Raad Europese bisschoppenconferenties: ‘Ware vrede kan niet worden opgelegd’

De plenaire vergadering van de Raad van Europese Bisschoppenconferenties (CCEE) verzamelde deze week in Salzburg (Oostenrijk) rond het thema 'Evangelisatie en synodaliteit: de zending van de priesters van vandaag in Europa'. Aanwezig waren de voorzitters van de Europese bisschoppenconferenties. België werd vertegenwoordigd door aartsbisschop Luc Terlinden. 

Gintaras Grušas, aartsbisschop van Vilnius (Litouwen), werd herkozen als voorzitter voor een ambtstermijn tot 2031, terwijl Eamon Martin, aartsbisschop van Armagh (Ierland), en Dražen Kutleša, aartsbisschop van Zagreb (Kroatië), werden gekozen tot vicevoorzitters.

De werksessies werden ingeleid door aartsbisschop Grušas. Hij benadrukte dat evangelisatie en synodaliteit samen één missionaire visie vormen: evangelisatie drukt het 'waarom' van de zending van de Kerk uit, terwijl synodaliteit het 'hoe' aangeeft – door middel van gemeenschap, luisteren en gezamenlijke onderscheiding.

Donderdag stuurde de vergadering een vredesboodschap uit naar aanleiding van de 800ste sterfdag van de heilige Franciscus van Assisi. 'Ons continent, Europa, wordt geconfronteerd met het grootste militaire conflict sinds de Tweede Wereldoorlog. Niemand kan onverschillig blijven voor de wreedheden die in Oekraïne plaatsvinden. We mogen immers nooit wennen aan dergelijke flagrante schendingen van de normen van de beschaving.'

Ze spraken hun wens uit voor vrede in Oekraïne, het Heilige Land en de gehele wereld. 'Onze gebeden en liefdadige inzet gaan uit naar alle slachtoffers van oorlog, geweld en ontheemding. We denken ook aan de vele mensen in onze landen die in deze tijden van onzekerheid en toenemende spanningen vrezen voor hun toekomst. Als voorzitters van de Europese bisschoppenconferenties willen we nogmaals benadrukken welk getuigenis de heilige Franciscus gaf ten gunste van de vrede. Wij herhalen onze dringende oproep tot een rechtvaardige en duurzame vrede in alle conflictgebieden op dit continent en elders in de wereld. Ware vrede kan niet worden opgelegd; het is geen kwestie van een gesloten akkoord. Zij begint in het menselijk hart.‘

‘Met onze handen, ons hart en in onze gebeden streven wij ernaar dat zij die werken aan werkelijke vrede 'bekroond zullen worden'. Wij moedigen alle mensen van goede wil aan om zich in te zetten voor oprechte vredesopbouw. En wij verenigen ons met onze Heilige Vader in zijn oproep: 'Mogen onze gebeden bij God die vrede voor de naties van de wereld bewerken waarnaar wij verlangen. Moge Hij ons tot ongewapende instrumenten van Zijn vrede maken.'

CCEE-voorzitter Grušas blikte terug op een aantal belangrijke mijlpalen: 

• gebed en inzet voor vrede,
• solidariteit met Oekraïne,
• de Europese continentale fase van de synode (die uitmondde in de vergadering in Praag in februari 2023),
• de herziening van de samenwerking met de Conferentie van Europese Kerken, en
• de verplaatsing van het CCEE-secretariaat van Sankt Gallen naar Rome. 

Wat betreft de zending van priesters riep hij op om niet alleen na te denken over hun aantal, maar ook over hun identiteit: herders die verenigd zijn met Christus, nabij en barmhartig, geroepen om op weg te gaan met het gehele Volk van God. Hij onderstreepte het belang van een integrale en voortdurende vorming, evenals van vriendschap met gezinnen bij het doorgeven van het geloof.

Luisteren naar lokale Kerken

De bisschoppen gingen dieper in op het begrip synodaliteit. Kardinaal Mario Grech, secretaris-generaal van de Synode, belichtte in zijn bijdrage het belang van de lokale Kerken binnen het synodale proces en de implementatiefase daarvan. 

Terugblikkend op het synodale traject herinnerde kardinaal Grech eraan dat de deelname van het Volk van God de kernmethode van dit proces vormt, gebaseerd op het luisteren naar de lokale kerken en het uitwisselen van gaven. 

De implementatiefase vereist een levendige en creatieve receptie, die in staat is om het alledaagse pastorale leven, de onderlinge relaties en de kerkelijke structuren te transformeren. In dit proces is de bisschop geroepen om naar het Volk van God te luisteren, het proces van onderscheiding te begeleiden en de gemeenschap te waarborgen, terwijl hij tegelijkertijd de verantwoordelijkheid draagt voor de uiteindelijke beslissing. 

Met het oog op de kerkelijke assemblee van 2028 riep de kardinaal de kerken in Europa op om zichzelf te zien als zowel ontvangers als dragers van een gave voor de gehele Kerk, die bijdraagt aan de opbouw van eenheid en verzoening.