoördinator)

1. Gastenbroeder Jos spreekt op directiecongres secundair onderwijs (regio West-Vlaanderen)

Directeur Frederik Glorieux sprak op 5 februari 2026 tijdens de inleiding: “We zijn op twee manieren bijzonder gezegend dat broeder Jos vanavond tijd voor ons maakt. Enerzijds is het uitzonderlijk dat de broeders de abdij van Westvleteren mogen verlaten voor een dergelijk moment. Anderzijds is het uniek om binnen ons congresthema over ‘gastvrijheid’ de persoon te gast te mogen hebben die binnen de abdij werd gekozen als gastenbroeder.”

Broeder Jos bracht gedurende 75 minuten een sterke getuigenis vanuit de spiritualiteit van de Heilige Benedictus, als een oefenschool voor het leven. Hij vertelde over de rol van de abt, die hij legde naast de taak van een directeur op school. Hij sprak over de benedictijnse spiritualiteit en leefregel (voor beginners, elke dag weer en een leven lang) en bracht die in verbinding met het pedagogisch project van een school.

De hypernerveuze samenleving

Verder sprak broeder Jos over de monastieke levenswijze te midden van wat hij noemde ‘de hypernerveuze samenleving met haar tendens naar doenerigheid’: “We zijn een samenleving geworden van maakbaarheid, van nuttigheid en efficiëntie. En dat alles gaat samen met een individualisme ten koste van gemeenschapszin en verbondenheid met elkaar. Ons leven is meer van de orde van het ‘zijn’ en ‘ontvangen’ dan van ‘doen’ en ‘grijpen’. Het is fundamenteel en primair contemplatief georiënteerd. Waarmee niet gezegd is dat wij ook niet veel doen: we brouwen bier om van te leven, we ontvangen gasten, we steunen goede doelen. Maar steeds binnen het kader van een biddend en beschouwend leven: ora et labora.”

Dialoog van twee verschillende levensstijlen

Met regelmaat ontvangt de abdij ook vijfde en zesde jaren uit het secundair onderwijs. “Doordat wij een ruimte bieden waar stilte en gebed vooropstaan worden de leerlingen geconfronteerd met de stilte en daarin met zichzelf. Alleen al de tijd van digitale detox biedt hiertoe ruimte. Juist voor de leerlingen geldt heel erg de drieslag van stilte – rust – ruimte waarin iets kan gebeuren van een ervaring die ze niet kennen. De ‘grote verhalen’ zijn uit hun gezichtsveld verdwenen: de Bijbel en het geloof zijn vaak niet meer in beeld. In plaats daarvan is er vaak leegte omdat de zingevingsvraag niet meer zo aan de orde komt. De rituelen, de Bijbel en de stilte boden in het verleden houvast en een ruimte voor het grotere verhaal en de verbinding met het transcendente. Jongeren groeien daar vaak niet meer mee op en ze leven in een soort van relativisme: waarheid, moraliteit en zingeving zijn wat je er zelf van vindt. Ze hebben een hele grote keuzevrijheid, maar dat maakt juist soms onvrij. Sommige leerlingen ‘kiezen’ als tegenbeweging juist ervoor om ‘niet te willen kiezen’. Voor hen geldt wellicht ook dat de autonomie is doorgeslagen naar het individualisme. Daarmee gepaard gaan soms ‘keuzestress’ en druk: het hangt allemaal en enkel van mij, van het individu af. Doordat ons leven zoveel verschilt van de levensstijl van de leerlingen biedt dat veel gespreksstof: dat is boeiend, open en interessant!”

2. Leerlingen op bezinning in de Sint-Sixtusabdij

Marlies Maertens, leerkracht Heilige Familie Ieper: 

“In maart en april 2026 gingen de vijfdejaars van de Heilige Familie in Ieper in het kader van hun bezinning met de fiets naar de Sint-Sixtusabdij, beter bekend als de broeders van Westvleteren. Na een avontuurlijke fietstocht leerden we eerst bij over het leven in de abdij via de video's in het Claustrum. Daarna konden de leerlingen in gesprek treden met de broeders en leerden we hun manier van leven beter kennen via vraag en antwoord. 's Middags schoven we mee aan tafel bij de broeders en namen we deel aan het middaggebed. De ervaring van stilte en gebed werd als positief ervaren door leerlingen! Sommige leerlingen gaven aan dat dit ook in hun eigen leven belangrijk is en dat ze hier te weinig tijd voor maken. In de namiddag volgde een zintuigenwandeling in het bos nabij de abdij en via verhaal en tekst reflecteerden we ook over onze eigen draagkracht en draaglast. Een deugddoende dag, voor zowel lichaam als geest!”

Korneel Verté, OLV-Hemelvaart, Sint-Andries Brugge:

“Al vele jaren engageren de zesdes van OLVH zich ertoe om zich twee dagen lang in te leven bij sociale projecten in en rond het Brugse stadscentrum. Ze helpen bij en organiseren activiteiten in woonverzorgingscentra, voor kinderen met gedrag- en emotionele stoornissen, gaan aan de slag in het buitengewoon onderwijs, brengen een bezoek aan jongvolwassenen met een mentale handicap… Vanaf volgend schooljaar kunnen ze ook twee dagen meeleven op, en zich inleven in, het ritme van de abdij. Ze volgen er alle gebedstijden mee, nemen in stilte de maaltijd, helpen met het werk in de tuin, het bos, gaan in gesprek met een broeder, reflecteren, maken het stil … Het aanbod komt er niet zomaar. De godsdienstleerkracht maakt ook tijdens enkele lessen ruimte voor stilte-oefeningen en meditatie- en gesprekstechnieken. De leerlingen stellen dan spontaan de vraag naar meer. Meer diepte, meer stilte. Helpen deze verdiepingsmogelijkheden hen ook bij het maken van keuzes en in hun levensbeschouwelijke groei? Alvast dankbaar dat de identiteits- en pastoraal begeleiders van het Vicariaat Onderwijs deze mogelijkheid terug onder de aandacht brachten.” 

3. Jaarlijkse abdijdagen voor bestuurders

In de besturenwerking van het Vicariaat Onderwijs van het bisdom Brugge is het een gewoonte om jaarlijks met een groep bestuurders voor een of twee dagen verblijf te houden in de abdijgemeenschap van Westvleteren. Het zijn dagen waarop bestuurders samen reflecteren over de eigen identiteit van hun school of bestuur. Verder is er steeds een inhoudelijk aanbod met tijd voor uitwisseling. Maar evenzeer is er tijd om tot rust te komen en te herbronnen op het ritme van het bidden en vieren van een abdijgemeenschap.

Wat het inhoudelijk aanbod betreft, is er op dinsdag 28 april 2026 een sessie rond het ‘pedagogische credo van een katholieke school’. We gaan hiervoor in dialoog met directeur-generaal Bruno Vanobbergen. Tijdens een tweede sessie gaan we in dialoog met Carl Snoecx over zijn nieuwe boek: ‘Weerbarstige stilte, tijd voor ander onderwijs’. Op woensdag 29 april gaan we in dialoog met gastenbroeder Jos. Centraal staat dan het thema ‘gastvrijheid’ (regel van Benedictus).

Pedagogisch begeleiders en medewerkers van het Vicariaat Onderwijs ook jaarlijks op abdijdagen

Begin juli, op de brug tussen school- en werkjaar, gaan - op vrijwillige basis - ook abdijdagen door voor begeleiders en medewerkers van het Vicariaat Onderwijs. Deze driedaagse kan jaarlijks rekenen op een 15 deelnemers. Begin juli 2026 gaan de dagen door onder begeleiding van Mieke Kerckhof. Het thema is ‘barmhartigheid’.