Welke wapens draag jij? 6 Bijbelse tips om de vrede te bewaren

Wapenstilstand doet denken aan soldaten die hun wapens neerleggen.

Maar ook in het dagelijkse leven voeren we kleine oorlogen. Scherpe woorden, koppigheid, verwijten of stilzwijgen worden wapens waarmee we onszelf beschermen en anderen kwetsen.

De Bijbel reikt verrassend concrete manieren aan om die wapens neer te leggen.

#1 Leg je scherpe tong neer: denk na voor je spreekt

Woorden kunnen verbinden, maar ook diepe wonden slaan. Zeker wanneer we boos zijn, zeggen we soms dingen waar we later spijt van hebben.

Spreuken 15,1: ‘Een vriendelijk antwoord doet woede bedaren, krenkende woorden wakkeren toorn aan.’

In het heetst van de strijd is het moeilijk om het meest kwetsende er niet uit te flappen. Toch bespaar je de ander (en jezelf) veel leed als je even nadenkt vooraleer je spreekt. Soms zal zwijgen bovendien nog waardevoller blijken dan spreken.

#2 Leg je gelijk niet altijd op tafel: luister eerst

Wanneer meningen verschillen, willen we graag ons gelijk halen. Maar wie voortdurend bezig is met zijn eigen argumenten, hoort niet meer wat de ander werkelijk zegt.

Jakobus 1,19: ‘Ieder mens moet snel zijn om te luisteren, maar langzaam om te spreken en langzaam om kwaad te worden.’

Ieder heeft het recht gehoord te worden. In plaats van meteen tegenargumenten te bedenken, kan je al eens vaker een vraag stellen. Op die manier geef je ruimte aan het verhaal van de ander.

#3 Leg je oordeel neer: kijk met mildheid naar anderen

Hoe snel hebben we een mening over iemand? Over diens gedrag, keuzes, uiterlijk of overtuigingen. Wanneer we aan die mening ook een waardeoordeel koppelen, leunt een veroordeling om de hoek.

Matteüs 7,1-2: ‘Oordeel niet, opdat er niet over jullie geoordeeld wordt.’

Meestal vallen mensen niet samen met datgene waarvoor we hen veroordelen. Het is slechts een deel van wie ze zijn. Bovendien zit er achter elk gedrag ook een verhaal. Een beter zicht op dat ruimere verhaal kan leiden tot meer mildheid en begrip.

#4 Leg je trots neer: durf de eerste stap te zetten

Bij conflicten wachten we vaak af tot de ander zich verontschuldigt. Maar vrede begint niet noodzakelijk bij degene die schuld bekent; wel bij degene die bereid is een eerste stap te zetten.

Psalm 34,15: ‘Streef naar vrede, jaag die na.'

In plaats van te wachten op een sorry van de ander, kan je zelf opnieuw contact zoeken. Daarmee geef je toe dat je het jammer vindt dat het zo gelopen is. Je stelt je dus kwetsbaar op. 

Een gedeelde kwetsbaarheid is de voorwaarde voor hernieuwd contact. De Bijbel schetst een wereld waarin bescherming niet langer wordt afgedwongen, maar toevertrouwd aan elkaar.

#5 Leg je vijandbeeld neer: bid voor wie je moeilijk vindt

Dit is misschien wel een van Jezus’ meest uitdagende oproepen. Het is gemakkelijk om vriendelijk te zijn voor wie ons graag ziet. Maar Jezus vraagt ons ook de menselijkheid te blijven zien van wie ons tegenwerkt of kwetst.

Matteüs 5,44: ‘Heb je vijanden lief en bid voor wie jullie vervolgen.’

Je vijanden liefhebben betekent niet dat je direct op hen af hoeft te stappen of over je eigen grenzen moet gaan. Het begint vaak in stilte: noem hen bij naam in je gebed en vraag om heling - voor hen, voor jezelf en voor de verbroken band tussen jullie.

#6 Leg je onverschilligheid neer: word zelf een vredestichter

Vrede bewaren reikt verder dan je eigen kring. Het vraagt ook dat we niet wegkijken wanneer de relaties tussen anderen ontsporen. Je afzijdig houden bij ruzie of onrecht is veilig, maar niet wat het evangelie ons voorhoudt. Vrede stichten is geen passieve toestand, maar een werkwoord.

Matteüs 5,9: ‘Gelukkig de vredestichters, want zij zullen kinderen van God genoemd worden.’

Zie je iemand die uitgesloten wordt of alleen staat? Spreek die persoon aan, bied hulp aan of kom mee op voor wie geen stem krijgt.