A
Abba
Waarom we het woord toch beter niet vertalen als 'papaatje'.
Adam
Niet de man was eerst, ook niet de vrouw, maar dé mens. Dat is de oorspronkelijke betekenis van het Hebreeuwse 'adam'.
Antichrist
Het woord 'antichrist' doelt op wie verwarring zaait over de figuur van Jezus Christus, zijn menselijkheid én goddelijkheid.
Apostel
Toen het woord in het Nieuwe Testament in voege kwam, was het tevoren vooral een term uit de scheepvaart en afkomstig uit het Grieks.
B
Baäl
Waarom profeten hemel en aarde bewogen om het volk Israël weg te houden van deze en andere goden en wat Baäl met ons leven vandaag te maken heeft.
Barmhartigheid
Barmhartigheid gaat hand in hand met rechtvaardigheid en overstijgt die zelfs.
Beproeving
Gelovig omgaan met obstakels (beproevingen) leidt tot dieper inzicht, volharding, uitzuivering.
Besnijdenis
Wist je dat ook jij besneden bent ... in je hart?
C
Ceder
Een machtige boom, veelbetekenend in de Bijbel en de geschiedenis van de mensheid. Van bedreigd tot beschermd.
Chaos
Wat komt er vóór de eerste scheppingsdaad van God? De Bijbel zegt: De aarde was woest en warboel. Chaos dus.
Christus
De naam is eigenlijk een titel: de gezalfde, de messias.
Charisma
Het geloof zelf is een charisma of genadegave.
D
Demon
Wie goed luistert, begrijpt best wel waarover het hier gaat in de Bijbel.
Denarie
Jezus zet de omgang met geld op zijn kop.
Doop
Het doopritueel bij Johannes en het doopsel van de eerste christenen.
Duivel
Duivel, satan, diabolos. Wie of wat is de duivel eigenlijk en wat doet hij met de diversiteit die God schiep?
E
Eerstgeborene
Een betekenisvol Bijbels thema.
Eeuwig leven
Leven in volheid. En dat kan nu al.
Effata
Ga open! Waarom bewaarde Marcus enkele Aramese woorden in zijn evangelie?
Engel
In de Bijbel komen heel wat engelen voor. Wie zijn ze?
F
Farizeeër
In ons huidig taalgebruik geldt 'farizeeër' vooral als een scheldwoord, het equivalent van hypocriet. Maar wist je dat Jezus zelf waarschijnlijk tot de stroming van farizeeërs hoorde? Hier moet je beslist meer over weten.
Feestkleed
Een nieuwe outfit voor Kerstmis? Dat is zowaar een Bijbelse opdracht.
Feestrol
Het jodendom kent 5 feesten met bijbehorende boekrol. Bijvoorbeeld Pasen met boekrol Hooglied, een ode aan de liefde.
Filistijnen
Een strijdlustig volk op gespannen voet met het jonge Israël.
G
Gedenken
Een kernbegrip in de Bijbel én in de eucharistie
Geest
Met het vormsel ontvangen christenen het 'zegel van de Heilige Geest'. Daarin resoneert een hele geschiedenis.
Gehenna
Plaats van ultiem verderf. En soms blijkt onze tong ermee behept
Genade
Het woord genade is bij ons in onbruik geraakt. Het heeft te maken met gunnend in het leven staan. Wees genade voor elkaar!
H
Haten
De Bijbel maakt dit ongemakkelijke gevoel bespreekbaar.
Heerlijkheid
Een God die heerlijk is. Als een Heer, dus, maar dan wel een goede. Heerlijk betekent hier zowel zalig als ontzagwekkend en machtig. Gods heerlijkheid is zijn uitstraling, maar ook zijn domein.
Heil
Dat woord drukt zowel genezing als geluk uit, en dat is ook wat de Bijbel bedoelt met redding.
Heilig
In de Bijbel is al wat dient voor de eredienst, heilig. Het is afgesneden van zijn dagelijksheid. In die zin roept Paulus christenen op om heilige te zijn. Geen heilige boontjes dus!
I
Ik ben
Wat betekent die mysterieuze naam? Laat alle vastgeroeste beelden los.
Immanuel
De naam betekent: God met ons.
Ismaël
Deze halfbroer van Isaak, stierf bijna van dorst in de woestijn omdat Abraham hem en zijn moeder op vraag van Sara wegstuurde, een weinig bekende en al even weinig verkwikkend verhaal.
Israël
Het Israël van de Bijbel is niet het Israël aan de Middellandse Zee. Het tweede verwijst naar het eerste, maar is een seculiere staat. Wat bedoelt de Bijbel met Israël?
J
Jesse
Ontdek de voorouder van Jezus en naamgever van de Virga Jessespelen.
Jezus
In de naam Jezus komt de hele Bijbel tot spreken.
Joden
De benaming is afgeleid van (de inwoners van) Judea, en kreeg gaandeweg een meer religieuze dan etnische lading.
Juk
Een juk is zwaar, maar helpt je wel een bepaalde last te dragen. Die van Jezus is daarenboven nog licht ook. Mijn juk is zacht en mijn last is licht.
K
Kefas
Waarom 3 verschillende namen voor 1 simpele visser? We gaan dieper in op het gebruik van de benaming 'Kefas' voor Petrus.
Kerk
'Jij bent Petrus (Petros), de rots (petra) waarop ik mijn kerk (ekklèsia) zal bouwen.'
Klaagliederen
We komen ze vooral tegen in de psalmen. En het zijn zeker geen zeurliederen!
Knecht
Een lastig woord, dat verwijst naar Mozes, David en de Knecht met hoofdletter in Jesaja.
L
Lam Gods
Onder de voorstelling van het Lam Gods gaat een hele wereld van Schriftteksten schuil.
Lankmoedigheid
Proef dat woord op je lippen. Of nog beter: het vers in 1 Korintiërs 13.
Leviticus
Dit bijbelboek geniet geen beste naam, onterecht. Ontdek waarom.
Logos
Het Griekse begrip voor Woord betekent ook 'orde' en 'wijsheid'.
M
Maranatha
De uitroep Maranatha is een gebed op zichzelf.
Melchisedek
De Bijbel schetst Jezus als de nieuwe Melchisedek, mythische Koning van Gerechtigheid.
Mensenzoon
Jezus werd op vele manieren aangesproken. Maar waarom spreekt Hij liefst over zichzelf als de Mensenzoon?
Moed
Het woord komt verrassend vaak voor in de Bijbel.
N
Naam
Als Mozes God wil leren kennen en diens naam vraagt, krijgt hij een mysterieus en onuitspreekbaar antwoord.
Naaste
Voor Mozes betekent dat: iemand van je eigen groep. En voor Jezus?
Nazoreeër
Jezus wordt ook de 'Nazoreeër' genoemd, een 'toegewijde'.
Nieuwe Testament
'Dit is het verbond dat ik in de toekomst met Israël zal sluiten: Ik zal mijn tora in hun binnenste leggen en hem in hun hart schrijven.' (Jeremia 31)
O
Ommekeer
Het verhaal van de verloren zoon als model voor wat de Bijbel met 'ommekeer' bedoelt.
Oog om oog, tand om tand
Wat vandaag ruw klinkt, was eigenlijk een grote vooruitgang. Jezus ging nog verder: bied je andere wang aan.
Oordeel
Heb jij last van nare gevoelens bij woorden als 'oordelen' of 'Laatste Oordeel'. Lees dan dit verhelderende stuk.
Oudsten
Oudsten verkozen uit eigen rang de hoofdleider van de synagoge (en vroege kerk) en stonden hem bij; leken met een gezagspositie in de gemeenschap.
P
Paradijs
Van ommuurde tuin tot stad van de toekomst.
Parousie
De parousie van Jezus wordt vaak vertaald als diens wederkomst waarnaar we allen uitkijken, maar eigenlijk betekent het 'komst'. Het gaat dan over het aantreden van de verheerlijkte Christus.
Pinksteren
'Nu snap ik het!'
Profeet
Er lopen er heel wat rond in de Bijbel. Maar de echte herken je zó!
Q
Qohèlèt
De Hebreeuwse titel van een Bijbelboek heet in onze variant Prediker. Ontdek iets over de betekenis van dat woord en van het mystieke Bijbelboek.
R
Rabbi
Ook Jezus werd als rabbi – 'meester' – aangesproken.
Rechters
Opnieuw een Bijbelboek waarvan de titel een woord uitleg kan gebruiken.
Rechtvaardigen
Niet wijzelf, maar Gód maakt van ons ‘rechtvaardigen’, niet op grond van prestaties, maar ‘om niet’.
Rein en onrein
Volgens de wet had Jezus heel verontwaardigd kunnen reageren op de vrouw met bloedvloeiing die hem aanraakte.
S
(onder)Scheiden
God begint er al mee op de eerste bladzijde van de Bijbel en schept zo diversiteit.
Schepping
Wist je dat ze nog altijd niet af is? God blijft ermee bezig, en wij!
Schuld
Schuld en zonde. Twee woorden die bijna hetzelfde betekenen. Toch is er een belangrijk verschil. Het Hebreeuws biedt een interessante omgang met schuldbesef en vergeving.
Sion
Waar de naam precies vandaan komt, weten we niet. Maar het is het lievelingswoord van de profeten, de aanzegging van Gods Koninkrijk.
T
Tabernakel
Of hoe God nog steeds verblijft in een tent.
Tollenaar
Een al even verguisd beroep als dat van prostituee. Maar Jezus kijkt erdoorheen en peilt het hart van mensen als Zacheüs.
Toorn
Een vies woord volgens velen. Maar niet als je de ware betekenis ervan doorgrondt.
Tora
Een van de grootste misverstanden van de Bijbel: Tora betekent niet wet maar wel onderrichting, een wijze levensles. En dat maakt een groot verschil.
U
Uithuwelijken
een vastgeroeste gewoonte ten tijde van Maria en Jozef...
Uittocht
De uittocht uit Egypte, hét referentiekader van de Schrift.
Uitverkoren
Weinig woorden uit de Bijbel worden zo vaak verkeerd begrepen als 'uitverkoren'. Een eyeopener.
Uur
Wat klinkt er allemaal mee als we bidden 'tot in het uur van onze dood'?
V
Verborgen
Een simpel woord met verrassend veel lagen.
Verrijzenis
De farizeeën zijn overtuigd van de lichamelijke opstanding uit de dood. Paulus preciseert in de Korintiërsbrief.
Verzoendeksel
Een verzoendeksel is het deksel op de kist waarin de Torarol bewaard wordt. Maar het duidt ook op een heel bijzonder en modern aandoend Godsbegrip.
Visioen
Waaraan elke generatie nood heeft...
W
Wadi
Ontdek waarom we een woord als wadi (rivierbedding) misschien beter helemaal niet vertalen maar lekker in het Hebreeuws laten staan.
Wolk
Zeg nooit zomaar 'wolk' tegen een wolk in de Bijbel.
Wonderverhaal
Niet altijd als fysische werkelijkheid op te vatten, maar wel altijd als echt.
Wraak
In de Bijbel is het een neutraal begrip van straf. Ook hier geldt al dat de mens het recht niet in eigen hand mag nemen. En de uiteindelijke wraak komt enkel aan God toe.
X
(Zeus) Xenios
Aan de naam Zeus Xenius zit een bijzonder verhaal vast. Ontdek waarom Jezus ook wel eens die bijnaam krijgt.
Y
IJdelheid
IJdelheid der ijdelheden! Die oproep komt uit het boek Prediker. Hoe kan dit woord in deze ijdele tijd zo in onbruik geraakt zijn?
IJkpunt
Een ijkpunt of standaard is de basis van een eerlijke en consequente levenshouding.
IJveraar
Paulus is een van de bekendste en grootste Bijbelse 'ijveraars', grote activisten, met soms een keerzijde.
Z
Zegel
Van een verzegelde brief over een verzegeld hart tot het zegel van de Geest.
Zoenoffer
Paulus beseft dat er geen groter offer kan gebracht worden, dan Jezus die zijn leven geeft. Wie in zijn voetspoor treedt, is verzoend met de Vader.
Zoon van God
Bij de evangelist Lucas is Jezus allereerst Zoon van God zoals wij dat allemaal zijn. Toch is Jezus' zoonschap uniek, en wel op 3 manieren.
Zuurdesem
In de joodse traditie is zuurdesem symbool van routine en het oude leven.
