Wat zegt de Bijbel over de zonsverduistering van 12 augustus?

Woensdagavond 12 augustus 2026 vindt een totale zonsverduistering plaats. Daarbij schuift de maan, vanaf de aarde gezien, voor de zon. In het noorden van Spanje zal de zon volledig verdwijnen. Het is de eerste keer sinds de zonsverduistering van 11 augustus 1999 dat de kernschaduw van de maan opnieuw over het Europese vasteland trekt.

Ook in België zal het verschijnsel goed zichtbaar zijn, zij het als een gedeeltelijke zonsverduistering. Rond 20.13 uur zal ongeveer 90 procent van de zonneschijf bedekt zijn. Omdat de zon dan al laag staat, is een onbelemmerd zicht op de westelijke horizon nodig. Uiteraard mag je alleen met een geschikte eclipsbril rechtstreeks naar de zon kijken. De Koninklijke Sterrenwacht noemt het de grootste zonsverduistering die sinds 1999 vanuit België te zien was. 

Het einde der tijden

Zonsverduisteringen spelen in de Bijbel een grote rol. Ze houden verband met de aankondiging van het einde der tijden. Dat horen we in de toespraak van Petrus op Pinksteren, waar hij de profeten citeert: 

‘Wondere dingen zal Ik laten zien aan de hemel boven en tekenen op de aarde beneden, bloed en vuur en walmende rook. De zon zal veranderen in duisternis en de maan in bloed, voordat de dag des Heren komt, groot en heerlijk.’ (Handelingen 2, 20)

Bij de nachtmerrieachtige taferelen in het boek Openbaring verduistert ook de zon: 

‘En de vierde engel blies op de trompet. Een derde deel van de zon werd getroffen, en een derde deel van de maan en een derde deel van de sterren, zodat een derde daarvan verduisterd werd en de dag voor een derde deel geen licht gaf, en zo ook de nacht.’ (Openbaring 8,12)

Bij de kruisiging van Jezus werd volgens de evangelisten Marcus, Matteüs en Lucas alles duister: 

‘Vanaf het zesde uur viel er een duisternis over het hele land, tot aan het negende uur toe. En op het negende uur riep Jezus met luider stem: 'Eloi, Eloi, lama sabaktani?' Dit is vertaald: 'Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij Mij verlaten?' (Marcus 15, 33)

Astronomisch is dat uitgesloten. Jezus werd rond het Joodse paasfeest gekruisigd, dat bij volle maan wordt gevierd. Een zonsverduistering kan alleen bij nieuwe maan plaatsvinden. Bovendien kan een totale zonsverduistering nooit drie uur duren. De evangelisten beschrijven de duisternis dan ook als een teken met een religieuze betekenis, niet als een exact astronomisch verslag.

Niet in alle Bijbelfragmenten betreft het een zonsverduistering, zoals bij de profeet Joël (3, 15): ‘De zon en maan zijn zwart geworden, en de sterren hebben haar glans ingetrokken.’ Hier zien we dat de zon en de maan tegelijk verduisterd worden, iets wat onmogelijk is bij een zonsverduistering.

Verwijst (alleen) Amos naar een echt eclips?

De enige vermelding die vaak wordt gekoppeld aan een echte eclips, staat in Amos 8, 9: 

‘Op die dag - zo luidt de godsspraak van de Heer, doe Ik de zon ondergaan op het middaguur, verduister Ik de aarde op klaarlichte dag.’ (Amos 8, 9)

Deze dag hebben astronomen kunnen terugrekenen naar 15 juni 763 v. Chr., waarbij het maximum van de verduistering om 10:11 uur (lokale tijd Jeruzalem) plaatsvond. Het kan dus kloppen wat er staat. Het bijbelboek Amos is gedateerd rond het midden van de achtste eeuw v. Chr. Het optreden van de profeet valt ook in die tijd, de regeerperiode van koning Jerobeam II van Israël en koning Uzzia van Juda. Het is dus goed mogelijk dat Amos door een echte clips werd geïnspireerd. (EDS)